İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/394 K.2021/532

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket aleyhine cari hesap alacağı ve 23/01/2018 tarihli hesap mutabakatına dayanarak ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi açıldığını, borçlunun takibe itiraz ettiğini, itirazının bütünüyle haksız ve kötü niyetli olduğunu, dava açılmadan önce arabuluculuk prosedürünün tamamlandığını, anlaşma sağlanamaması üzerine huzurdaki davanın açıldığını belirterek, davanın kabulü ile ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına itirazın iptaline, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilerek yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafların icra takibine dayanak olarak sundukları 23/01/2018 tarihli mutabakat e-mailinin müvekkili şirket tarafından onaylanmadığını, sadece gönderdikleri mail çıktısını ve imzasız onaysız mutabakat metninin delil olarak sunulduğunu, karşı tarafın iddia ettiği gibi müvekkili şirketin borçlu olmadığı ve kendi tutulmuş defter ve kayıtlarına göre davacılardan 4.148,86 TL alacaklı gözüktüklerini, ticari defterler bilirkişi marifetiyle incelendiğinde bunun ortaya çıkacağını belirterek,

davacılar tarafından haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine karar verilmesini, davacı taraflar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilerek yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağına dayalı başlatılan takibe itirazın iptali davasıdır. ... 22.İM... E takip dosyası celbedilerek incelendiğinde, davacılar tarafından temlik sözleşmesi ve mutabakat e-maili açıklamasıyla 89.684,07 TL cari (açık) hesap alacağı, 12.816,84 TL işlemiş faiz toplamı 102.591,91 TL alacak için başlatılan ilamsız takibe davalı borçlunun süresinde itirazı üzerine takibin durdurulmuş olduğu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Takip dosyası, davacı şirket tarafından davalıdan olan fatura alacaklarının diğer davacı gerçek kişiye temlikine dair ...

25.Noterliğinin... tarihli ... yevmiye nolu temlik sözleşmesi, eki temlik edilen faturalar listesi, bu sözleşmenin temlik eden tarafından davalıya tebliğ şerhi, davacı (temlik eden) şirketle davalı şirket arasındaki mutabakat mektubu, açık hesap kayıtları, davalının ilgili dönemlerde vergi dairesine verdiği BA formları, davacı şirketin verdiği BS formları, e-posta yazışmaları incelenmiş, aralarında ticari hizmet akdi ilişkisi bulunan tarafların (davacı şirket ile davalı şirketin) ticari defter ve kayıtları ile laboratuvar işletmelerine ait kayıtları üzerinde mali bilirkişi,

genetik tetkikler uzmanı bilirkişi ve tıbbi laboratuvar uzmanı bilirkişiden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek rapor alınmış, ayrıca temlik sözleşmesinin ticari defter kayıtlarına göre durumunu açıklığa kavuşturabilmek açısından ayrı bir mali bilirkişiden daha rapor alınmıştır.

Bilirkişi kurulundan alınan kök ve ek raporda özetle, davacı şirketin incelenen 2014-2015-2016-2017-2018-2019 ticari defter ve kayıtlarının muhasebe usul ve esaslarına uygun tutulmuş, noter açılış-kapanış tasdikleri süresinde yaptırılmış yani sahibi lehine delil teşkil eder mahiyette olduğu, davalı şirketin 2014-2015-2017-2018-2019 ticari defterleri sahibi lehine delil teşkil eder durumdaysa da 2016 yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapılmamış durumda olduğu; davacı şirketle davalı şirket arasında adi ortaklık-iş ortaklığı sözleşmesi bulunduğu,

aralarındaki akdi ilişkinin ilk olarak 20/05/2014 tarihli davacı faturasıyla başlayıp sonunda 29/12/2016 tarihli fatura kaydıyla sona erdiği, pilot ortak olan davalının aldığı hastane laboratuvar hizmeti ihale işlerine ilişkin davalının asıl yüklenici davacının ise alt yüklenici sıfatıyla sahip oldukları laboratuvar işletmelerinde tıbbi tetkik ve tahliller yaptıkları, davacı şirketin laboratuvarının ileri düzey genetik tetkikler yaptığını, davalının kendi laboratuvarında yapılmayan genetik tahlil ve tetkikleri alt yüklenici olarak davacı şirkete yaptırdığı,

davalının dava konusu olan tüm davacı faturaları içeriğindeki tetkiklerin bedelini, ihalesini aldığı hastaneye faturalandırarak tahsil etmiş durumda olduğu, davacı şirketin davalıya düzenlediği faturaların 5 tanesi dışında tümünün davalı ticari defterlerinde aynen ve birebir kayıtlı olduğu, davalının ticari defterlerine kaydettiği davacı faturalarını BA formu ile vergi dairesine süresinde bildirmiş olduğu, davacının da kendisinin düzenlediği tüm faturaları BS formuyla vergi dairesine bildirmiş olduğu, akdi ilişki sırasında davalının da davacıya düzenlediği faturalar olduğu,

bunlardan 1 tanesi dışında tümünün davacı ticari defterlerinde aynen ve birebir kayıtlı olduğu, tarafların davacının 5 faturası dışında diğer faturalarla ilgili 8 günlük yasal süre içinde bir itirazlarının bulunmadığı, ancak mutabakatsızlık sebebi olan 5 adet faturaya davalının ...

7. Noterliğinin...tarihli ihtarıyla itiraz ve iade ettiği, davalının kayıtlarında bu beş faturanın taraflar arasında gidip gelen kan muhafaza kutusunun içinden çıktığına dair çalışanlarınca tutulmuş 30/11/2015 tarihli tutanak bulunduğu, yani faturanın aslında tebliğ edildiğinin açık olduğu, ancak davalı tarafından kayıtlarına alınmayıp BA formu ile bildirilmeyerek itiraz edilmiş durumda olduğu; davacının ise bu faturaları BS formu ile vergi dairesine süresinde bildirmiş olduğu, davacı şirketin ...

26.Noterliğinin ... tarihli ihtarıyla ödenmemiş fatura bedellerinin ödenmesini davalıdan talep ettiği, davacının davalıya gönderdiği mutabakat metinlerinin davalı tarafından onaylanmamış ancak itiraz da edilmemiş olduğu, takip dayanağı alacak kaynağı olan faturalar içeriği hizmet (tetkik-tahlil) bedellerine ilişkin tüm tetkik ve tahlillerin davalının talebiyle davacı tarafından yerine getirilmiş olduğu, takip tarihi olan 21/01/2019 itibariyle davacı şirketin ticari defterine göre davalıdan 89.684,07 TL alacaklı göründüğü, davalının ticari defterine göre ise takip tarihi itibariyle davacıya 16.936,81 TL borçlu olduğunun göründüğü,

tarafların ticari defterleri arasındaki mutabakatsızlık sebebi olan (2014 tarihli toplam 72.339,99 TL bedelli) 5 davacı faturasının davalıya tebliğ edildiğine dair kayıt-imza vb bulunmasa da davalıda kayıtlı olan tüm faturaların da elden kurye ile davalıya gönderilmiş ve itiraz edilmeyerek kayıtlarına alınmış durumda olduğu, bu konuda taraflar arasında akdi ilişki boyunca ticari teamül haline gelmiş uygulama olduğu, bu 5 adet fatura içeriği tetkik ve tahlillerin davacı tarafından davalının talebiyle yerine getirilmiş ve hizmetin davalıya teslim edilmiş olduğu,

test istek formları, doktor talepleri, tetkik raporlarının mevcut olduğu ve incelendiği, hatta davalının bu tetkiklerin bedelini ihale makamından tahsil etmiş olduğu, davacının mükerrer faturalandırması vb durumlar bulunmadığı, bu nedenle bu 5 faturanın davalı defterlerine kaydı gerektiği; diğer mutabakatsızlık sebebi olan davalının düzenlediği 02/08/2018 tarihli 407,16 TL bedelli fatura yönünden ise akdi ilişki boyunca her ay tek bir fatura şeklinde düzenli aralıklarla davalının da davacıya düzenlediği cüz'i tutarlı hizmet faturaları bulunduğu ve davacı tarafından defterlerine kaydedilmiş olduğu,

mutabakatsızlık sebebi olan bu tek faturanın da diğer davalı fatura bedelleriyle ve akdi ilişki ticari teamülüyle uyumlu tutar içerdiği, davacının diğer tüm aylara ilişkin davalı faturasını defterine kaydetmişse de sadece Ağustos/2014 ayına ilişkin tek bir e-faturayı defterine kaydetmediği, dolayısıyla bu davalı faturasının da davacı defterine kaydı gerektiği; sonuç itibariyle mutabakatsızlık oluşturan 5 davacı faturası davalıya, 1 davalı e-faturası davacıya kaydedildiği durumda, takip tarihi itibariyle davacının tahsil edemediği fatura alacağının 89.276,81 TL olarak hesaplandığı,

davacı şirketin davalıya ilk gönderdiği mutabakat mektubu tarihi olan 23/01/2018 ile takip tarihi arası işleyen avans faizinin 13.798,67 TL olarak hesaplandığı tespit edilerek bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi kurulu raporunda davacı temlik eden genetik laboratuvar firmasının davalıya hizmet teslimleriyle ilgili tespitler denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olup hükme esas alınmışsa da, davacılar arasındaki temlik sözleşmesiyle ilgili tespitler sırasında takip tarihi itibariyle davacılardan her birinin ayrı ayrı davalıdan takip tarihi itibariyle talep edebileceği alacakla ilgili tespit yapılmadığından,

ayrıca dosyada mevcut temlik sözleşmesinde davalıdan olan fatura alacaklarını temlik eden davacı şirket, temlik alan ise davacı ... olmasına rağmen raporda davacı temlik alan ...'dan "davalıya temlik eden" şeklinde, davalıdan ise "temlik alan" şeklinde sözedilmeye devam edilmesi, temlik edilen faturalarla ve bunlardan ödenmemiş olanlarla ilgili tespitlerin denetime açık ve anlaşılabilir şekilde olmaması nedeniyle, kök rapor sonrası taraf itirazları da bulunduğu görülerek, mahkememizce bu konuda ayrıntılı ara karar oluşturularak bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Mahkememizin 06/03/2020 tarihli celsesinde oluşturulan ara kararda: Davacılardan ... alacak temlik eden değil davacı şirketin davalı şirketten olan faturalı alacaklarını temlik alan olduğundan, takip dosyasında mevcut temlik sözleşmesi ekinde temlik aldığı faturalar listelenmiş ve temlik alınan alacak tutarı sözleşmede belirli olduğundan, davacı şirketin, temlik tarihi ve takip tarihi itibariyle, diğer davacı ...'a temlik ettiği ve temlik etmemiş olduğu (davalıdan olan) fatura alacaklarının, ayrıca ...'a temlik edilen ve edilmeyen fatura alacaklarının her iki davacı açısından ayrı ayrı listelenerek tespiti,

-Aşağıdaki iki tespit yönünden; tarafların ödemeleri ve takip tarihi itibariyle borçları/alacakları tespit edilirken, mutabakatsızlık konusu ve uyuşmazlığın temel sebebi olduğu raporda bildirilen 5 adet davacı faturasının ödenmemiş olduğu tarafların kabulünde olmakla, davalının ödemelerinin bu 5 fatura dışındaki faturalara karşılık yapılmış ödeme sayılması zorunlu olduğundan, davalı ödemelerinde hangi faturaya karşılık ödeme olduğuna dair açık şerh-açıklama yoksa, açık hesaba mahsuben yapılan ödemelerin, (TBK md 100 gereği) tarihi-vadesi önce gelen faturadan başlamak suretiyle (5 fatura hariç) sırayla alacaktan mahsubu yapılarak,

ayrıca davalının davacıya düzenlediği faturaların da alacaktan mahsubu yapılarak, davalının borcundan mahsubu gereken-mahsup edilen ödemelerinin ve davalı faturalarının ve davacıların takip tarihi itibariyle talep edebilecekleri alacaklarının tespiti gerektiğinin bilirkişi kuruluna bildirilmesi suretiyle,

Bu kapsamda, davacı şirket tarafından diğer davacı ...'a temlik edilen faturalara karşılık, davalı tarafından davacı şirkete veya diğer davacı ...'a yapılan ödemeler olup olmadığının, temlik edilmeyen fatura varsa bunlara karşılık davalı tarafından davacı şirkete ödemeler olup olmadığının, her iki davacı açısından ayrı ayrı, taraf ticari defter-belgelerinden tespit edilip bildirilmesi;

Davalı ödemeleri tespit edildikten sonra, takip tarihi itibariyle davacı şirketin (temlik etmediği fatura varsa) temlik edilmemiş alacağı bulunup bulunmadığı, varsa tutarının tespit edilerek bildirilmesi, ayrıca yine takip tarihi itibariyle temlik alan ...'ın kendisi veya temlik eden şirket tarafından davalıdan tahsil edilmemiş alacağı varsa tutarının, her iki davacı açısından ayrı ayrı tespit edilerek bildirilmesi,

-Bilirkişi raporunun 9. sayfasında "davalı tarafın davacıya yaptırdığı tahlillerin bedelini Sağlık Bakanlığına fatura düzenleyip tahsil ettiğine" dair ticari defterlerdeki kayıtların tespit edilip bildirilmesi,

-Davalının davacıya düzenlediği ve mutabakatsızlığın diğer bir sebebi olduğu bildirilen 1 adet hizmet faturasının e-fatura olduğu anlaşılmakla, taraflar arasındaki ticari teamül oluşturan uygulamaya uygun içerik ve tutarda bir fatura olup olmadığının bildirilmesi, uygunsa davacının açık hesabına bu davalı faturası (davacının borcu olarak) eklenmek suretiyle, takip tarihi itibariyle yukarıda istenen alacak/borç tutarlarının tespiti,

-Rapora ek yapılmış fatura içeriği tetkik listeleri ve talep formları vb evrak bulunmakla birlikte, taraflar arasında mutabakatsızlık sebebi olduğu bildirilen 5 davacı faturası içeriği tahlil-tetkiklerin davalının davacı şirketten talebi üzerine yapılmış tetkikler olup olmadığı ve fatura içeriğinin denetlenmesi açısından, faturalandırılan tetkik bedellerinin tetkik türlerine göre, taraflar arasındaki ticari teamül oluşturan ücretlendirmelere uygun olup olmadığının tespiti ve bildirilmesi,

-Davacı ve davalı defter kayıtlarından 2014 yılı hesap mutabakat mektubu/ belgelerinin tespit edilerek rapora eklenmesinin ve mutabakat tarihleri itibariyle borç/alacak durumlarının bildirilmesi, (ticari deftere göre ne kadar-mutabakata göre ne kadar)

Mutabakatsızlık sebebi 5 davacı faturasının davacı yevmiye defterine kayıt tarihlerinin ve yev.no.larının tespit edilerek, davacının 2014 yevmiye defteri kapanış noter tasdiki tarihi ve no.sunun bildirilmesi,

-Davalının ticari defterine göre takip tarihi itibariyle davacıya borçlu mu alacaklı mı göründüğünün açık ve net şekilde (hesabın borç-alacak bakiye verdiği şeklinde muhasebe diliyle değil, kimin kime alacaklı, kimin kimden borçlu olduğu şeklinde) bildirilmesi istenmiştir.

Diğer hususlarla ilgili olarak ek raporda gerekli tespitler yapılmış ve davacının verdiği hizmetler ve düzenlediği faturaların, ayrıca davalının düzenlediği faturaların ticari ilişkiye ve aralarındaki ticari teamüle ve piyasa rayiç bedellerine uygun olduğu yine teyit edilerek tespit edilmişse de, her iki davacı açısından ayrı ayrı takip tarihi itibariyle talep edilebilecek alacak bulunup bulunmadığı hususunun aydınlatılması yönünden, davacıların kendi arasındaki temlik sözleşmesi içeriği faturalarla ilgili tespitler yine denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli şekilde raporda açıklanamadığından,

yine temlik ilişkisinin taraflarının ters değerlendirilerek açıklama yapıldığı görüldüğünden, sadece bu hususun aydınlatılması amacıyla başka bir mali bilirkişiden ayrı bir rapor alınmış, bu raporda mali bilirkişi tarafından ticari defter kayıtlarına, faturalara ve temlik ilişkisinin taraflarına dair yapılan tespitlerin denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli, dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır.

Mali bilirkişiden alınan son raporda özetle, davacı şirket ile davalı şirket arasında 20/05/2014 tarihli davacı faturasıyla başlayıp 29/12/2016 tarihli davacı faturasıyla son bulan tarihler arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı şirketin davalı şirkete bu tarihler arasında (yani akdi ilişki boyunca) düzenlediği 44 adet ve toplam tutarı 646.366,16 TL olan fatura alacaklarının tümünü listelemek suretiyle, ...

25.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye no.lu temlik sözleşmesi ile bu faturalardan kaynaklanan alacağının 168.369,86 TL'lik kısmını diğer davacı ...'a temlik etmiş olduğu, yani davacının fatura bazında temlik değil esasen düzenlediği faturalardan sadece bedelini henüz tahsil edemediklerini davacı ...'a temlik etmiş olduğunu, takip tarihi itibariyle davacı şirket ticari defterlerine göre davalıdan olan alacağının, taraf ticari defterleri arasında mutabakatsızlık sebebi olan davacının 5 faturası ve davalının 1 faturası açık hesaba eklenirse 89.276,81 TL olacağı, bu faturalar açık hesaba eklenmezse 16.936,81 TL olacağı,

bu bedelleri takip tarihi itibariyle talep edebilecek tek kişinin ise davacı temlik alan olduğu, zira temlik alanın temlik aldığı alacağının ödenmemiş durumda olduğu tespit edilerek bildirilmiştir. Takip dosyasında davacıların talep ettiği tutar ise 89.684,07 TL asıl alacak ve işlemiş faizidir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları ile temlik sözleşmesi hep birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin davalıya akdi ilişki kapsamında düzenlediği faturalardan takip tarihi itibariyle bedelini tahsil edemediği kadar olan kısmı diğer davacıya 15/06/2017 tarihli noterde düzenlenmiş temlik sözleşmesi ile temlik etmiş olduğu, temlik sözleşmesini davalıya noter kanalıyla 19/06/2017 tarihinde tebliğ ettirdiği,

ancak buna rağmen davalının ödemeleri davacı şirkete yapmaya devam ettiği, ayrıca davacı şirketin temlik ettiği alacakların bir kısmının ise davalının davacıya düzenlediği faturaların davacı defterlerinde kendi alacaklarından mahsup edilmiş olduğu, bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf oluşmadığı, ancak takip tarihi itibariyle davalının hala (davacı temlik edene veya diğer davacı temlik alana) ödemediği fatura bedelleri bulunduğu, bu bedellerin ise çoğunluğunun ticari defterlerde mutabakatsızlık sebebi olan (toplam 72.339,99 TL tutarlı) 5 davacı faturasından kaynaklandığı,

diğer davacı faturaları yönünden taraf defterleri mutabık olmakla kesin delil niteliğinde bulunduğu, mutabakatsızlık sebebi 5 davacı faturasının davacı tarafından düzenlendiği tarihte davalıya tebliğ edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı ancak 2014/10-11-12.aylar yerine 2015'te davalıya elden gönderilmiş olduğunun tespitli olduğu, davalının bu faturaları kabul etmeyerek 26/11/2015 tarihli noter ihtarıyla itiraz ve iade ettiği, ticari defter kayıtlarına almadığı,

davacı şirket bu faturaları zamanında davalıya tebliğ ettiğini ispatlayamamış durumdaysa da, bu fatura içeriği tahlil hizmetlerini davalıya verdiğini dosya kapsamında uzman bilirkişilere yaptırılan bilirkişi incelemesi tespitleriyle ispatlamış durumda olduğu, faturanın neticede takip tarihinden önce tebliğ edildiğinin açık olduğu, bu nedenle davacının 5 faturasının davalı şirket kayıtlarına-açık hesabına eklenmesi gerektiği, diğer mutabakatsızlık sebebi olan davalının 1 faturasının da taraflar arası ticari uygulamaya uygun bir fatura olduğu,

bunun da davacı ticari defterine-açık hesabına eklenmesi gerektiği, bu nedenle takip tarihi itibariyle davacı şirketin davalıdan ticari defterine göre talep edebileceği (bedeli ödenmemiş fatura tutarı olarak) son raporda tespit edilen bakiye 89.276,81 TL alacağı olduğu, ancak bu alacağın davacı şirketçe takip tarihi öncesi 15/06/2017'de diğer davacıya temlik etmiş olduğu ve kendi tasarrufu yetkisinden çıktığı, bu nedenle takipte bu alacağı talep hakkı bulunanın temlik eden davacı şirket değil temlik alan diğer davacı ... olduğu,

temlik sözleşmesi nedeniyle davalının borcunu anılan davacıya ödemesi gerektiği, takip öncesi ise davalının usule uygun temerrüde düşürüldüğünün (temerrüt ihtarı tebliğ edildiğinin) ispatlanamadığı, davalının imzasını taşımayan mutabakat mektubu temerrüde esas alınamayacağından takip öncesi işlemiş faiz talep edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu nedenlerle, davacı şirketin temlik etmiş olduğu alacağı talep hakkı yasal olarak bulunmadığından davasının aktif husumet yokluğundan reddine, diğer davacı ...'ın davasının son raporda yapılan tespit ve yukarıda açıklanan gerekçe ve tutar doğrultusunda kısmen kabulüne, alacak likit ve davalının itirazı haksız olduğundan, temlik sözleşmesi kendisine tebliğ edilmesine rağmen bakiye borcu ödemediğinden davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş, reddedilen kısım yönünden ise davacıların kötüniyetle takip başlattıkları davalı tarafından ispatlanamadığından davalının yasal koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...