İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/679 K.2020/584

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı müvekkili ...' ın 07/05/2016 tarihinde ...' a yakın akrabasının cenazesi olması sebebiyle davalılardan ...

Belediyesinin tedarik ettiği ... plakalı araç ile ...' dan ...' a cenazeye gitmek amacıyla yola çıktığını, ... plakalı ... idaresindeki otobüsün, ... mevkiinde ...' ın kullandığı ... plakalı tıra arkadan çarpması neticesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin kazada yaralandığını ve yaralanması neticesinde ...

Üniversitesi Hastanesine kaldırıldığını, müvekkilinin meydana gelen kazada ... plakalı araçta yolcu konumunda olduğunu, bu nedenle meydana gelen kazada müvekkiline atfedilecek bir kusur bulunmadığını, davalılardan... Dış Tic. Ltd. Şti.' nin ... plakalı aracın işleteni olduğunu, bu nedenle meydana gelen haksız fiil sonucu ortaya çıkan her türlü zarardan müteselsilen sorumlu olduğunu, davalılardan ...

Belediyesinin davaya konu aracı temin eden kurum olduğunu ve belediyenin aracı her türlü belediye işinde kullandığını, dolayısıyla müvekkilinin uğramış olduğu zarardan müteselsilen sorumlu olduğunu, davalılardan ...' nin ise ... plakalı aracın ZMSS' nin tarafı olduğunu, diğer davalı ...Ş.' nin ise zorunlu koltuk ferdi sigortasının tarafı olduğunu, her iki davalının da 2918 sayılı yasanın 91 maddesi uyarınca poliçe limiti dahilinde maddi zararlardan sorumlu olduğunu,

davacı müvekkili ...' ın meydana gelen kaza sonrasında Üniversitesi Hastanesine kaldırıldığını ve müvekkilinin her iki bacağında ve kaburgalarında kırıklar meydana gelmesi sebebiyle ameliyata alındığını ve bacaklarının tamamen alçıya alındığını, yaklaşık 25 gün yatarak tedavi olduğunu ve sonrasında bacaklarında alçı ve kaburgalarında korse ile taburcu olduğunu, müvekkilinin tekstil sektöründe ütücülük yaptığını ve net almış olduğu ücretin 1.850,00 TL olduğunu,

müvekkilinin sürekli ayakta çalışması sebebiyle ve kol gücüne ihtiyaç duyması sebebiyle kaza sonrasında bacağında ve kaburgalarında meydana gelen kırıkların gerek iş hayatını gerekse günlük yaşantısını olumsuz etkileyeceğinin aşikar olduğunu, bu nedenlerle müvekkili ... için 5.000,00 TL maddi tazminata kaza tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkili ... için 40.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL manevi tazminata kaza tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile davalılardan ... ve ...

Belediyesi aleyhine hükmedilmesine, (davalılardan sigorta şirketi hariç) karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karışan aracın ... numaralı poliçesi zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ile müvekkili nezdinde sigortalı olduğunu, söz konusu kaza ile ilgili davadan önce müvekkili kooperatife müracaat edilmediğini ve herhangi bir hasar dosyasının açılmadığını, davacının müvekkiline başvuru yapmadan dava yolunu seçmesinin davacının kötü niyetini gösterdiğini, Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca davacının davasının dava şartı yoksunluğundan reddinin gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacılar tarafından açılan davanın haksız, mesnetsiz olup yasal dayanağının bulunmadığını, davaya konu kazaya karışan aracın işleteninin davalılardan ...

Belediyesi olduğunu, aracın işleteni olmayan, araç maliki müvekkili şirketin davacıların tazminat taleplerinden sorumlu bulunmadığını, müvekkili şirket adına kayıtlı aracın müvekkili şirketin denetimi dışında kullanılmaktayken söz konusu trafik kazasının meydana geldiğini, yasal düzenlemenin de bu yönde olduğunu ve aracını uzun süreliğine kiraya verenin malik işleten olmadığını, ayrıca davacılardan ..., ..., ... ve ...' ın manevi tazminat talebinde bulunamayacaklarını, zarar görenin yakınlarının ancak ölüm halinde manevi tazminat talep edebileceklerini, davacıların talep ettikleri manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu,

bu nedenlerle müvekkili şirketin kazaya karışan aracın işleteni olmadığından; müvekkili şirket yönünden davanın husumetten reddine, davacıların haksız ve dayanaksız davasının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından tanzim edilen. ...- ... vadeli ... poliçe nolu zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının iddia ettiği kazanın meydana geldiğini ve zarar görenin de bu kazaya karıştığını ispat etmesinin gerektiğini, davaya konu taşımada ticari bir taşıma söz konusu ise talebin öncelikle taşımacılık poliçesine yöneltilmesinin gerektiğini, taşımacılık poliçe teminatının aşılması durumunda talebin zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine yöneltilmesinin gerektiğini,

öncelikle KTK md. 97 gereği dava öncesi başvuru yapılmadığından dava şartı eksikliği nedeniyle esasa girilmeksizin davanın reddine karar verilmesini, davaya konu talebin zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, aracın ... Belediyesi tarafından tedarik edildiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun ... Tem. Hiz, İl Sanayi ve Dış Tic. Ltd.

Şti' nin aracın işleteni ve sigorta ettireni olduğunu, ...- ... vadeli ... nolu poliçe kapsamında olduğunu, oysa davaya konu olayda kiralama nedeniyle aracın işleteninin değişmiş olup kazanın aracın ...

Belediyesinin işletmesindeyken meydana geldiğini, kiralama sonucu aracın işleteninin değişmesi nedeniyle mevcut poliçenin sona erdiğini, bu nedenle müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğinin açık olduğunu, davacının ticari faiz taleplerinin tamamen haksız olduğunu, bu nedenlerle açılmış olan haksız ve mesnetsiz davanın esasına girildiği takdirde davaya konu talebin öncelikle taşımacılık poliçesine yöneltilmesinin zorunluluğu nedeniyle, davaya konu talebin zamanaşamına uğraması,

sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmaması nedeniyle meydana geldiği iddia edilen zararın kaza illiyeti bulunmaması nedeniyle reddine, her halde haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davanın gerek usul gerek esas yönlerinden haksız ve yasal dayanaktan yoksun olup, reddine karar verilmesinin gerektiğini, hizmet kusuruna dayalı olarak müvekkili kurum aleyhine açılan davanın görevsizlik sebebiyle öncelikle yargı yolu bakımından usulden reddini talep ettiklerini, aksi kanaatte ise davacı tarafından açılan davanın ticari dava olmaması ve Asliye Hukuk Mahkemesinin görev alanında kalması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesini, 07/05/2016 tarihinde gerçekleştiği iddia edilen trafik kazasına karışan ... plakalı aracın ...

Şti' ye ait olup araç şoförü ...' nın da diğer davalı ... Ltd. Şti.' nin personeli olduğunu, bu nedenle müvekkili kurum aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, ayrıca davacılar tarafından talep edilen tazminat bedellerinin fahiş olduğunu ve bu talepleri kabul etmediklerini, bu nedenlerle haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın görev, usul, husumet ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Adli Tıp Kurumu Başkanlığının 31/12/2018 tarihli raporu ile özetle; Mevcut tıbbi belgelere göre; davacı ...' ın 07/05/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının, 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma gÜcü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak;

Gr1 VII (1 a . . . . . . . . . . . . . . . . 0) A %3

Gr1 XII (22 İa . . . . . . . . . . . . . . . . 10) A %14

Gr1 VII (32 a . . . . . . . . . . . . . . . . 1) A %5

Balthazard formülüne göre %20.751

E cetveline göre %20.2 (yüzdeyirminoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, kişinin maluliyetinin 07/05/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği mütalaa edilmiştir.

Aktüer Bilirkişi Dr. ... tarafından mahkememize sunulan 30/05/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Teknik bilirkişi trafik polis memuru ... tarafından hazırlanan ve 1. Asliye Ceza Mahkemesine sunulan 09/06/2017 tarihli kusur raporuna göre, ''...Trafik kazası ile ilgili olarak ... plakalı otobüs sürücüsü; ... dikkatsiz araç kullanıp, araçlar arasındaki mesafeye dikkat etmediği, şerit izleme ve değiştirme kurallarını ihlal ettiği ve önünde seyreden aracı fark etmeyip arkadan çarptığı kesin olup, yukarıda belirtilen açıklamaları iye 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve yönetmeliğin ilgili maddelerinden madde ... kurallarını ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu,

trafik kazası ile ilgili olarak... plakalı çekici ve buna bağlı 27 ASN 07 yarı römork tır sürücüsü Kasım Kılıç' ın kendi şeridinde seyretmediği orta şeridi kullandığı açıklamaları ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliğin ilgili maddelerinden madde 108-56 kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğu,...'' şeklinde görüş ve kanaatine varıldığı, Adli Tıp Kurumu raporuna göre; ''...E cetveline göre %20.2 (yüzdeyirminoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, kişinin maluliyetinin 07/05/2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı olduğu,

iyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği,...'' şeklinde görüş ve kanaatine varıldığı, rapor tanzim tarihi 30/05/2019 tarihi itibariyle; davacı mağdur ...' a ilişkin sürekli iş göremezlik tazminat tutarı olarak toplam 127.478,58 TL hesaplandığı, kusur oranları göz önünde bulundurulduğunda ise 95.608,94 TL olarak hesaplandığı,

davacı mağdurun maluliyet oranı veya meslekte kazanma kaybı oranına göre değil de ferdi kaza sigortası poliçe genel şartlarına göre tayin olunacak oranlar dairesinde tazminatın hesaplanması gerektiğinden, dava dosyasına bu kapsamda sunulu belge bulunmadığından tazminat hesabının yapılamadığı ve bu konuda başvurunun reddi gerektiği, diğer taraftan davacı ...' a, davacı ...' a ilişkin maluliyet raporu dava dosyasına sunulmadığından hesaplama yapılmadığı, kaza tarihinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk/ Trafik sigorta poliçesinin kişi başına sakatlanma ve tedavi teminatı ayrı ayrı 310.000,00 TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu 16/09/2019 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkili ... için 127.478,58 TL maddi tazminata kaza tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile davalılardan (...hariç) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, müvekkili ... için 40.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL manevi tazminata kaza tarihinden itibaren işletilecek olan avans faizi ile davalılardan ...ve ... Belediyesi aleyhine (davalılardan sigorta şirketleri hariç) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Aktüer Bilirkişi Dr. ... tarafından sunulan 16/01/2020 tarihli ek raporda tarafların kök rapora yönelik itirazları değerlendirilmiş olup kök rapordaki görüşlerde bir değişiklik bulunmadığı mütalaa edilmiştir.

Tüm dosya kapsamından;

Dava, davacı ... yönünden trafik kazası nedeni ile kalıcı meslekte kazanma gücü kaybından kaynaklanan maddi ve tüm davacılar yönünden manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, Tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, taraf delilleri, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı' nın 31/12/2018 tarihli raporu, hüküm kurmaya ve denetime elverişli 30/05/2019 tarihli bilirkişi raporu ile davacı vekilinin 16/09/2019 tarihli ıslah dilekçesi değerlendirilmekle,

07/05/2016 tarihinde davacı ...'ın davalılardan ... Belediyesinin tedarik ettiği... plakalı araç ile ...' dan ...' a cenazeye gitmek amacıyla yola çıktığı, ... plakalı ... idaresindeki otobüsün, ... mevkiinde ...' ın kullandığı ...plakalı tıra arkadan çarpması neticesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği,davalılardan ... Belediyesinin ... plakalı aracın uzun süreli kiracısı olduğu, anılan aracın ...A.Ş.' adına kayıtlı olduğu, aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesinin davalılardan ...tarafından düzenlendiği, davalılardan ... Sigorta'nın ise aracın Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçe'nin düzenleyeni olduğu anlaşılmıştır.

Dosyaya ibraz edilen ve davalıların da kabulünde olan Sürücülü Araç Kiralama Hizmet Alımına İlişkin Sözleşme uyarınca, ... plakalı aracın 01.10.2014 tarihinden 30.09.2017 tarihine kadar ... Belediyesine kiralandığı ve aracın teslim edildiği anlaşılmıştır.Bu kapsamda, meydana gelen kazanın belediye hizmetine ait bir işin görülmesi sırasında meydana geldiği, uzun süreli kiralama unsurları gözetildiğinde aracın şoförü üzerinde hakimiyetin belediyede olduğu ve aracın işletilmesinde tasarruf yetkisinin de belediyede olduğu, davalı ... A.Ş'nin aracın işleteni sıfatına sahip olmadığı ve kendisine dava yöneltilemeyeceği, işleten sıfatının ... Belediyesinde olduğu anlaşılarak davalı ... A.Ş yönünden açılan maddi ve tüm manevi tazminat davalarının husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporu gözetilerek, davacı ... tarafından davalı ...'ya açılan davanın dosya kapsamında mevcut bilgi ve belgelerle ispatlanamaması karşısında, bu davalı yönünden dava dilekçesi ile talep olunan 5.000,00 TL maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

Davalılardan ... ve ... Sigorta yönünden ise,

Yukarıda açıklandığı üzere ... plakalı aracın işleteni ... Belediyesi, aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenleyeni ise davalı ... Sigorta Şirketidir.

Dosya kapsamında aldırılan maluliyet raporu ve bilirkişi raporları ile, kaza sebebiyle davacı ...'ın meslekte kazanma gücünü %20,2 oranında kaybettiği, iyileşme sürecinin olay tarihinden itibaren 9 aylık süreçte mümkün olduğu, kazada ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurlu olduğu, dava dışı araç sürücüsünün %25 kusurlu olduğu, davacı ...'ın meydana gelen kaza neticesinde maluliyet oranına göre 127.478,58 TL sürekli iş göremezlik zararının bulunduğu anlaşılmıştır.

Zararın davalı ... Sigorta Şirketinin teminat limiti kapsamında kaldığı, poliçenin kaza tarihini kapsayan geçerli bir poliçe olduğu bilirkişi tarafından tespit olunmuştur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu denetime açık ve hüküm vermeye uygundur ancak tespit olunan zararın kusur oranına göre indirim yapılarak hesaplanan kısmı hükme esas alınmamıştır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2015/13811 esas, 2018/9512 karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, davacı dava dilekçesinde davalılardan zararının tamamını müştereken ve müteselsilen talep etmiştir. Davacı zararın tamamını davalılardan talep etmesi davacının müteselsil sorumluluk ilkesine dayandığının bir göstergesidir. Nitekim YHGK.

24.6.1983 t 9-553/724 E/K belirtildiği gibi "bir davacının kendilerinin tamamen kusursuz olduğundan söz ederek zararlı sonucu meydana getiren müteselsil borçlulardan biri aleyhine açtığı bir davada, zararın tümünü talep etmesi, örtülü olarak değil, aksine Borçlar Yasasının 142. maddesinde öngörülen teselsül kuralına açık bir şekilde dayandığının en belirgin bir kanıtıdır; bu gibi durumlarda; müteselsilen sözcüğünün dava dilekçesinde kullanılmamış olması sonuca etkili değildir" şeklinde kararı bu yöndedir.

Ayrıca YHGK. 1,9.1986, Tarih, 4-822/140 E/K sayı kararında "..Davacı, davayı açarken aslında davalı olarak gösterdikleri yönünden, teselsül hükümlerine dayanmıştır. Her ne kadar kusurun % 100'ünün davalılarda olduğunu ileri sürmüş ise de, amacı kendisinin hiçbir kusurunun olmadığını açıklamaktır. Bir kısım kusurun, kimliği belirlenemeyen üçüncü bir kişide olduğu sonradan anlaşılmıştır.

Bu durum davacının amacı ve teselsül hükümlerine dayanılması birlikte değerlendirildiğinde zararın tamamından davalıların sorumlu tutulması gerekir.." ifadesi ile davacının davalıyı %100 olarak göstermesinde ki amacın kendisinin kusursuz olduğunu anlatmaya yönelik olduğu belirtilmiştir.

Müteselsil sorumluluk kanundan doğan bir sorumluluk türüdür.Müteselsil sorumluluk ilkesi gereği davacı kusursuz olduğuna göre zararın tamamını isterse sorumluların tamamından isterse bir kısmından isteyebilir. Davacı açıkça davalının kusuru oranında sorumlu tutulmasını istemediğine göre davada dava dışı kişinin de kusurunun bulunması davalıların müteselsil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağından davalıların zararın tamamından sorumlu tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Davacılar tarafından davalılar ... ve ...A.Ş'ye yöneltilen manevi tazminat istemi de mevcuttur.

...A.Ş'ye yöneltilen manevi tazminat istemi yukarıda açıklandığı üzere reddolunmuştur.

... plakalı aracın işleteni olduğu tespit olunan ... yönünden ise ;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/1. maddesi gereğince kural olarak bedensel zarar nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunma hakkı zarar görene aittir. Ancak TBK'nun 56/2. maddesi ile ağır bedensel zarar halinde, zarar görenin yakınlarının da manevi tazminat isteyebileceği düzenlenmiştir.

Doktrinde ve yerleşik içtihatlarda da belirtildiği gibi cismani zarar kavramına ruhi bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin de girdiği, bir kimsenin cismani zarara maruz kalması sonucunda onun eşi, ana-babası veya çocukları gibi çok yakınlarından birinin de aynı eylem nedeniyle hukuken korunan ruhi ve asabi sağlık bütünlüğü ağır bir şekilde haleldar olmuşsa bu durumda yansıma yolu ile değil doğrudan doğruya zarara maruz kalmasının söz konusu olduğu ve manevi tazminat isteyebileceği kabul edilmiştir (Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2016/4918 Esas ve 2019/489 Karar 22/01/2019 tarihli ilamı ).

Somut uyuşmazlıkta davacı ...'ın geçirdiği trafik kazası sonucu hayati tehlike geçirdiği, kazaya bağlı kemik kırıkları meydana geldiği, %20,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, olay tarihinden itibaren iyileşme süresinin 9 aya kadar uzayabileceği anlaşılmaktadır. ...'ın meydana gelen trafik kazasından dolayı ağır bedensel zarara uğraması nedeni ile TBK'nın 56/2.maddesi gereğince tüm davacıların bir miktar manevi tazminata hak kazanacakları düşünülerek manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacı ...'ın yaralanmasının mahiyeti ve maluliyet oranı ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, yukarıda açıklanan ilkelerle birlikte dikkate alındığında, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı eş ... için 5.000,00 TL, çocuklar ..., ..., ..., için ise ayrı ayrı 2.500,00'er TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...