İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/686 K.2021/957

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili, müflis ... Bankası A.Ş.'ye ait bankadan hisse senedi aldığını, Müflis bankanın mevcut durumu nedeniyle müvekkile ait işbu hisse senetlerin bedelleri ödenmediğini, ödemiş olduğu bedel de kendisine iade edilmediğini, müvekkilinin her biri 0,91TL maliyete sahip 153,645adet ve #139.816,95TL# tutarında olduğunu, Müvekkiline ait işbu hisse senet bedelleri ödenmeden ...

1. Asliye Ticaret Mhakemesinin 16.11.2017 Tarih, ...Esas, ...Karar sayılı ilamı ile müflis ...Bankası A.Ş.'nin iflasına karar verildiğini, ... 1. İcra Ve İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyasından müflisin tasfiyesine geçildiğini, hisse senetlerinden kaynaklı alacakları için 13.12.2019 tarihinde ... 1.İflas Müdürlüğü ... İflas sayılı dosyasına, ... kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunulduğunu, Müflis ... Bankası A.Ş.

İflas İdaresinin alacak kayıt kabul taleplerinin reddine dair kararı 17.11.2020 tarihinde tarafımıza tebliğ edildiğini, alacak taleplerinin hangi hukuki gerekçe ile reddedildiği işbu davaya konu kararda hiçbir şekilde belirtilmediğini açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile müvekkilin kabul edilmeyen #139.816,95TL# tutarında alacağının işleyecek faiziyle birlikte kabulü ile, tespit edilen alacağının sıra cetveline kayıdının kabulünü, sıra cetvelinin buna göre düzeltilmesini, müvekkilin, müflis şirketin iflas idaresinin yapacağı ikinci alacaklılar toplantısına talep edilen alacak miktarı üzerinden katılmasını teminen İİK.

235 maddesi gereğince ikinci alacaklılar toplantısına katılabilmesi hususunda yetki verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili müflis bankanın hukuki durumu hakkında bilgi verilmesi gerektiğini, ...’nun ... tarih ve ...sayılı, ortaklık haklarının Fon tarafından kullanımı konulu yazısıyla, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 18. Maddesinin 5. fıkrası uyarınca ...

Bankası A.Ş'nin ortaklarından bir kısmının temettü dışındaki ortaklık haklarının kullanımının, BDDK’nın bildirimi üzerine ... tarafından kullanılacağına karar verildiği belirtilmiş ve bunun temini amacıyla Yönetim Kurulu üyelerinin görevden alınarak yeni Yönetim Kurulu atanmasına karar verildiğini, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun 29.05.2015 tarih ve 6318 sayılı Kararı ile ...

Bankası A.Ş.’nin 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 71. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince Tasarruf mevduatı Sigorta Fonu’na devredilmesine karar verildiğini, ...tarafından açılan ve ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ...

E. sayılı dosyasında görülen iflas davasında, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 106. maddesi uyarınca müvekkil Banka'nın iflasına, iflasın 16.11.2017 tarih ve saat 15.28 itibariyle açılmasına karar verildiğini, İflas kararı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 27.01.2020 Tarih, 2018 / 1539 E., 2020/ 406 K. Sayılı onama ilamı ile kesinleştiğini, müvekkili İflas İdaresince tanzim edilen sıra cetveli 13.11.2020 tarihinde ilan edildiğini, Davacı ... müflis bankadan 139.816,95-TL alacaklı olduğu gerekçesiyle ...

1. İflas Müdürlüğünün ...iflas sayılı dosyasına 13.12.2019 tarihinde 6027 kayıt numarasıyla alacak kayıt talebinde bulunduğunu, davacı tarafın alacak talebi, bedeli 139.816,95-TL olduğu beyan edilen hisse senedine dayandığını, davacı tarafın müflis şirketin hisse sahibi olduğu dikkate alındığında hisse senedine dayalı olarak iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunması mümkün olmadığını, alacak kayıt talebi hisse senedine ilişkin olduğundan reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı yön bulunmadığını açıklanan nedenlerle Dava İİK 235.maddesi gereğince hak düşürücü süre içerisinde açılmamış ise davanın öncelikle usulden reddini,

dava süresi içerisinde açılmış ise davacı kurumun bir alacağı mevcut olmadığından davanın esastan reddini, mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talepmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; Dava, iflas tasfiyesinde düzenlenen sıra cetveline itiraz yoluyla alacağın iflas masasına kayıt kabulü talebine ilişkindir. Davanın hukuki dayanağı 2004 sayılı İİK'nun ''Sıra Cetveline İtiraz ve Neticeleri'' başlıklı 235. maddesidir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223’üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar.

İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar.

İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabulü elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığınca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223. m).Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar.

Somut davada, ... 1. İflas Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile ilgili vermiş olduğu cevabı yazıda, alacaklı tarafından masraf yatırıldığı, red kararının 17/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği bildirilmiştir. Davanın, 25/11/2020 tarihinde yani yasal 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığının anlaşılması üzerine işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacı iddiası hakkında Merkezi Kayıt Kuruluşuna müzekkere yazılarak müflis bankada mevcut hisse senedi adet ve kayıtları tespit edilmiş ve teyit edilmiştir.

Konuyla ilgili Yargıtay 23. HD'nin ve Bölge Adliye Mahkemelerinin emsal içtihatlarında da belirtildiği üzere, 6102 sayılı TTK'nin 379-389. maddelerinde, anonim şirketlerde belli istisnalar dışında şirketin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceği öngörülmüş, buna paralel olarak TTK'nin 480/3. maddesinde ise, "Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına ilişkin hakları saklıdır." hükmüne yer verilmiştir.

Bu nedenle anonim şirket ortağı, ödediği sermaye miktarı için şirketten alacaklı olmaz. Zira, ortakların payları için yapılan ödemeler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından ortaklığın iflası halinde ortaklar kural olarak iflas alacaklısı olamazlar. Diğer bir anlatımla, ortaklar ödedikleri sermaye borcunu iflas masasına alacak olarak kaydettiremezler.

Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan sonra ve İİK'nin 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde pay sahiplerine ödeme yapılması mümkündür. (Yargıtay 23.HD 2014/10329 E 2015/6925 K, 2011/6362 E 2012/24555 K, 2018/1666 E 2020/4488 K, Sakarya BAM 7.HD 2020/222 E 2020/644 K vb)

Yargıtay 19. HD'sinin emsal 10.6.1996 tarihli E.1996/2968, K.1996/4360 sayılı içtihadında da"...davacının anonim ortaklıktaki payı hisse senedine bağlanmıştır. Ortakların payları için ödediği hisseler ortaklığın sermayesini oluşturur. Sermaye payı ise ortaklığa verilmiş bir borç olmadığından, ortaklığın iflâsı halinde hisse senedi sahipleri kural olarak iflâs alacaklısı olamazlar.

Diğer bir anlatımla, hisse senedinin değerini iflâs masasına alacak olarak kaydettiremezler (Pekcanıtez, Hakan. Anonim Ortaklıkların İflâsı, Ankara 1991, sh. 68; Atalay, Oğuz. Anonim Ortaklıkların İflâsı, İzmir 1996, sh. 204).

Hisse senedi sahipleri ancak, kanunda yazılı şartların bulunması halinde kâr payı, hazırlık dönemi faizi, yan edim yükümlülüklerinin karşılıkları ve sermaye azaltılmasında iadesine karar verilmiş sermaye pay miktarı için doğmuş alacaklarını iflâs masasına alacak olarak yazdırabilirler.

Davacı ise, ...hisse senetlerinin bedelinin iflâs masasına kaydını talep ettiğinden, davacının iflâs masasına kaydı gereken alacağı bulunmamaktadır. Ancak, pay cetveline göre paylaşım yapıldıktan ve İİK.nun 196. maddesi uyarınca faiz ödemelerinden sonra masada para kalması halinde, hisse senedi sahiplerine ödeme yapılması mümkündür." (Yargıtay 19.HD., 10.6.1996 t, E.1996/2968, K.1996/4360 - YKD., Ocak 1997/1, s.81-82. Doç.

Dr. Timuçin MUŞUL, Gerekçeli - Notlu - İçtihatlı İcra ve İflâs kanunu ve İlgili Mevzuat, 3. Baskı, İstanbul-2004, s.615)." şeklinde doktrin görüşleriyle birlikte, anonim şirketlerde hisse senedi bedellerinin, müflis şirketten iflas tarihi itibariyle alacaklı olan üçüncü kişilerin alacaklarını kaydettirmesi için İİK hükümlerine göre oluşturulan iflas sıra cetveline kaydının hukuken mümkün olmadığı doktrin görüşleriyle birlikte açıklanmıştır.

Tüm bu nedenlerle, istikrar kazanmış Yargıtay ve BAM içtihatları, TTK ve İİK hükümleri uyarınca, davacıların iflas tasfiyesi sonunda bakiye bedel kalması halinde iflas masasından talep hakkının saklı olduğu belirtilmek suretiyle, iflas sıra cetveline kaydı hukuken mümkün olmayan anonim şirket hisse senedi bedeli alacağıyla ilgili kayıt kabul davalarının reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ...