İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/483 K.2020/628

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... isimli ... plakalı teknesi ve babası ...'ın da ... isimli ... plakalı teknesinin mevcut olduğunu, müvekkilinin babasının 10/02/2014 tarihinde vefat ettiği için ... isimli teknenin müvekkili ile birlikte kardeşlerine miras kaldığını, 2018 yılı balık avlanma yasağının kalktığı ve avlanma döneminin başladığı tarihlerde avlanma bölgesinin bir bölümünde davalının doğalgaz boru hattı döşemesi ve boru hattı eklentileri inşaatı yapması sebebiyle, müvekkilinin boru hattı ve ek tesisleri inşaatı bölgesinde ve çevresinde avlanma yapmasının güvenlik sebebiyle engellendiğini,

müvekkiliyle birlikte ... Başkanlığına bağlı ve ... üye diğer teknelerin de inşaat bölgesinde avlanma yapmasının engellendiğini, müvekkili ile birlikte avlanması engellenen ... Kooperatif üyeleri ile davalı arasında görüşmeler yapıldığını ve davalının zorunlu olarak ... Başkanlığına bağlı olan...

Kooperatifi üyelerine tekne başına üç tane de tayfası olacağı tespitine dayalı olarak tekne sahiplerinin avlanmalarının engellenmiş olması sebebiyle her tekne için üç tayfa ücreti dahil 35.000,00-TL tazminat/telafi ödemesi yapıldığını, müvekkilinin bir adet kendisine ait teknesi olması bir adet de babasından miras kalan 1/5'ine sahip olduğu teknesi olması nedeniyle, miras tekne hissesine isabet eden 4.200,00-TL ile birlikte davalıdan toplam 39.200,00-TL tazminat talebi bulunduğunu, davalının ...

Başkanlığına bağlı ve ayrıca ...

Kooperatifi üyeleri tekne sahiplerine zararlarının giderilmesi amacıyla tazminat/telafi ödemesi yapmasına rağmen müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını ve zararlarını karşılamadığını, müvekkilinin maliki olduğu teknelerin balık avlanma döneminde avlanmalarının engellenmesi nedeniyle ... plakalı ... isimli tekne için 35.000,00-TL ve ... plakalı ... isimli tekne için 4.200,00-TL olmak üzere toplam 39.200,00-TL tazminatın 13/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Boru Hattı Sistemi ve dolayısı ile ... Hattı Projesinin, Hollanda'da kurulmuş bir firma olan ... tarafından tasarlandığını, Proje’nin sahibi ve ayrıca boru hattının tasarımı, inşaatı ve işletmesinden sorumlu olan ...'nin ... Bölümü'nün sorumluğunu üstlendiğini, müvekkilinin ise 10 Ekim 2016 tarihli Rusya Federasyonu Hükümeti ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti arasında ...

Projesi hakkında imzalanan anlaşmada deniz bölümü şirketi olarak; karasuları ve münhasır ekonomik bölgesi de dâhil olmak üzere Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde, kendisi veya üçüncü kişiler ile birlikte, ...

Gaz Boru Hattı Projesi'nin tasarlanması, inşası ve işletmesi için gerekli veya bunlarla ilişkili olan her türlü inşaat, hizmet, işletme ve bakım faaliyetini yürütmek amacıyla....'nin yerel şubesi olarak 23 Şubat 2017 tarihinde kurulduğunu, ...., Temmuz-Aralık 2018 tarihleri arasında Türkiye'de ... ili ... ilçesi ... beldesinde inşa edilmiş olan Alım Terminali'ne dair olarak yakın kıyı inşaat çalışmalarının hendek açma işlemiyle birlikte boru hattı döşendikten sonra kanalların geri doldurulması işleminde faaliyet gösterdiğini, ...'nin ilgili mevzuattan kaynaklanan herhangi bir yasal yükümlülüğü olmamasına karşın,

tamamen iyi niyet prensipleri ve ... politikaları ve standartları çerçevesinde, 17 Temmuz 2018 tarihli Balıkçılık Faaliyetleri Telafi Şartları’nı oluşturarak, yapılan deniz faaliyetleri sebebiyle Kıyıköy balıkçılarına uygulanacak telafinin hedeflerini, kriterlerini, telafiye uygunluğunu ve ödeme planını belirlediğini, işbu şartların, ...

Projesi'nin kıyı kesimindeki çalışmaları sebebiyle, ilgili balıkçıların fiilen zarar görmüş olup olmasına bağlı olmaksızın, ... balıkçıları üzerinde oluşabilecek olası ekonomik etkileri telafi etmek veya en aza indirmek amacıyla uygulandığını, telafinin başlıca amaçlarının; ... Projesi'nin Temmuz 2018 tarihinde başlayan ve Aralık 2018'e kadar devam eden yakın kıyı inşaatı çalışmaları sırasında balıkçıların avlanma faaliyetlerini devam ettirmelerini desteklemek, ...

Projesi'nin yakın kıyı inşaatı çalışmaları sırasında balıkçılığa yönelik geçim kaynaklarındaki olası aksamaların en aza indirilmesi, ...

Projesi'nin faaliyetlerinin yakın kıyı inşaatı çalışmaları döneminde balıkçılık faaliyetleri üzerinde olası etkileriyle orantılı bir telafi sağlamak, uygulanabilir, adil ve şeffaf bir telafi süreci yürütmek ve gereken önlemlerin alınmasını sağlamak olduğunu, dava konusu telafi şartlarının müvekkili tarafından değil, Hollanda merkezli ... tarafından hazırlandığını ve yürütüldüğünü, bu sebeple telafi şartlarının hazırlanması ve yürütülmesinden sorumlu olmayan müvekkili yönünden davanın pasif husumet yokluğundan evvelemirde reddi gerektiğini, davanın muhatabının müvekkili olmadığını, davacının dava konusu telafi talebinin,

Hollanda merkezli ... tarafından hazırlanmış ve yürütülmüş telafi şartlarından doğduğunu, iş bu dava ikame edilmeden önce davacının telafi talebinde bulunduğunu ve bunun üzerine 28/08/2018 tarihinde davacıya ... tarafından yazılı şekilde geri dönüş yapıldığını, müvekkilinin yalnızca ...'nin Türkiye şubesi olduğunu, ...

Projesi’nde dava konusu hususlarda herhangi bir yetkisinin bulunmadığını, davacının telafi şartlarında belirtilen kriterleri karşılamadığını ve telafi talebinde bulunmasının tamamen kötü niyetli olduğunu, yalnızca ...

Kooperatifi tarafından ...’ye iletilen tekne listesinde kayıtlı olan ve aktif olarak avcılık yapan teknelerin telafi ödemesine hak kazanabileceğini, davacının dava konusu iki teknesinin de söz konusu kriterleri karşılamadığını, bölgedeki 98 tekneden 97 tanesinin telafi şartlarında belirtilen sürede başvuru yaptığını, yalnızca ... isimli teknenin zamanında başvuru yapmadığını,...’ın bölgede aktif olarak balıkçılık yapmadığını, davacının haksız kazanç sağlama saiki ile hareket ettiğini, telafi ödemesinin yalnızca 1 Temmuz 2018 tarihine kadar ...Kooperatifi'ne kaydını yaptırmış ve aktif balıkçılık faaliyetini sürdüren teknelere yapıldığını,

... isimli teknenin resmi yeşil ruhsatı incelendiğinde ise teknenin telafi şartlarında açıkça belirtilen 1 Temmuz 2018 tarihinden 45 gün sonra 15 Ağustos 2018 tarihinde tescil edildiğini, ... isimli teknenin telafi şartlarında belirtilen tarihten sonra satın alındığını, davacının bu yöndeki telafi taleplerinin de haksız ve mesnetsiz olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının söz konusu dönemde herhangi bir aktif balıkçılık faaliyeti bulunmadığından herhangi bir zarara uğramış olmasının da mümkün olmadığını belirterek,

davanın müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle, davacının davayı ikame etmekte haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle ve davacının zararını ispatlayamaması nedeniyle reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, ... Başkanlığından dava konusu iki teknenin sahiplik belgeleri ve yeşil ruhsat belgeleri celbedilmiş, ...yazışma yapılmış, davacının vergi dairesi mükellefiyet kaydı celbedilerek incelenmiştir.

Davalının pasif husumet itirazı, ön inceleme celsesinde değerlendirilerek, dava konusu avlanma bölgesinde boru hattı inşasını gerçekleştiren Hollanda'da mukim firmanın Türkiye'deki temsilcisi sıfatıyla hareket eden Türkiye Şubesi olması nedeniyle reddedilmiştir.

Davacının celbedilen vergi dairesi mükellefiyet kaydına göre sadece serbest muhasebecilik faaliyetinden (yani serbest meslek erbabı) vergi mükellefi olduğu, ticari veya zirai balıkçılık mükellefiyeti olmadığı, vergiden muaf esnaf belgesi ve kaydının da bulunmadığı tespit edilmiştir.

Serbest meslek erbabı ticari faaliyet yürüten, ticari kazanç elde eden tacir sayılamayacağı gibi, davadaki talep serbest meslek faaliyetine bağlı alacak veya tazminat da değildir, balıkçılık faaliyeti nedeniyle uğranılan zarara ilişkin tazminat talep edilmekteyse de, davacının ticari veya zirai balıkçılık faaliyetine ilişkin de bir vergi mükellefiyet kaydı bulunmadığı açıktır.

Dava, TTK md 4'te sayılan mutlak ticari davalardan değildir, taraflardan her ikisinin de tacir olduğu ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren hususlara ilişkin nispi ticari dava da sayılamaz. Yargılamada asliye ticaret mahkemeleri değil, HMK md 2 uyarınca genel görevli asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Bu nedenle, görev konusu kamu düzeninden ve yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gereken dava şartı olduğundan, HMK md 114/1-c ve 115/2 gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...