İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/815 K.2025/841

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01.07.2017 geçerlilik tarihli Açık Satış Noktası Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca davalının, davacı şirketin pazarlama, dağıtım ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı, yerli ürünler ile lisanslı üretime konu ürün ve ithal ürünler dahil olmak üzere toplam 33.600 litre miktarındaki ürünü asgari litre dağılımına uygun olacak şekilde satın almayı,

ürünlerin satışına ilişkin faaliyetlerini kısmamayı ve bira satışını azaltacak davranış ve eylem içerisine girmemeyi, Sözleşme’nin konusu ürünlerin satışını etkin ve sürekli olarak gerçekleştirebilmek için sözleşme süresi boyunca ruhsat, izin, satış belgesi vs. her türlü yasal zorunluluğu yerine getirmeyi, bunları güncellemek ve yenilemek için gerekli her türlü mali külfeti tarafına ait olmak üzere yerine getirmeyi kabul ve taahhüt ettiğini fakat düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın alma taahhüdüne aykırı davrandığını, sözleşme konusu ürünlerin satışını etkin ve sürekli olarak gerçekleştirmediğini ve ruhsatının T.C.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı tarafından iptal edildiğini, sözleşmeye aykırı davrandığı için davalıya ....

Noterliği'nin 28.04.2025 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek taraflar arasındaki Sözleşme'nin davacı şirket tarafından haklı nedenlerle feshedildiğinin ve sözleşme gereği davalıya ödenen 44.178,00-TL yatırım tutarının sözleşme gereği ödemelerin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte 3 gün içerisinde davacı şirkete ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasının ikame edildiğini, icra takibine davalının itiraz ettiğini beyan ederek; davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ....

Noterliği'nin 28.04.2025 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname masrafının da yargılama gideri olarak kabulü ile tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, davalı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, davalı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.

Uzunköprü Vergi Dariresine müzekkere yazılarak, davalı ...'un Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir. Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talebine ilişkindir.

Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir.

Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır.

Yargıtay 20. HD'nin 2019/391 Esas ve 2019/1391 Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.

Somut olayda davalı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davalının esnaf olduğu, tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusunun mutlak ticari davalardan olmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır