İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/431 K.2025/713

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; malları taşıyan ... bünyesindeki ... plaka sayılı tır, 02/12/2020 tarihinde trafik kazası yaptığını, ciddi şekilde hasar alan malları ...'deki bir depoya kaldırılmış olduğunu, nakliye sırasında sigortası da davalılardan ...A.Ş. olduğunu, müvekkilinin 476.200,08 TL ödeme yapmış olduğunu, müvekkilinin kendi sair masraflarını ve kârını da ekledikten sonra bu malları ...'daki müşterisine 02.12.2020 tarih, 3 numara ve 263.300,00 TL bedelli fatura ile fatura etmiş olduğunu,

...'ya Kesilen Fatura) müvekkilinin ayrıca könteyner ilaçlaması için de 1.180,00 TL (İlaçlama Faturası: Fatura toplamı 2.124,00 TL olsa da bu rakam iki konteyner için ödenen miktarı göstermekte olduğunu, Talebimiz ise sadece bir konteyner yönünden olduğu için 1.180 yazıldığını, masraf yapmış olduğunu, ikinci sipariş sebebiyle müvekkilim üretici firmaya, ilk siparişe kıyasla 253.799,32 TL (730.000,00 - 476.200,08) daha maliyeti olan bir anlaşma yapmak zorunda kalmış olduğunu,

kaza tarihinde malların bulunduğu ülkedeki rayiç sıfır değirin tespiti ile hurda halinden yararlanılması söz konusu olduğunda hurda değerinin indirilmesi suretiyle zarar miktarını belirlemekte olduğunu, müvekkilinin gerçek toplam zararının ilk sipariş için ödediği bedelin 476.200,08TL, ilk siparişteki konteyner ilaçlama bedelinin 1.180,00-TL Cezai şart sebebiyle 2.sipariş artış farkının 253.799,92TL (730.000 - 476.200,08) toplam 731.180,00TL şimdilik 50.000,00 TL'lik zararının, kaza tarihinden itibaren işleyecek olan faiziyle birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kooperatif vekilinin cevap dilekçesinde; olayın meydana geliş şekli ve sebebi de 02.12.2020 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı'nda da açıkça ifade edilmiş olduğunu, bu kazanın oluşumunda sürücü ...'nun 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-c Trafik işaret levhalarına, yer işaretlerine ve belirtilen hususlara uymamak maddesini ihlal ederek sebebiyet verdiği belirtilmiş olduğunu, müvekkili kooperatifin taşıdığı emtialar için ...

Poliçe numaralı, 25.12.2019-25.12.2020 başlangıç ve bitiş tarihli ... Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi diğer davalı ...

SİGORTA A.Ş. ile düzenlenmiş olup, müvekkil kooperatifin sorumluluğuna gidilebilecek herhangi bir durum bulunmamakta olduğunu, kazanın meydana geldiği aracın haddinden fazla yük taşıyarak gabari dışı yüklememe yapmasının söz konusu olmadığını, dava konusu kazanın, araç sürücüsünün sehven yanlış yola sapması ve saptığı yolun yüksekliğinin 4 metre olması sebebiyle meydana gelmiş olduğunu, yani kazanın sürücünün sehven yanlış yola sapması sonucu meydana gelmiş olduğunu, bu durum da taşınan emtiaların sigorta kapsamı dışında kalması mümkün olmadığını, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde özetle; ekspertiz incelemesi kapsamında yapılan tespitte nakliye aracının yüksekliği 1,30 m. olarak ölçülmüş olduğunu, konteynerın yüksekliği ise 2,90 m olup konteyner araç yüksekliği 4,20 m olmakta olduğunu, dava konusu zarara neden olan kazanın, istihap haddinin aşılması ve/veya gabari dışı yükleme sebebiyle meydana gelmiş olduğu açık olduğunu, poliçe özel şartları 1. maddesi gereğince, sigortalı, Türk Ticaret Kanunu, Karayolları Trafik Kanunu ve yürürlükteki diğer ilgili kanunların gerektirdiği tüm tedbirleri almakla yükümlü olduğunu,

bu tedbirlerin alınmaması halinde sigortacının sorumluluğu başlamayacağını, dava konusu hadisede de sigortalının Özel Yük Taşıma İzin Belgesi bulunmaması sebebiyle müvekkilinin sigortacının sorumluluğunun bulunmamakta olduğunu, dolayısı ile de davacının talebi teminat kapsamı dışında kalmakta olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava konusu talebe ilişkin olarak müvekkil şirketin sorumluluğu bulunduğu sonucuna varılması halinde gerçek zarar tutarının belirlenmesi gerekmekte olduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu meydana gelen kazanın yanlış yola sapılmasından dolayı mı yoksa gabari dışı yük alınmasından mı ve/veya gabari dışı yükleme hatasından mı kaynaklandığı, taraflarca somutlaştırılan deliller, sulh hukuk mahkemesi dosyası içeriği dikkate alındığında davalı taşıma şirketinin ve sigorta şirketinin konumunun ne olduğu, geçerli taşıma ve sigorta ilişkisi olup olmadığı, bu çerçevede davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, davacının yapmış olduğu ödeme tutarlarının muhasebesel açıdan anlaşılır olup olmadığı,

davacının dava dışı şirket ile anlaşma yaptığının sektörel, dış ticaret -gümrük ve muhasebesel açıdan anlaşılır olup olmadığı, davacının cezai şart bedeli ödediğinin dahi anlaşılır olup olmadığı , davacının ikinci sipariş için ve ilk siparişe göre emtiaları satın aldığı başka yer var ise dava dışı firmaya fazladan para ödendiğinin muhasebesel -işletmesel açıdan anlaşılır olup olmadığı, tüm bu hususlarda davacı şirketin 2020,2021 yılı ticari defter ve kayıtlarında aleyhe ve lehe muhasebesel veri olup olmadığı, bu noktada davacı şirket ile davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtlarının uyumlu olup olmadığı,

buna göre davacının ilk sipariş için ödediği bedel tutarı olan 476.200,08-TL , ilk siparişteki konteynır ilaçlama bedeli olan 1.180,00-TL, cezai şart sebebiyle ikinci sipariş artış farkı olan 253.799,92-TL, tutarında olmak üzere davalılardan alacaklı olup olmadığı, bu noktada özellikle davalı durumdaki sigorta şirketinin poliçenin 3 ve 20.madde hükümleri dahi dikkate alındığında sorumluluğunun mevcut olup olmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davacı şirketi taşıtan davalı kooperatifin taşıyan davalı sigorta şirketinin ise taşınan malları sigortalayan konumunda olduğu, taşıma sırasında ve ... şehri içinde kazanın meydana geldiği, meydana gelen kaza nedeniyle davacının farklı kalem türlerine ilişkin zarara uğradığını beyan ettiği, bu çerçevede davacının uğramış olduğu zararın giderimi için davalılar aleyhine alacak davası açtığı, bu hususların tartışmasız olduğu anlaşılmıştır.

Dosyada deliller toplanmış konusunda uzman makine yüksek mühendisi ...'dan 02/11/2022 tarihli kusur raporu alınmıştır. Bu raporda" Söz konusu kazanın oluşumunda, ... plakalı yarı römorkun bağlı olduğu ... plakalı, ... marka çekici sürücüsü ve maliki dava dışı ... ile davalı ... Karayolu Yük Taşıma Kooperatifinin müşterek ve müteselsilen asli kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde kusur tespiti yapılmıştır.

Yine talimat yoluyla alınan bilirkişi ...'nun 21/06/2024 tarihli raporu ile davacı firmanın 2020-2021 defter ve kayıtları incelenip rapor sunulduktan sonra tüm dosya kapsamında oluşturulan beş kişilik bilirkişi heyeti ile 21/05/2025 tarihli heyet raporu alınmıştır. Hükme esas alınan bu heyet raporunda" dava dilekçesi, cevap dilekçesi sair dilekçe ve beyanlar, taşıma belgeleri, ihtarname, faturalar, tüm dosya içeriği ve yukarıda arz edilen inceleme ve değerlendirme sonucu.

1) Taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının, davalı kooperatif tarafından taşıması üstlenilen konteyner içine yerleştirilmiş mobilya emtiasının, araçta yüklü konteynerin üst tarafının üst geçit köprüsüne çarpması sonucu hem konteynerin, hem de içindeki mobilya emtiasının hasarlanması sebebiyle davalı ...

Sigortanın poliçe nedeniyle, davalı Kooperatifin ise taşıyıcı sıfatıyla emtia sahibinin uğradığı zararlardan sorumluluğu bulunup bulunmadığı varsa miktarının ne olduğu, davalıların iç ilişkideki sorumluluk miktarı ve davacıya karşı sorumluluk ilişkisinin ne olduğu hususlarında toplandığının anlaşıldığı.

2)Poliçenin 5. sayfasında tarafların büyük harflerle ve özel olarak yaptıkları düzenlemenin tarafların özellikle poliçeye göre teminat dışında kalan uluslararası standarda uygun, ancak ülkemiz mevzuatına göre gabari sınırlarını aşan konteynerlerin taşınmasını teminat altına almak istedikleri kanaati hasıl olmakla, uluslararası standartlara uygun dava konusu 40'lık HC konteynerin köprünün altına çarpmasının poliçe kapsamında olduğu, ancak davalı ... sigortanın sorumluluğu bakımında poliçenin 5. Sayfasındaki muafiyetin gözetilmesi gerektiğinin değerlendirildiği.

3) Davaya konu hasardan akdi taşıyıcı olarak davalı Kooperatif sorumlu olduğunun değerlendirildiği (TTK m.850, 882);Yükün üst geçide çarpmasının sebebin, standart dorse ve standart HC konteynerin bir arada kullanıldığında gabari sınırlarını aşması, geçidin standartlara uygun olmadığı yönde bir bilgi bulunmadığı, buna rağmen geçit öncesinde 4 ayrı noktada uyarı levhaları bulunduğu, standart HC (high cube) konteynerin low bed dorseye yüklenmesi, alt geçit yerine uyarı levhaları dikkate alınarak,

sağdaki çıkışın kullanılması halinde kazanın meydana gelme olasılığının bulunmadığının ve bu nedenle sürücünün işaret ve levhaları dikkatinden kaçırması nedeniyle dava konusu hasarın meydana geldiğinin değerlendirildiği. 4) TTK m.880 ve 883.

Maddelerine göre taşıyıcının eşyanın FOB değeri, yani davacının alış bedeli ile emtianın taşıması için yapılan masrafların (konteyner ilaçlama, yükleme, gümrükleme, paketleme vs) taşıyıcıdan talep edilebileceği; zıya ve hasar sorumluluğu bakımından dolaylı zararların ve bu arada cezai şart ödemelerinin tazmin edilmesinin mümkün olmadığı; buna göre davacının huzurdaki davada talep edebileceği zarar kalemlerinin emtia zararı 137,840,00TL ve konteyner ilaçlama bedeli 1.000,00 TL olmak üzere toplam 138.840,08TL ve taşıyıcının sorumluluk sınırının altında kaldığının değerlendirildiği,

6) İşletmesel ve muhasebesel açıdan Jale Marufoğlu tarafından hazırlanan rapora itibar edilebileceğinin değerlendirildiği.

7) Davacı şirket vekili herhangi bir faiz (kanuni/ticari) belirtmeksizin faiz talebinde bulunmasından dolayı huzurdaki davada uygulanması gereken faiz türü bakımından Sayın Mahkemenin yetkili olduğu ve davacının 11.01.2021/00428 tarih ve sayılı noter ihtarnamesinde tebliğden itibaren 10 günlük de ödeme süresi tanıması dolayısıyla makul süre olarak 25.01.2021 tarihinde davalıları temerrüde düşürmüş olduğu.

8) Davacı lehine hesaplanan tazminat miktarından davalı Kooperatif ile birlikte davalı ... Sigorta da poliçe gereği müşterek ve müteselsil olarak sorumlu olmasına rağmen davacı lehine karar verilen zarar miktarından poliçe hükmüne göre 5.000,00 TL tenzili muafiyet uygulanması ve bu miktarın davalı kooperatif tarafından davacı yana ödenmesi gerektiğinin değerlendirildiği" sonuç ve kanaatine varmışlardır.

Davacı 26/12/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile toplamda 722.523,81-TL alacağın faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiştir. Mahkememizce yukarıda özeti çıkarılan bilirkişi raporuna uygun olarak davacının davalılardan talep edebileceği miktarın 138.840,08-TL olduğunu, bu miktardan davalı ... Sigorta yönünden 5.000-TL tenzili muafiyet sonucu davalı ... Sigortanın sorumlu olduğu kısmın 133.840,08-TL olacak şekilde sorumlu olacağı kanaatine varılmış olup en son alınan bilirkişi heyeti raporuna uygun olacak şekilde davanın kısmen kabulü yoluna gidilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-Davacı tarafın davasının KISMEN KABULÜ ile;

138.840,08-TL'nin (davalı ... Sigorta yönünden ise bu miktarın 5000-TL tenzili muafiyet sonucu 133.840,08-TL lik kısımdan sorumlu olacak şekilde) 25/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Fazlaya ilişkin (ıslah ile) talebin reddine,

3-Kabul edilen dava değeri (138.840,08-TL) üzerinden alınması gereken 9.484,16 TL harcın başlangıçta peşin alınan 853,88 TL + ıslah harcı 11.486,00 TL olmak üzere toplam 12.339,88 harçtan mahsubu ile bakiye 2.855,72 TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,

Davacı tarafça yatırılan 9.484,16 TL harcın 4.829,03-TL'sinin davalı ...den 4.655,13-TL'sinin davalı ... Sigorta A .Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 717,00 TL posta ve tebligat masrafı ile 16.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 17.417,00 TL' yargılama giderinden dava kabul ve ret oranına göre hesaplanan 3.346,84 TL'nin 1.704,10-TL'sinin davalı ....den 1.642,74-TL'sinin davalı ... Sigorta A .Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı ...A.Ş tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinden dava kabul ve ret oranına göre hesaplanan 80,78 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta A.Ş. 'ye VERİLMESİNE, bakiye kalan yargılama giderinin davalı ...A.Ş. üzerinde BIRAKILMASINA,

6-Davalı ... arafından yapılan yargılama gideri olmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin 15.273,05-TL'sinin davalı ....den 14.724,95-TL'sinin davalı ... A .Ş. 'den alınarak davacıya verilmesine,

8-Davalılar yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 91.552,56 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

9-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin

a)261,33-TL'sinin davalılardan,

b)1.098,67-TL'sinin davacı taraftan 6183 sayılı Kanuna göre tahsili ile hazineye irat kaydına,

10-HMK' nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan anacak kullanılmayarak artan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgili tarafa veya vekiline İADESİNE,

Dair, davacı ve davalı kooperatif vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 09/10/2025

Başkan Üye Üye Katip