İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/188 K.2020/463

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... nolu, keşidecisi ... olan, 30/01/2019 keşide tarihli, 5.000,00 TL bedelli çeki ciro ve zilyetliğin devri yolu ile ... adli şirket yetkililerinden devraldığını, dava konusu çekin müvekkilinin zilyetliğinde iken bilgisi dışında ve rızası hilafına kaybolduğunu, bu nedenle ödeme yasağı talepli olarak ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile 19/12/2018 tarihinde çek iptali davasının açıldığını, 29/01/2019 tarihinde mahkemece ödeme yasağı konulduğunu ve TTSG ile ayrı ayrı 3 defa ilan edilmesine karar verildiğini, ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına dava dışı üçüncü kişi ... vekili tarafından sunulan 06/03/2019 tarihli dilekçesi incelendiğinde kaybolan çekin ... uhdesinde olduğunu, davalının davaya konu çek ile ilgili ... 2. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine giriştiğini, davalı vekilinin beyanı ile çek aslının ... 2. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası içinde olduğunu beyan ettiğini, bu nedenlerle dava konusu çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıkması ve çeki elinde bulunduran davalının haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilerek, dava konusu çekin davalıdan istirdatına, müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin müvekkiline iadesine karar verilemesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin iyi niyetli 3.şahıs konumunda olduğunu, dava konusu çekin ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, dosya borcunun ödendiğini ve tahsil edildiğini, dava konusu çekin usulüne uygun ciro silsilesi ile ... isimli şahıs tarafından geçtiğini, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, yapılan incelemede alacaklısının dosyamız davalısı ..., borçlularının ..., ..., ...Tic. A.Ş., ... Ltd. Şti., ... ve ... olduğu, takip miktarının 5.565,75 TL olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasının 22/09/2020 tarihli celsesinde dinlenilen tanık ... alınan beyanında; ''Bana okumuş olduğunuz dava dilekçesindeki ...'ı tanırım kendisi benim arkadaşım olur. Bana duruşmada bilgilerini okumuş olduğunuz ve göstermiş olduğunuz çeki kullanabilme hususunda ... bana teklifte bulunmuştu. Ancak ben ihtiyacım olmadığı için kabul etmedim. Bana göstermiş olduğunuz çeke bu yüzden vakıfım bunun dışında başka bir bilgim yoktur.

Ayrıca ...'la ... arasındaki ticari ilişkinin boyutunu bilmiyorum. Ancak ... sahibi ile ... arkadaştır. Bu yüzden tanışıklıkları olduğunu biliyorum. Onun dışında çek üzerinde ciro silsilesinde bulunan ... ile ... arasındaki ilişkiyi bilmiyorum. Zira ben bu ikisini de tanımam. Çekin davacı ...'ın elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığını bilmiyorum az önce de söylediğim gibi çeke ilişkin tek bilgim davacı ...'ın çeki bana kullanmam için teklif etmesidir.

Onun dışında başka bir bilgim yoktur.'' şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava, dava konusu çekin istirdatı ile davacının dava konusu çekin hamili olduğunun tespiti ve çekin davacıya iadesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenleme uyarınca rıza hilafına elden çıktığı ileri sürülen çek nedeni ile istirdat isteminin kabulüne karar verilebilmesi için davacının çeki elinde bulunduran hamilin çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ya da iktisapta ağır kusuru bulunduğunu ispat etmesi gereklidir.

Davada ispat yükü davacıya ait olup aksinin kabulü kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldırır. İmzaların istiklali prensibi gereğince lehtarın imzasının sahteliği diğer kambiyo borçlularını sorumluluktan kurtarmayacağından ve ciro silsilesinde görünüş itibariyle kopukluk bulunmadığından davacının davasının kabulü için, çekin 6102 sayılı TTK'nun 792. maddesi uyarınca hamil tarafından kötüniyetli iktisap edilmiş olduğu veya hamilin iktisapta ağır kusurlu bulunduğunun kanıtlanması gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı, tarafların mevcut delilleri, tanık beyanları, ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ve ... 2. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası değerlendirilmekle, somut olayda davalının anılan çeki kötüniyetli iktisap etmiş olduğu veya ağır kusuru bulunduğu konusunda dosya kapsamında mevcut ispata elverişli delil bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim