İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/651 K.2022/573

Mahkememizde görülmekte olan kıymetli evrak iptali davasının yapılan incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden vekili talep dilekçesi ile, talebe konu olan iki adet çekle ilgili ve açıklanan vakıalara dayalı olarak ödeme yasağı kararının verilmesini ve talebe konu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Talep, hukuki niteliği itibariyle 6102 sayılı TTK m.757 hükmüne dayalı ve zayi nedenine dayalı çek iptali davasıdır.

Zayi nedeniyle açılan iptal davasında önleyici tedbir niteliğindeki ödemekten men kararı vermeye yetkili mahkeme T.T.K m.757 hükmüne göre ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesidir.

TTK m.781/f.2 hükmü uyarınca çek ödeme yeri çekte açıkça gösterilmemişse muhatabın adı yanında gösterilen yerde ödenecek sayılır. TTK m.781/f.2 maddesi ödemekten men kararı verilmesi talebi ile ilgili olduğu gibi talep açısından yetkili mahkemeyi de tayin etmek için dahi konulmuştur.

Çekin ödeme yerinde muhataba ibrazı gerekir. Talep dilekçesi ve ekinde açıkça belirtildiği üzere, çeklerin ödeme yerinin .../İstanbul açık olduğu gibi talep dilekçesi içeriği, ekleri ve alınan sicil kaydına göre ise talepte bulunan hamilin yerleşim yeri ise .../İsparta'dır.

Buna göre talebin muhatap bankanın ticaret ünvanın yanında gösterilen yer "..." olmakla ... ilçesinin bağlı olduğu Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir. Öte yandan talebin İsparta ... Mahkemelerinde dahi görülmesi mümkün ise de talep eden talebinin İstanbul İli sınırları dahilinde görülmesine yönelik olduğu ise anlaşılmaktadır.

Gerek doktrin gerek yargısal uygulamada da kabul olunduğu üzere çekişmesiz yargı işlerinde hasım bulunmamaktadır. Bu nedenle mahkemenin yetkisizliğinin, ilk itiraz olamayacağından resen değerlendirilmesi ve mahkemenin yetkili olup olmadığının resen ele alınması gereklidir. Esasen çekişmesiz yargı kamu düzenine ilişkin sonuçlar doğurduğundan yetki durumunun Mahkememizce resen değerlendirmesi yapılmıştır. Yetki hususu TTK'da özel olarak düzenlendiği için bu husus resen dikkate alınmıştır.

Kaldı ki HMK m.320 hükmü dikkate alındığında basit yargılama usulüne tabi olan bu talebin dosya üzerinden ele alınmasının mümkün olduğu gibi 6100 sayılı HMK m.115/f.1 hükmü uyarınca dahi dosya üzerinden hüküm verilmesine engel hal yoktur.

Açıklanan nedenle Mahkememiz yetkili bulunmadığından talebin Mahkememizin yetkisizliği nedeniyle usulden reddolunması gerekir. Bu arada tedbir kararı ile ilgili ise 6100 sayılı HMK m.390 hükmü uyarınca ancak yetkili mahkeme karar verebileceğinden bu yöne ilişkin talebin dahi usulden reddolunması gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...