İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/732 K.2025/643

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket aleyhine davalı şirket tarafından "24.03.2023 tarihindeki nakliye sırasında oluşan zarara karsı rücu en tazminat alacağıdır." dayanağı ile .... Genel icra müdürlüğünün 2024/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, Müvekkil şirketin elinde olmayan sebeplerle ödeme emrine itiraz edilemediği ve Müvekkil şirket hakkında takibin kesinleştiği, Kesinleşen takip sonucunda müvekkil şirketin haciz tehdidi altında olduğundan .... Genel icra Müdürlüğü 2024/...

E. Sayılı dosyadan 13.03.2024 tarihinde dosya hesabı raporu alındığı ve dosya hesabı raporunda belirtilen 9.569,28 TL 13.03.2024 tarihinde icra dosyasına yatırıldığı, davalı şirket tarafından ödeme emri ekine eklenen ekspertiz raporunda da görüleceği üzere müvekkil şirket tarafından taşıma işlemi üstlenilen taşımada taşınan emtiaların herhangi bir hasara uğramadığı,

Ekspertiz raporunda belirtilen kolilerin ezilme durumu olağan taşımalar sırasında meydana gelebilecek durumlar olup, sırf bu nedenle davalı şirket sigortalısı tarafından ekspertiz raporu alınmasının talep edilmesi ve davalı sigorta şirketi tarafından ekspertiz raporu yaptırılmak durumunda kalındığının iddia edilmesi ve bu bedelin müvekkil şirketten talep edilmesinin açıkça hatalı olduğu, Bu nedenle icra dosyasına haksız olarak ödenen bedelin istirdadını talep etme zorunluluğu doğduğu,

Müvekkil şirket bu alacağının ödenmesi için davalı tarafa yazılı ve sözlü olarak defalarca kez müracaat edilmiş ise de herhangi bir olumlu netice elde edilemediği, bunun üzerine davalı tarafa karşı .... icra müdürlüğünün 2024/...

E. sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrine karşı davalı/borçlu tarafından borca ve fer' ilerine itiraz edildiği, borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazları nedeniyle takibin durdurulduğu, Müvekkil şirket tarafından taşımanın hasarsız olarak yapıldığı ekspertiz raporu ile de sabit hale gelmiş olup, davalı tarafından müvekkil aleyhine başlatılan .... Genel icra müdürlüğü 2024/...

E. Sayılı dosyaya yapılan ödemenin haksız olduğunu açıkça gösterdiği, Müvekkil şirketin alacağı, davalı/borçluya ödenen tutar likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği, Davalı borçlunun vaki itirazları üzerine duran icra takibine devam edilebilmesi için, itirazın iptali talebi ile işbu davayı açmak zarureti doğmuş olmakla birlikte davalı tarafından icra dosyasına yapılan haksız ve mesnetsiz itirazların reddi ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğu, dava dışı sigortalıya ait emtiaların taşınması sırasında emtialar zarar gördüğü, Bu zarara ilişkin de gerekli tutanaklar tutulduğu ve Ekspertiz raporu düzenlenerek emtialar üzerinde meydana gelen hasara ilişkin gerekli saptamalar yapıldığı, tanzim edilen eksper raporunda. “24.03.2023 tarihinde 34 FIU 759 plakalı EVOLOG firmasına ait araç antrepomuza gelmiştir.

Araç tahliyesi için açıldığında içerisinde bulunan ... firmasına ait eşyanın hasarlı olduğu görülmüş olup İş bu tutanak tanzim edilip eşyaların resimleri çekilip imza altına alınmıştır." denilmek suretiyle emtia üzerindeki hasarın tespit edildiği, taşınmak üzere teslim alınmış olan yüke özen borcunun gereği gibi yerine getirilmemesi sonucunda yükün ziya veya hasar uğramasından doğan zararlardan taşıyıcının hukuken sorumlu olduğu,

müvekkil sigorta şirketinin TTK. md. 1472 hükmü gereği “Sigortacı, sigorta tazminatı ödediğinde hukuken sigorta ettirenin yerine geçtiği, sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.” amir hükmüne dayanarak halefiyet ilkesinin ve rücu şartlarının tüm kanuni şartları somut olay bakımından tamamlandığı, Tüm bu açıklamalar neticesinde tarafımızca başlatılan ....

Genel icra Müdürlüğü'nün 2024/... E. Sayılı dosyasındaki icra takibinin hukuka uygun olduğu ve davacı tarafın istirdat taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, bu nedenle huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir.

.... İcra Müdürlüğü' nün 2024/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

.... Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.

Mahkememizin 15/04/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince, Dosyanın mahkememizce resen seçilecek; 1 Sigorta alanında uzman, 1 karayolu taşımacılık alanında uzman bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup, Bilirkişilerin 11/07/2025 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,

"Davaya konu emtiaların dava dışı satıcı ...' da yerleşik ..., ...,...,... adlı firmadan ...teslim şekline göre Slovakya Prievidza şehrinde satıcının işyerinde teslim ettiği, yükleme esnasında davacı taşıyıcı firma sürücüsünün herhangi bir inisiyatifinin olmadığı,

Emtiaların koli boyutları ve ağırlıkları göz önüne alındığında, yükleme ve istiflemenin araca satıcı firma tarafından yapıldığı,

... — Bursa arası mesafenin 1.710,8 km olduğu, Nakliye sırasında 28 kap emtiadan sadece 2 kap emtianın ambalajının hasar gördüğü Sigortalı Dava dışı ... ...A.Ş. tarafından yapılan ayrıştırmada ithal edilen cam kriko motorlarının hasar görmediğinin anlaşıldığı,

Dava dışı satıcı firma tarafından ambalajlamanın amacına uygun olarak yapıldığı, taşıma esnasında asıl emtianın hasar görmediği,

Sigortalı Dava dışı ... ...A.Ş. tarafından emtialar teslim alınırken ve hemen sonrasında teslim alınan emtiaların hasarlı olup olmadığının, ayıplı olup olmadığının kontrolünün koliler hasarlı olmasa da yapılması gereken bir işlem olduğu,

Davacı taşıyıcı firmanın taşıma sözleşmesine konu emtiaları hasarsız olarak teslim ederek edimini yerine getir.

Nakliyat Emtia Abonman Sigorta Poliçesi Tanzim edildiği, Sefer yerleri olarak; Almanya, İngiltere, İspanya, Fransa, Belçika, Avusturya, İtalya, İsveç, Güney Kore, Çin, Amerika olarak belirlendiği, davaya konu taşımanın Slovakya' dan ...' ya yapıldığı, Güzergahın Nakliyat Abonman Sözleşmesinde belirlenen güzergahın dışında olduğu,

Dava dışı ... ...A.Ş.' nin ayrıştırma için yapmış olduğu 4.063.86 TL tutarlı harcamaların davacı taşıyıcı firmadan talep edilemeyeceği,.." yönünde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, davacı vekilinin rapora karşı beyan ve itiraz dilekçesini, davalı vekilinin rapora karşı itiraz dilekçesini sunduğu görülmüştür.

GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.

İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.

İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.

İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun 11/02/2020 tarih, 2017/19-2076 E. ve 2020/117 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir.

Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.

Dava konusunun davalı sigorta şirketinin açmış olduğu rücuen tazminat takip talebi ile kesinleşen icra takibi ile ödenen miktarın açılan icra takibi ile talep edilmesine karşın davalı tarafından yapılan itirazın iptaline yönelik olduğu anlaşıldığı,

Dava dosyasına sunulan eksper raporları ve akabinde mahkememizce alanında uzman bilirkişilerce alınan bilirkişi raporu incelendiğinde rücuen tazminat talep şartları doğrultusunda somut olay talep konuları arasında incelemeler yapılmış olup, davacının dava konusu kolileri hasarsız olarak dava dışı sigortalıya teslim ettiği, teslim esnasında kolilerin hasar konusunda kontrolünü sağlama yükümlülüğünün davalıya ait olduğu tespiti yapılmakla bu sebeplerden ötürü ayrıştırma için yapılan harcama bedeli olan 4.063,86.-TL tutarın davacıdan talep edilemeyeceği tespitine katılmakla beraber davanın bu yönden kabulü ile , şartları oluşmayan icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Ayrıca Mahkememizin 30/09/2025 tarihli kısa kararının son paragrafında "Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı." denmek suretiyle karar verilmesi gerekirken, sehven İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildiği anlaşılmakla; hüküm kısmında bu maddi hata mahkememizce re'sen düzeltilmiştir.

HUAK 18/A-(13) ve (14). Fıkrası hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak Arabuluculuk Dava Şartı Dosya No: 2024/... sayılı dosyasından arabulucuya 3.600,00 TL tarife bedeli üzerinden kesilen Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek, davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği de dikkate alınarak davacı ve davalı aleyhine arabulucuk giderlerinin de yükletilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır