İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/45 K.2021/573

Mahkememizde görülmekte olan şirket feshi davasının yapılan incelemesi sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ve davalıların murisi ...'nın 15.12.2004 tarihinde ... vergi kimlik nolu ve ... Ticaret Odası siciline ...-... sicil nosuyla kayıtlı ... Limited şirketini kurduklarını, müvekkili ile davalı arasında ticari güven ilişkisinin zedelendiğini, şirket faaliyetinin bu nedenle durduğunu, bu süreç sonrasında davalıların murisi olan şirket ortağı ...'nın 2011 yılında vefat ettiğini, vefat sonrasında davalılara ulaşılmak istendiğinde de müvekkilleri ile irtibata geçmediklerini, davaya konu şirketin vergi ve hukuki yükümlülüklerini günümüze dek devam ettiğini, şirketin iştigal konusunu devam ettirmediğini, ortaklığın sürdürülmesinin de mümkün olmadığını, ... Ltd Şti. ünvanlı şirketin feshi ile ticaret sicilinden terkinini talep etmiştir.

... 26.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. ...K.sayılı ilamında "Mahkememizin görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun tespitine, karar kesinleştikten sonra 2 hafta içinde talepte bulunulması halinde dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesine, talepte bulunulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususun ihtarına, yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesi"ne dair karar verilmesi üzerine dosya mahkememize intikal etmiştir.

O halde Yargıtay uygulamaları karşısında ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesi kararının bir görevsizlik kararı niteliğinde olduğu mevcut uygulama ile sabittir. Mevcut uygulamaya direnme dahi mümkün olmadığından gereğinin yerine getirilmesi usulen zorunludur. Buna göre görevsizlik kararı sonrası dosyasının mahkememize usule uygun intikal edip etmediği irdelenmelidir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki 10/09/2021 tarihli inceleme tutanağında belirtildiği üzere "

Dava dosyasının ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı üzerine mahkememize gönderildiği, görevsizlik kararında davalının ... olduğu, ancak kararın ... ve ...'ya tebliğ olunmak sureti ile 14/01/2021 tarihinde kesinleştirildiği, görevsizlik kararının ise 16/10/2020 tarihinde verildiği; buna mukabil dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... mirasçılarının sadece ... ve ... değil dava dilekçesinde adı geçen ...' nın 09/08/2016 tarihinde vefat etmesi sonrası mirasçı olarak ... mirasçısı ... ile ...' nin velayeti altında olan ...' nin dahi ayrıca mirasçı bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu suretle görevsizlik kararının usulüne uygun olarak kesinleştirilmediği saptanmıştır.

"HMK.m.20 uyarınca görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine ve yapılan talep sonrası dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi gerekir. Elbette dosyaya yeni bakacak mahkemenin görevinin başlayabilmesi önceki görevsizlik kararının şeklen kesinleşmesi gerekir.Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararlarında da belirtildiği üzere, kararı kesinleştiren tebligat bilgilendirici ve belgelendirici olup her aşamada ve re'sen ele alınması gereken veya en azından görevli mahkemece değerlendirmesi gereken usuli meseledir. O halde halihazırda bir görevsizlik kararı olduğu anlaşılmakla bu çerçevede değerlendirme yapılmalıdır.

"Bilindiği üzere, görevsizlik kararı veren mahkeme bu kararında dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermekle yetinir. Dava dosyasını kendiliğinden (re’sen) görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi ve davaya görevli mahkemede devam edilebilmesi için görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin kararı veren mahkemeye başvurarak dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir (HMK’nun 20. maddesi). İki haftalık süre hak düşürücü nitelikte olup, mahkemece re’sen gözetilir.

(....)Bilindiği üzere, mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin ve aynı zamanda dava şartı olması nedeniyle bir dava açıldığında mahkeme, görevli olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa, tarafların ileri sürüp sürmediğine bakmaksızın görevsizlik kararı verir.

Mahkemelerce görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi üzerine yapılacak işlemler ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 20. maddesinde düzenlenmiş ve anılan maddede;"(1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

(2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir." hükmüne yer verilmiştir.

Bu hükümdeki açık düzenleme uyarınca somut olayda olduğu üzere görevsizlik kararı veren mahkeme, görevsizlik kararında dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesine karar vermekle yetinir; dava dosyasını kendiliğinden görevli mahkemeye gönderemez. Dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilebilmesi ve o mahkemede davaya devam edilebilmesi için taraflardan birinin, iki hafta içerisinde görevsizlik kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir.

Ancak, görevsizlik kararından sonra görevli mahkemede davaya devam edilebilmesi için öncelikle görevsizlik kararının kesinleşmesi gerektiği açıktır. Nitekim, HMK'nın 20/1. maddesinde iki haftalık başvuru süresinin görevsizlik kararı verildiği anda kesin ise bu kararın tebliği tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

(..)Bu durumda ortada usulüne uygun şekilde kesinleşmiş bir görevsizlik kararının varlığından söz etme olanağı bulunmamaktadır. Görevsizlik kararı kesinleşmediğinden görevli mahkemede davaya devam edilmesi de mümkün değildir.

O halde; öncelikle görevsizlik kararının davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek kesinleşmesinin sağlaması için dosyanın görevsizlik kararını veren mahkemeye iadesi ile kararın anılan mahkemece kesinleştirilmesi gerekmektedir. "(Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Kararı 2017/1-1237 E. 2019/453 K.sayılı ilamı)

Oysaki gerekçede açıklandığı üzere ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kesinleştirildiği tarih itibariyle dava dilekçesinde adı geçen ...' nın 09/08/2016 tarihinde vefat etmesi sonrası mirasçılara görevsizlik kararının tebliğ olunduğu, davalı mirasçıların sadece ... ve ...' nın değil aynı zamanda ... mirasçısı ... ile ...' nin velayeti altında olma ihtimali olan ...'nin dahi bulunduğu, bu suretle adı geçen karara karşı adı geçen davalı tarafın kanun yollarına başvurma hakkının usulüne uygun olarak tanınmadığı, hak arama hürriyetinin bu şekilde sınırlandırıldığı, en önemlisi yukarıda atıf yapılan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı çerçevesinde görevsizlik kararının kesinleştirilmediği anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca yukarıda atıf yapılan Yargıtay HGK ilamında da belirtilmiş olduğu üzere ... 26.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/335E. 2020/277K.sayılı ilamının görevsizlik kararı niteliğinde olup dava dosyasından usulen el çekilmesine dair bir karar olduğundan dolayı eksikliğin tamamlanması için dosyanın Yargıtay HGK gereği iadesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...