İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/721 K.2025/800

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

08/07/2023 tarihinde ...sevk ve idaresindeki ... plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı araca çarparak trafik kazasına sebebiyet verdiğini, meydana gelen kazada davalı tarafın asli ve tam kusurlu olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkili sigorta şirketi tarafından 05/10/2023 tarihinde ödenen tazminat, 97.572,66-TL tutarında rücu edildiğini, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat bedelinin kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan TTK m.1481 kapsamında rücuen tazmin etme zorunluluğunun doğduğunu, tüm bu açıklanan nedenler ile,

Davanın kabulüyle, davaya konu icra dosyasına yapılan itirazının iptaline, takibin 102.937,82-TL (takip toplamı) üzerinden devamı ile 05/10/2023 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline, asıl alacak tutarının %20’sinden aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, dosyanın tensibi ile birlikte davalıların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya süresi içerisinde cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

.... İcra Dairesi'nin 2024/... esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenmiştir.

Davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak sigorta poliçesi ve hasar dosyasının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup, hasar dosyasının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Mahkememizin 15/04/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince, dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup,

Bilirkişilerin 12.08.2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

" Kaza Tarihi ve Yeri: 08.07.2023 günü saat 12:50 sıralarında, ... Otoyolu İstanbul istikameti, Batı Mahallesi mevkiinde zincirleme trafik kazası meydana gelmiştir. Kaza Sebebi: ...plakalı otobüs türü araç sürücüsü ...'ın trafik yoğunluğunu fark edememesi, aracının hızını yol, trafik ve teknik şartlara uygun şekilde ayarlamaması ve takip mesafesini korumaması sonucu öndeki araca arkadan çarpması ile zincirleme çarpışmanın başlaması. İhlal Edilen Mevzuat

© 2918 sayılı KTK Madde 52/1-a: Aracın hızını görüş, yol ve trafik şartlarına uydurmamak.

© 2918 sayılı KTK Madde 47/1-d: Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili kural ve yasaklara uymamak.

Kusur Durumu: ...plakalı araç sürücüsü ... 95100 oranında Asli ve Tam Kusurlu bulunmuştur.

Diğer Araçlar: ... plakalı araç sürücülerinin ayrı ayrı kazaya sebebiyet verecek herhangi bir kural ihlali veya atfı kabil kusurları bulunmamaktadır.

Sonuç: Kaza, ...plakalı araç sürücüsünün yukarıda belirtilen ihlalleri sonucu meydana gelmiş olup, diğer araç sürücüleri kusursuz kabul edilmiştir.

Dava konusu araçta KDV dahil 101.691,14 TL hasar olduğu ve bu bedelin kadri matuf olduğunu,

TTK ve Kasko Genel Şartları uyarınca davacı sigorta şirketi yönünden halefiyet ilkesi gereğince rücu şartlarının oluştuğu ve davalıdan bu kapsamda talep edebileceğini," yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, tarafların rapora karşı beyan ve itiraz dilekçelerini sundukları görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Dairesi'nin 2024/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, ödenen sigorta tazminatının rücu talebine ilişkin başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Davacı alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin 2024/633 Esas ve 2024/610 Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.

Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davacı, dava konusu trafik kazası sebebiyle meydana gelen kazada ödediği sigorta tazminatının rücunu talep etmektedir. Dolayısıyla davacının aktif husumeti halefiyet ilkesine dayanmaktadır.

TTK md. 1472 uyarınca, sigortacı tarafından sigortalısının talebi üzerine sigorta tazminatı ödemesi yapılması halinde sigortacı, sigortalısının haklarına halef olur.

Başka bir anlatımla sigortacı; sigorta tazminatı ödemesine sebep teşkil eden somut olay akabinde, sorumlulara karşı, diğer tarafın onayını gerektirmeksizin, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat etmek koşuluyla, sigortalısının haklarına halef olur ve sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa, söz konusu hak, tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.

Davacı, dava dışı sigortalısına ödeme yaptığına ilişkin belgeleri dosyaya ibraz ettiğinden halefiyet ilkesi gereği işbu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğunu ispatlamıştır.

Dava konusu kaza, 08/07/2023 tarihinde davacı sigortalısı ile davalı araç arasında meydana gelmiştir. Dosya kapsamında kusur incelemesi ve meydana gelen hasar yönünden alanında uzman bilirkişiler dosyaya tevdi edilmiş olup, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile davalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olduğu, meydana gelen trafik kazasında takip mesafesinin uygun olmadığı ve araç hızını trafik ve yol durumuna göre ayarlayamadığından trafik kazasının meydana geldiği tespiti yapılmıştır.

Kusur incelemesi neticesinde yapılan hasar incelemesi ile 101.694,14 TL hasar bedelinin kadri maruf olduğu tespiti mahkememizce çelişki içermediği ve yasalara uygun olduğu görüşü neticesinde uygun görüldüğünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, davacının rücu talebinin kusur durumuna göre kısmen haklı olduğu görülmekle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, alacağın haksız fiile dayanması, kusur durumunun ve bedelin yargılama sonunda ortaya çıkması sebebiyle alacağın likit olmadığı kanaatiyle icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır