İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/74 K.2024/618

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; tarafına ait 6220727414 vergi numaralı ticari işletme karar defterini kaybettiğini bildirip, tarafına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarının gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İlgili Vergi Dairesine müzekkere yazılarak ... ANONİM ŞİRKETİ'nin vergi cezası veya soruşturmasının olup olmadığının sorulmuştur.

GEREKÇE

Dava, şirket ticari defterleri hakkında zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK md. 82/7 uyarınca bir tacirin saklamak ile yükümlü olduğu defterler ve belgeler bir afet veya hırsızlık sebebi ile zayii olur ise tacir bunu öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde mahkemeye başvurarak kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. TTK hükümleri uyarınca tacir ticari defter ve kayıtları korumak ve saklamak ile yükümlüdür.

Ticari defterlerin zayii olması sebebi ile kendisine belge verilmesini isteyen tacir bu belgeleri korumak ve saklamakta gereken dikkat ve özeni göstermek zorundadır. Tacirin kusuru ile ticari defter ve belgelerin zayii olması durumunda tacir, TTK madde 82/7 uyarınca başvuru yapamaz. ... BAM .... HD’nin 2023/... Esas ve 2023/...

Karar sayılı ilamında bu husus “Yukarıdaki düzenleme uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler için, tacire zayi belgesi verilebilmesi, tacirin defter ve belgelerinin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunmasına, ayrıca zıyanın, tacirin iradesi dışında bir durum nedeniyle meydana gelmiş olmasına bağlıdır.” şeklinde belirtilmiştir.

Ticari defterlerin elektronik ortamda tutulması halinde, bu defterlerin ikincil örneklerinin Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da gerekle izinlere sahip kuruluş bünyesinde saklanması zorunludur. Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 7. maddesinde “e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi,

zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu kapsamda e-defterlerin ve beratların zayi olduğunun kabul edilebilmesi için, bunların ikincil örneklerinin de temin edilememiş olması gerekmektedir. Yasal mevzuatta belirtildiği şekilde ikincil örneklerin usulüne göre saklanmaması halinde ise, tacirin basiretli bir şekilde davrandığı, gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, saklama yükümlülüğünü yerine getirdiği ve gerekli tedbirleri aldığı söylenemez.

Somut olayda davacı şirket yetkilisi, şirkete ait karar defterinin kaybolduğunu beyan ederek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce verilen süre uyarınca 02/05/2024 tarihli beyan dilekçesinde davacı şirket yetkilisi zayi olan karar defterinin 2023 yılına ait olduğunu, elektronik ortamda tutulmadığını ve şirketle babasının ilgilendiğini, babasının vefatı üzerine şirket işleri ile ilgilenemediğini ve defterin kaybolduğunu iddia etmiştir.

Davacı beyanlarının ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinde; davacı şirketin yöneticisi olmayan kişinin şirketi yönetmesi ve şirket yetkilisi ... ... ’ün babasının vefatından şirketle ilgilenmemesinde basiretli bir şekilde davranmadığı, basiretli bir tacirin şirkete ait ticari defter ve kayıtları saklamakla yükümlü olduğu, bu yükümlülüğe aykırı davranmanın TTK md. 82/7 kapsamında korunmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle zayi belgesi talep edilen 2023 yılı karar defterinin tacirin kusuru ve basiretsiz tutumu sebebiyle zayi olduğu anlaşılmakla TTK md. 82/7 uyarınca şartları oluşmayan talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸