İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/795 K.2019/409

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait "..." adresindeki ...

A.Ş. isimli ticari işletme 2018 yılı Kurban Bayramında (21/08/2018-24/08/2018) su tesisatında meydana gelen arıza nedeniyle oluşan su baskını sonucunda tamamen sular altında kaldığını ve müvekkili şirkette bulunan 2018 yılına ait defterleri yönetim kurulu Karar Defteri, Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter Defteri ile ticari defterleri, faturaları, vergiye esas belgeleri ve sair her türlü belge ve evrakları sel ve su baskını nedeniyle zayi olduğunu, 6102 Sayılı TTK madde 82, (7) numaralı fıkra.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." uyarınca Mahkememizden, 2018 yılına ve geçmiş yıllara ait tüm defter, fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Anılan maddeye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Dava konusu olayda, dosyaya sunulan itfaiye tutanağı, fotoğraflar, zayi olan defterler üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ve diğer delillerden, davacı şirketin işyerinin zemin katında 21.08.2018-27.08.2018 tarihi arası dini bayram tatili sırasında su tesisatının patlaması sonucu 40 cm. yüksekliğinde su baskını olduğu, olaydan tatil dönüşü haberdar olunduğu, davanın 15 günlük yasal süre içinde açılmış olduğu, davacı şirketin faaliyet adresi itibariyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Vergi dairesi ve SGK ile yapılan yazışma sonucu, davacı şirket hakkında herhangi bir inceleme bulunmadığı bildirilmiştir.

Uyuşmazlık, davacının zayi olduğunu öne sürdüğü belgelerin tacirin saklamak zorunda olduğu belgelerden olup olmadığı ve zayi sebebinin kendi kusurundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 82/1-3. maddelerine göre: "(1) Her tacir;

a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,

b) Alınan ticari mektupları,

c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,

d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. "

6102 sayılı TTK'nın 64/1.maddesi de aynen şöyledir: "Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."

Belirtilen yasa hükümleri karşısında tacirin işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında bilgi sağlayabilecek tüm evrakı TTK'nın 82/5. maddesine göre 10 yıl saklaması gerekmektedir.(Yrg.11.HD. 03/11/2008T. 2007/8825E, 2008/12089K., 28/12/2011T. 2009/685 E., 2011/156 K.)

Davacının zayi olduğunu öne sürerek zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ettiği ve varlığını, zayi olduğunu, zayi olmasında kusuru bulunmadığını ispat ettiği belgelerin TTK 64/1 maddesi kapsamında saklanması zorunlu olan belgelerden olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır