İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/218 K.2025/394

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ... numaralı Emtia Blok Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalanan sigortalı ... Anonim Şirketi Çin'de yerleşik ...

Ltd. firmadan 8.053 adet yağlı radyatör emtiası satın aldığını, emtiaların, nakledilmek üzere 6 adet muhtelif konteyner içerisinde ... isimli gemilere yüklendiğini, Çin'den Türkiye'ye ... sorumluluğunda anılan emtiaların nakliyesinin gerçekleştirildiğini, müvekkilinin sigortalısına ait emtiaların Türkiye'ye varması akabinde 09.10.2021 tarihinde ara nakliyeci tarafından sigortalı adresine teslim edilmesi sonrası yapılan kontrollerde ise 97 adet emtianın ıslak olduğunun tespit edildiğini, söz konusu hasarın sigortalı şirket tarafından hasar tutanağı düzenlenmek suretiyle kayıt altına alındığını,

taşımaya başlanmadan gemiye yükleme öncesinde kalite kontrolleri ile yükleme sırasında sayım ve istif durumlarının uygun ve eksiksiz olduğunun tespit edilen emtiaların varış yerinde ıslak olarak çıkması nedeniyle bu hasarın nakliye esnasında meydana geldiğinin tartışmasız olduğunu, fatura ve yapılan tespitler gereğince sovtaj durumu da dikkate alınarak toplam 2.670,66 EUR sigortalı zararı, müvekkil şirket tarafından ödenmek suretiyle tanzim edildiğini, dava dışı sigortalının ibraname ile toplam zararını müvekkilden tazmin ettiğini ve bu miktar için tüm haklarını temlik ettiğini beyan ettiğini,

dava konusu taşıma Konişmento'dan anlaşılacağı üzere davalı ... sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, ... AS'e izafeten ... Den.

A.Ş.'ye huzurdaki dava ikame edildiğini, somut uyuşmazlıkta Haydarpaşa Karayolu ..., ara taşıyıcı konumunda olduğunu, dolayısıyla CY/DS kaydı uyarınca gümrükten sonra malın nihai alıcıya ulaştırılması noktasında ... ile birlikte Haydarpaşa Karayolu ... de taşıma işine dahil olduğundan ara taşıyıcıya da husumet yöneltildiğini, dava konusu taşımalara ilişkin meydana gelen sigortalı zararının rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü ...

E. sayılı dosyası ile 30.09.2022 tarihinde icra takibi başlatılmış olup davalılar borca itiraz ettiğini belirterek davanın kabulünü, müvekkilimin davalılardan olan 2.670,66 EUR alacağına ilişkin .... İcra Müdürlüğü ... E.sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı-alacaklı tarafından müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile haksız şekilde bir icra takibi başlatıldığını, müvekkil tarafından işbu icra takibine karşı süresi içerisinde itiraz edildiğini, müvekkilinin taşımanın sadece kara yolu taşımacılığını (ara nakliye) gerçekleştirdiğini, iddia edilen hasarın meydana gelmesinde etkisi bulunmadığını, ödenen tazminatın rücuen tahsili ile ilgili olarak müvekkile yöneltilebilecek bir talep hakkı bulunmadığını, itirazın iptali davasının konusunu oluşturan icra takibi dava dışı sigortalı ...

A.Ş.'ye ait 87 adet emtianın Çin'den Türkiye'ye nakliyesi sırasında yoğun ıslaklığa maruz kalarak hasar görmesi nedeniyle davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödemiş olduğu 2.670,66-USD hasar bedelinin taraflardan rücuen tazminat talebini içerdiğini, icra takibi açısından ve ilgili hasar bakımından müvekkiline yöneltilebilecek herhangi bir talep hakkı bulunmamakla müvekkili şirketin herhangi bir kusuru ve buna bağlı olarak da sorumluluğu bulunmadığını, müvekkilinin bir kara yolu ... olmakla, emtianın kara yolu taşıma işi müvekkil kooperatif tarafından yerine getirildiğini, davacının iddia ettiği emtiadaki hasarlar,

müvekkilin emtiayı fiili hakimiyetinde bulundurduğu zamanda meydana gelmediğini, müvekkilinin söz konusu makinelere yüklenme aşamasında herhangi bir tasarrufunun bulunmadığını, yine aynı şekilde emtianın boşalmasında da müvekkilinin görev almadığını, mühürlü konteynırların taşınmasından ibaret olan kara yolu taşımacılığını kazasız şekilde en yüksek özeni göstererek yerine getiren müvekkilin kusuru ve sorumluluğu bulunmadığı belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davaya ilişkin dava dosyasının.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas 2024/... Karar sayılı 10/12/2024 tarihli görevsizlik kararı uyarınca Tevzi Bürosunca mahkememize tevzi olunduğu ve mahkememizin 2025/218 Esas numarasına kaydının yapıldığı görülmüş olup, dosya içerisinde; Emtia Blok Abonman Sigortası Poliçe örneği, arabuluculuk son tutanak örneği, hasar tutanağı örneği, ibraname örneği, mal faturası örneği, konişmento örneği, ekspertiz raporu örneği, .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosya örneği, ... ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü cevabı ve bilirkişi raporlarının dosya arasında olduğu görüldü.

Bilirkişi SMMM ... tarafından hazırlanan 30/10/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Davacı Sigorta şirketi tarafından ... 27.09.2022 işlem tarihli dekontu kapsamında sigortalısı ... Anonim Şirketi'ne 2.670,66 Euro para transferinin gerçekleştirilmiş olduğu,

Dava dışı sigortalı şirket tarafından yasal defter ve kayıtların ve hasar bedelinin dava dışı satıcı cari hesabından ne şekilde mahsup edildiğine dair belgelerin (borç dekontu, banka dekontu vs.) sunulmamış olduğu" yönünde rapor tanzim edildiği görülmüştür.

Taşıma Uzmanı Dr. ..., Uzakyol Kaptanı ... ile Elektrik Müh. ...'ın müşterek imzalı 14/10/2024 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak;

"Hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine dair dosya kapsamındaki bilgi/belgelerden herhangi bir kanaat oluşturulamadığı,

Hasarda davalının bir sorumluluğu bulunmadığı,

... şirketi tarafından düzenlenen konişmentonun 2. sayfasında CY/SD kaydı mevcut olmasına rağmen davalı ... ... ile dava dışı ... ve Tic. A.Ş. arasında kara yolu ile eşya taşıma sözleşmesinin akdedilmiş olduğu; ... şirketinin ... ile Gebze Kocaeli arasındaki kara yolu ile eşya taşıma sözleşmesinin akdedilmesi sürecine dahil olmadığı ve bu sözleşmede taraf sıfatına sahip olmadığı,

Emtialarda meydana gelen ıslanmaya ve ıslanma hasarına bağlı olarak meydana gelen zararlara ilişkin davalı ... ...'nin TTK m. 875 vd. hükümleri kapsamında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı; dolayısıyla işbu dava dosyası kapsamında davalı taşıyıcının pasif husumet ehliyetine sahip olmadığı,

Dosya içeriğinde, gönderilen sıfatına sahip dava dışı ... A.Ş. tarafından, taşıyan ... şirketine hasar ihbarı yapıldığı iddiasıyla “İhtarname” başlık 18.10.2021 tarihli bir belgenin yer aldığı; belge içeriğinde, hasar ihbarına ilişkin açıklamalar yer almakla birlikte, dosya içeriğinden bu ihtarnamenin taşıyan ... şirketine ulaştığını gösteren bir veriye rastlanmadığı; ... şirketi hakkında, Sayın Mahkeme davanın usulden reddi kararı verdiği için bu ihbarın süresinde ve geçerli bir hasar ihbarı olduğu hususunda bir değerlendirme yapılmadığı; ancak sözü geçen ihbar ... şirketine ulaşmış; hatta geçerli ve süresinde kabul edilse bile bu hasar ihbarının emtiaların kara yolu taşımasını gerçekleştiren davalı taşıyıcı bakımından hüküm doğurmasının mümkün olmadığı,

Islanan emtiaların alıcısına teslim tarihinin taşıma irsaliyesine göre, 08.10.2021; davacı tarafın beyanlarına göre ise, 09.10.2021 olduğu; ancak dosya içeriğinde, kara yolu taşımasını gerçekleştiren davalı ... ...'ne hasar ihbarı yapıldığına ilişkin bir bilgi ve belgeye rastlanmadığı; dosya içeriğinde, ...

Depolama ve Dağıtım Yöneticiliği tarafından düzenlenen 09.10.2021 tarihli bir hasar tutanağının yer aldığı; ancak bu tutanakta kara yolu taşımasını gerçekleştiren davalı taşıyıcının bir yetkilisinin ya da karayolu taşımasını gerçekleştiren araç şoförünün imzasının yer almadığından dolayı bu tutanak ile yapılan ıslanmaya bağlı hasar tespitinden karayolu taşımasını gerçekleştiren davalı taşıyıcının haberdar olduğu sonucuna ulaşılamayacağı; bu nedenlerle de TTK m. 889/1-2 hükümleri uyarınca, davalı taşıyıcının emtiaları hasarsız bir şekilde teslim ettiği karinesinin doğduğu;

dosya içeriğinde davacı sigorta şirketinin bu karinenin aksini ispatlayacak bir bilgi veya belge sunduğunun tespit edilemediği için takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davalı taşıyıcı lehine doğmuş olan “emtiaların hasarsız bir şekilde teslim edildiği” karinesinin aksinin ispatlanamadığı sonucuna ulaşılması gerektiği,

Hasarlanan emtialara ilişkin dava dışı ... A.Ş. ile dava dışı ... Limited şirketleri arasında FOB şeklinde deniz aşırı satış sözleşmesi akdedildiği ancak alıcı ... A.Ş.'nin emtiaların satış bedellerini deniz aşırı satıcı ... Limited şirketine ödeyip ödemediği hususu dosya içeriğinden anlaşılamadığından dava dışı taraflar arasında akdedilen deniz aşırı satış sözleşmesinin FOB satış türüne ilişkin karakteristik özellikleri taşıyıp taşımadığı hususunda bir değerlendirme yapılamadığı,

Dava dışı alıcı ... A.Ş.'nin emtiaların satış bedellerini ödeyip ödemediği dosya içeriğinde anlaşılamadığından davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... A.Ş. Arasında geçerli bir sigorta sözleşmesi olup olmadığının tespiti bakımından ihtimalli değerlendirmelerin yapılması gerektiği,

... A.Ş. tarafından emtiaların satış bedellerinin ödenmiş olması ihtimalinde, ... A.Ş.'nin emtialar bakımından sigortalanabilir. menfaate sahip olduğu ancak dosya içeriğinde emtiaların Çin'den Gebze/Kocaeli'de bulunan alıcı deposuna taşınmasına ilişkin spesifik bir emtia nakliyat sigorta poliçesine rastlanmadığından davacı sigortacı ile deniz aşırı alıcı ... A.Ş. arasında geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olduğu sonucuna ulaşılamadığı; bu nedenle de davacı sigortacının kanuni halef sıfatıyla işbu davada aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı,

... A.Ş. tarafından emtiaların satış bedellerinin ödenmemiş olması ihtimalinde, ... A.Ş.'nin emtialar bakımından sigortalanabilir menfaate sahip olmadığı; ayrıca dosya içeriğinde emtiaların Çin'den Gebze/Kocaeli'de bulunan alıcı deposuna taşınmasına ilişkin spesifik bir emtia nakliyat sigorta poliçesine rastlanmadığı; bu gerekçelerle davacı sigortacı ile deniz aşırı alıcı ... A.Ş. arasında geçerli bir sigorta sözleşmesinin mevcut olduğu sonucuna ulaşılamadığı ve davacı sigortacının kanuni halef sıfatıyla işbu davada aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı,

Dosya içeriğinde yapılan inceleme ve değerlendirmelerde, ... Sigorta A.Ş. Tarafından, ... A.Ş.'ne dava konusu ıslanma hasarlarına ilişkin olarak tazminat ödemesi yapıldığını gösteren herhangi bir ödeme dekontuna rastlanmadığı; ancak dosya içeriğinde, “İbraname — Mutabakatname ve Tazminat Makbuzu" başlıklı düzenlenme tarihi bulunmayan ve ... A.Ş. yetkilisi tarafından imzalanmış bir belgenin yer aldığı; bu belgede, ... A.Ş.'nin “... Sigorta A.Ş.'den 2.670,66 EUR tutarlı tazminat ödemesinin nakden ve tamamen tahsil ettiği” ifadesinin bulunduğu; bu ifadeye dayanılarak ... Sigorta A.Ş. tarafından ... A.Ş.'ne ıslanma hasarlarına ilişkin bir tazminat ödemesi yapıldığının kabul edilip edilmemesi hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Çin’den Gebze/Kocaeli’nde bulunan alıcı deposuna taşınan emtialardaki ıslanma hasarlar bakımından davalı ... ...’nin TTK m. 875 vd. hükümleri kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığından dava konusu uyuşmazlıkta davacı sigorta şirketi bakımından kanuni halefiyetinin koşullarından olan “gerçekleşen zarardan sorumlu bir 3. kişinin mevcut olması” şartının gerçekleşmediği; dolayısıyla davacı sigorta şirketinin, davalı kara yolu taşıyıcısına rücu edemeyeceği ve davacı sigortacının bu sebeple de aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı,

Dava konusu olayda, sigortacının kanuni halefiyetinin diğer koşulları gerçekleştiği sonucuna ulaşılmadığından gerçekleşen ıslanma hasarının sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı bakımından bir değerlendirme yapılmadığı,

Deniz aşırı satış sözleşmesine konu ıslanan emtiaların satış bedeli, ... A.Ş. tarafından dava dışı ... şirketine ödenmiş olsun ya da olmasın, her iki ihtimalde de davacı sigorta şirketinin, davalı kara yolu taşıyıcısına TBK m. 183 vd. hükümleri çerçevesinde, akdi halef sıfatıyla rücu edemeyeceği ve bu kapsamda aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı,

Hasar bedeli olarak 2.670,66 Euro’nun uygun olduğu değerlendirmesi yapılarak %10 ilave bedelin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Hasar miktarı kapsamında %10 ilave bedelin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte, sigortacının kanuni halefiyet hükümleri çerçevesinde sorumlu kişilere rücu ettiği ve rücu hakkına sahip olduğu hallerde, %10 ilave bedel dahil bir şekilde ödemiş olduğu sigorta tazminatının tamamı için sorumlu kişiye rücu edebileceği; buna karşılık, sigortacının akdi halefiyet hükümleri çerçevesinde sorumlu kişilere rücu ettiği ve rücu hakkına sahip olduğu hallerde ise, sigortacı %10 ilave bedel dahil bir şekilde sigortalıya ödeme yapmış olsa bile sigortacının %10 ilave bedeli sorumlu kişiden talep edemeyeceği" yönünde görüş ve kanaat bildirdikleri görülmüştür.

GEREKÇE

Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan emtianın taşıma sırasında hasarlanmasından dolayı sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki tüm deliller, taraf iddia ve savunmaları ile alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı tarafından satın alınan yağlı radyatör emtiasının ... sayılı konişmento tahtında Xioalan Limanından İzmit Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuen tahsilini talep ettiği görülmüş olup.

TTK m. 875/1 hükmünde, “Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, davalı ... Karayolu ..., konteyner içerisinde yüklü emtiaların ... limanında teslim alındıktan Gebze Kocaeli'de bulunan alıcı deposunda teslim edilene kadarki süreç içerisinde meydana gelen zıya ve hasarından sorumludur.

Ancak davalı tarafından gerçekleştirilmiş olan kara yolu taşıması esnasında hasara neden olabilecek derecede ıslanmayı gerektirecek bir durum bulunmadığı ve dolayısıyla ıslanma hasarının kara yolu taşıması esnasında gerçekleştiğinden bahsedilemeyeceği teknik incelemeler içeren bilirkişi raporu ile de sabit olup, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu değerlendirilerek, emtialarda meydana gelen ıslanmaya ve ıslanma hasarına bağlı meydana gelen zararlara ilişkin davalı ... ...'nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığından ve aksi de davalı tarafından ispatlanamadığından;

bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip .... · e-imza Hakim ... · e-imza