İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/127 K.2025/309

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... adresinde mermer imalatı işi ile uğraştığını, işi için ihtiyacı olan bir adet Forklift satın aldığını, zilyetliğinde bulunan ve davalı ... Sigorta A.Ş. (eski Ünvan ... Sigorta A.Ş.) tarafından sigorta edilmiş olan ... Tipi ...

Marka, Şasi ...-Motor no:... olan bir adet Forklift İş Makinasının müvekkilin iş adresi olan ...adresinde 15.09.2023 tarihinde çalınmak suretiyle zayi olduğunu, davaya konu iş makinasının çalınması nedeniyle rizikonun gerçekleştiğini, riziko kapsamındaki zararların davalı tarafından karşılanması gerektiğini, ancak davalı tarafla yapılan harici görüşmelerin neticesiz kaldığını beyanla; şimdilik 300.000 TL tazminatın davanın açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,

yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiğini, müvekkili şirket ile ilgisi bulunmadığını, dava konusu ...plakalı, ... şasi numaralı araç bakımından kaza tarihinde müvekkili sigorta şirketi nezdinde geçerli bir trafik poliçesi mevcut olmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı aracın kusuru oranında poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlı olduğunu, bu nedenle müvekkili Sigorta şirketine ihbar veya başvuru olmadığını, hasar tarihi ve saatini kapsayan poliçe de mevcut olmadığından hasar dosyası açılması ve inceleme yapılmasının mümkün olmadığını, beyanla;

davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanak örneği, iş makinesi tescil belgesi örneği, ... CBS 2023/... Soruşturma sayılı dosyasının bir örneğinin dosyamız arasında olduğu görülmüştür.

Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verildiği, .../0 numaralı poliçenin ... Sigorta A.Ş. ile ilgisi olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine yazılan müzekkereye cevap verildiği, ...-... şasi ve motor numaralı iş makinesinin .../0 nolu poliçesinin 19/07/2023-19/07/2024 tarihlerini kapsadığı ve ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 27/02/2025 tarihli tensip tutanağının 18 nolu ara kararı ile davacı vekiline davalı sigorta şirketine başvuru yapıp yapmadığı, başvuru yapmışsa başvuru yapıldığına ilişkin bilgi ve belgeleri sunmak üzere 1 haftalık kesin süre verildiği, ancak süresi içerisinde beyanda bulunulmadığı görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; hırsızlık suretiyle çalınan forklift nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Sıfat deyimi dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf sıfatı, Yargıtay içtihatlarında aktif ya da pasif dava ehliyeti olarak da adlandırılmaktadır. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle (usul hukuku sorunu) ilgili olduğu halde; taraf sıfatı, dava konusu sübjektif hakka (maddi hukuk sorunu) ilişkindir.

Sübjektif bir hakkı dava etme yetkisi (davacı sıfatı-dava hakkı) o hakkın sahibine ait olup (aktif husumet); hakkını o hakka uymakla yükümlü kişiden (davalı sıfatı-pasif husumet) isteyebilecektir. Sübjektif hakkın sahibinin ve o hakka uymakla yükümlü olan kişinin kimler olduğu daha açık bir ifadeyle bir davada davacı ve davalı sıfatının kimlere ait olduğu hususu dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin olması nedeniyle maddi hukuk sorunudur.

Taraf ehliyetine sahip olan kişi, davada davacı veya davalı olabilecektir. Bu nedenle, taraf ehliyeti usuli bir kavramdır. Taraf ehliyetine sahip olabilmek için medeni hukuktaki hak ehliyetine sahip olmak gerekir. HMK'nın 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan, taraf ehliyetine de sahiptir. Dava ehliyeti ise aynı Kanun'un 51. maddesindeki medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir.

Fiil ehiyetine sahip olan kişi, dava ehliyetine de sahiptir ve davayı yürütebilir, usul işlemlerini yapabilir. Reşit olan ve temyiz kudretine sahip olan kişiler fiil ehliyetine sahiptir. Taraf sıfatı (aktif veya pasif dava ehliyeti) ise dava şartı olmayıp, itirazdır. Çünkü bir kimsenin hak sahibi veya borçlu olup olmadığı davanın esasına girildikten sonra tespit edilebilir. Bu durumda ise dava esastan ret veya kabul edilir.

Oysa, dava şartları davanın esasına girilmesini engelleyen niteliktedir. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD' nin 2023/157 Esas, 2023/785 Karar sayılı ilamı )

Tüm izah edilen nedenler çerçevesinde; davaya konu ...-... şasi ve motor numaralı iş makinesinin, hırsızlığın gerçekleştiği 15/09/2023 tarihinde .../0 nolu poliçesi ile 19/07/2023-19/07/2024 tarihleri arasında ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi cevabı ile sabit olup, davalı olarak gösterilen ... SİGORTA A.Ş.'nin işbu davada taraf sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HUAK 18/A-(13) ''Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır." ve (14).

Fıkrası: "Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır." hükümleri gereğince arabuluculuk gideri olarak ...Dava Şartı Dosya No:..sayılı dosyasından arabulucuya 4.600,00-TL tarife bedeli üzerinden Serbest Meslek Makbuzu doğrultusunda ödeme yapıldığı tespit edilerek her iki tarafın arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları ve davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar

verildiği gözetilerek; davacı aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza