İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/144 K.2025/479

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı/borçlu ... A.Ş. ve ... A.Ş. firması tarafından 22/07/2020 tarihinde ...

İşletme Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan ... karşısı adresinde yapılan çalışma esnasında davalı tarafça gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, meydana gelen tesis hasarı ve enerji kesintisi müvekkil şirketin yüklenici şirketi tarafından giderilmiş olup işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıpların müvekkili şirketin maddi zararına sebebiyet verdiğini,

davalı/borçlular tarafından hasardan doğan bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlular aleyhine, hasar tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz dahil 14.181,82-TLnin tahsili amacıyla ilamsız takip yapıldığını, icra dairesinin yetkisine, takibe, takibe konu borca , borç miktarına, faize, faiz oranına, ödeme emrine asıl alacak ve fer'ilerine külliyen itiraz edildiğini, takibinin durdurulduğunu, zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını,

zarar kalemlerinden şimdilik sadece 1.332,62-TL malzeme bedeli ve 1.507,20-TL montaj bedelleri ile bu bedellerin %18 oranında KDV'si toplamı olan 3.350,99-TL'ye hasar tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş yasal faiz tutarı olan 126,42-TL'nin eklenmesi ile ulaşılacak 3.477,41-TL üzerinden, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak kaydıyla, itirazın kısmen iptaline ve 3.477,41-TL üzerinden takibin devamına, hasar kalemlerinin toplamı içerisinde yer alan 1.543,43-TL araç ve personel bedeli, 2.469,70-TL dağıtılamayan enerji bedeli, 1.717,84-TL eşik kesinti süresi aşım bedeli,

2.327,03-TL etüd koordinasyon bedeli ve 683,75-TL arıza ölçüm bedeli için de bilirkişi incelemesi ile tespitinden sonra dava değerimizi arttırma haklarını saklı tuttuklarını, davalıların ...

31. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazının kısmen iptali ile takibin 3.350,99-TL asıl alacak ve bu asıl alacağa hasar tarihi ile takip tarihi arasında işlemiş 126,42-TL gecikmiş gün faizi toplamı olan 3.477,41-TL üzerinden devamına, davalı/borçlu aleyhine hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacıdan müvekkili şirketlere oluşan zararla ilgili sözlü ya da yazılı bir talepte bulunulmadığını, hasar ile ilgili olarak gerek müvekkil şirket yönetiminden gerekse de şantiye sahasından yaptıkları araştırmada, iddia konusu hasardan haberdar olan birine rastlamadıklarını, talep edilen miktarın fahiş olduğunu, tek taraflı ve her zaman düzenlenebilen belgeler olması hasebiyle sunular belgelerin delil vasfında olmadığını, kabul etmediklerini, davaya konu kazı alanındaki iş, “..." olup, işin sahibinin İSKİ olduğunu,

kendilerine herhangi bir tebliğ yapılmadığını, bilgilendirilmediklerini, kazıların ... Alt Yapı Koordinasyon Müdürlüğü bilgisinde olmasına karşın, kazı yerlerinde ... A.Ş.

Tarafından nezaretçi personel bulundurulmadığını, ... kablolarının, yer altı elektrik hatlarının fen işlerine ve imara aykırı olarak döşendiğini, kabloların yerinin kazı yapılana kadar ve hatta yapıldıktan sonra dahi tespit edilemediğini, kabloların yerleşimine ilişkin hiçbir yazılı belge/evrak verilmediğini, döşenen elektrik hatlarında ayırt edici uyaran veya dolgu malzemesi kullanılmadığını, nezaretçi bulundurulmadığını, kabloların yer üstüne çok yakın ve korunmasız şekilde döşendiğini, hatta birçok kazı alanında suyun içerisinden geçen korunmasız biçimde döşenmiş kablolar,

atıksu hatlarının üzerine elektrik direği döşenmesi gibi birçok kusurlu yapıyla karşılaşıldığını, keyfi kazı yapılmadığı, çoğu zaman acil arızalara müdahale edildiği göz önüne alındığında bulunması, tespiti imkansız bu kabloların Fen İşlerine aykırı döşenmesi nedeniyle bu zararların doğduğu da şantiye şeflerince dile getirildiği, kazı alanında yapılacak bilirkişi incelemesi dahi kabloların hiçbir ayırıcı ve uyaran madde olmadan döşendiğini, büyük bir kısmının da döşenmemesi gerektiği şekilde, imara ve yeraltı işlerine aykırı olara döşendiğini, müvekkili şirketlerin “....

A.Ş., .... A.Ş.

İş Ortaklığı” uhdesinde “...” ve “...” işi kapsamında ... uhdesinde içmesuyu ve atıksu hatlarının bakım, onarım ve işletilmesine yönelik saha çalışmaları gerçekleştirdiklerini, devam eden bakım-onarım işleri kapsamında kamu hizmeti yürütmekte olan İSKİ tarafından abonelerin arıza şikayetlerine istinaden (planlı yatırım çalışması olmaksızın) oluşturulan iş emirlerine istinaden kazı çalışmaları yapıldığını, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereği çalışmaların aksatılması,

toplum sağlığı açısından telafisi mümkün olmayan sonuçlara sebebiyet vereceğinden, kazı çalışmalarının ötelenmesi ve/veya ertelenmesinin söz konusu olmadığını, alt yapı konusunda gayri nizami ve gayri fenni altyapı sistemine sahip olan ...

A.Ş. nin hatlarının kazı çalışmalarının çoğunda hasara uğradığını, bu hasarlanmaların büyük çoğunluğunun alt yapı hatlarının fen ve sanat kaidelerine, teknik şartnamelere uygun olarak döşenmemesi, gerekli ikaz ve uyarı önlemlerinin alınmamasından kaynaklandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; haksız fiilden kaynaklanan hasar bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davalarının 2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Davacının ... 31. İcra Müdürlüğünün ...sayılı dosyası ile 14/01/2021 tarihinde, davalılar ile dava dışı ... aleyhine, hasara dayanarak, 13.666,25.-TL asıl alacak, 515,57.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 14.181,82.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalılara 21-22.01.2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların 26/01/2021 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklı vekiline tebliğ edildiğine dair belgeye rastlanmadığı, davacının da 24/02/2023 tarihinde 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde 3.477,41.-TL üzerinden huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı kabul edilmiştir.

Taraflar arasında söz konusu kazının varlığı ve verilen hasar konusunda tartışma bulunmamaktadır.

Çözümlenmesi gereken sorundavacı ...'ın elektirik hatlarının gayri nizami ve gayri fenni olması nedeniyle kusurlu olup olmadığı, diğer bir anlatımla davalıların olayda kusurlarının bulunup bulunmadığı, hasarın miktarının ne olduğu hususlarında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra dosyası ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;

... Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü mahkememize verdiği tarihsiz yazı cevabında "...İlgi yazınız incelenmiş olup; Müdürlüğümüz kayıtlarında yaptığımız incelemeler sonucunda, belirtilen tarih ve adreste herhangi bir gerçek ve tüzel kişilere Altyapı Kazı Ruhsatı verilmemiştir...." denilmiştir.

Davacı tanığı ... beyanında; "Ben ...'ta teknik personel olarak görev yapıyorum, ben olay günü olay yerinde değildim, bana olay yerine ilişkin fotoğrafları ve bilgileri veriyorlar, ben de ona göre tutanağı düzenliyorum ve imzalıyorum, başkaca bilgim yoktur." demiş, kendisine tutanak gösterildiğinde, "Tutanak doğrudur, imza bana aittir, tanıklık ücreti istemiyorum." demiştir.

Öncelikle davacı tarafın talebinin irdelenmesi ve hukuki nitelendirilmesinin yapılması gerekli görülmüştür.

Davacı vekili şimdilik kaydıyla (diğer zarar kalemleri de belli olduktan sonra), 1.332,62-TL malzeme bedeli ve 1.507,20-TL montaj bedeli %18 KDV = 3.350,99-TL + işlemiş yasal faiz 126,42-TL = 3.477,41-TL üzerinden itirazın iptali davası açmıştır. Bununla beraber, hasar kalemlerinin toplamı içerisinde yer alan 1.543,43-TL araç ve personel bedeli, 2.469,70-TL dağıtılamayan enerji bedeli, 1.717,84-TL eşik kesinti süresi aşım bedeli, 2.327,03-TL etüd koordinasyon bedeli ve 683,75-TL arıza ölçüm bedeli için de bilirkişi incelemesi ile tespitinden sonra dava değerini arttırma haklarını saklı tuttuğunu belirtmiştir.

Dava dilekçesine eklenen hasar bedeli formunda ise hasar kalemlerinin; Maddi Hasar Malzeme ve Montaj Bedeli (1) : 2.839,82.-TL Görevlendirilen Araç ve Persoenel Bedeli (2) : 4.554,21.-TL Tedarik Sürekliliği Kesinti Bedeli (3) 4.187,54.-TL Şebeke Yıpranma Bedeli (4) 0,00.-TL Maddi Hasar Bedeli (A) = (1+2+3+4) : 11.581,57.-TL Kdv (%18) (B) = (A) x %18 : 2.084,68.-TL Genel Toplam (C ) = (A)+(B) : 13.666,25.-TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı tarafın icra takibine konu ettiği hasar bedeli 13.666,25.-TL'dir. Dosyaya dava dilekçesi ekinde sunulan belgelerden hasar kalemlerinin Maddi Hasar Malzeme ve Montaj Bedeli : 2.839,82.-TL Görevlendirilen Araç ve Persoenel Bedeli : 4.554,21.-TL Tedarik Sürekliliği Kesinti Bedeli : 4.187,54.-TL KDV (%18) : 2.084,68.-TL Genel Toplam : 13.666,25 (+515,57.-TL işlemiş faiz) = 14.181,82.-TL Olduğu anlaşılmaktadır.

Davamıza konu talep ise;

Malzeme bedeli : 1.332,62-TL Montaj Bedeli : 1.507,20-TL olarak toplam kısmi davaya konu edilmiştir.

KDV %18 : 511,16.-TL

İşlemiş faiz : 126,42.-TL

TOPLAM

3.477,41-TL'dir.

Davacı taraf, bu talebin yanında, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla, hasar kalemlerinin toplamı içerisinde yer alan 1.543,43-TL araç ve personel bedeli, 2.469,70-TL dağıtılamayan enerji bedeli, 1.717,84-TL eşik kesinti süresi aşım bedeli, 2.327,03-TL etüd koordinasyon bedeli ve 683,75-TL arıza ölçüm bedeli için de bilirkişi incelemesi ile tespitinden sonra dava değerini arttırma haklarını saklı tuttuklarını beyan etmiştir.

Dava dilekçesine eklenen hasar bedeli formunda zarar kalemleri; maddi hasar malzeme ve montaj bedeli, görevlendirilen araç ve persoenel bedeli, tedarik sürekliliği kesinti bedeli, şebeke yıpranma bedeli ve KDV olarak gösterilmiştir.

İcra takibine konu edilen zarar kalemleri; maddi hasar adı altında hasar bedeli formunda belirtilen tüm zarar kalemleri form ile uyumlu olarak talep edilmiş, ayrıca işlemiş faiz talep edilmiştir.

Davaya konu edilen zarar kalemleri ise; malzeme bedeli, montaj bedeli, KDV ve İşlemiş faizden ibarettir. Davacı vekili hasar kalemlerinin toplamı içerisinde yer alan 1.543,43-TL araç ve personel bedeli, 2.469,70-TL dağıtılamayan enerji bedeli, 1.717,84-TL eşik kesinti süresi aşım bedeli, 2.327,03-TL etüd koordinasyon bedeli ve 683,75-TL arıza ölçüm bedeli için icra takibi yapmış ise de itirazın iptali davasına konu etmemiş, bu kalemleri çıkartarak dava açmıştır. Bu kalemler yönünden haklarını saklı tutmuş ve ileride bilirkişi incelemesi yapılmasından sonra dava değerini arttıracaklarını söylemiştir.

HMK.nun "Hukukun Uygulanması" başlıklı 33.maddesi gereğince; Hâkim, Türk hukukunu resen uygular. Diğer bir anlatımla hukuki niteleme hakime aittir. Davacının icra takibine ve davaya konu ettiği zarar kalemleri yukarıda ayrı ayrı açıklanmıştır. Dava dilekçesine eklenen hasar bedeli formundaki zarar kalemlerinin tamamının icra takibine konu edildiği, bir kısmının ayrılarak huzurdaki itirazın iptali davasına konu edildiği, diğer zarar kalemleri için ise dava konusu yapmayıp, ilerde bilirkişi incelemesinden sonra değer arttırımına gideceklerini söylemesi göz önüne alındığında huzurdaki itirazın iptali davası kısmi dava hükümlerine göre açılmıştır.

Mahkememizce alınan 07.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Zararın, davalı ... Tic. A.Ş. + ... Tic. A.Ş Ortaklığı tarafından yapılan kazı çalışmasında meydana geldiği, dava konusu mahalde davacıya ait alt yapının usulüne uygun şekilde inşa edilmediği, davacı, davalı aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takipte 13.666,25 TL asıl alacak, 515,57 TL faiz olmak üzere toplam 14.181,82 TL talebinin olduğu, izah edilen nedenlerden dolayı, davacının %50, davalı ...Tic. A.Ş. + ...Tic. A.Ş. Ortaklığı’nın %50 oranında kusurlu olduğu, davacının gerçek zararının 3.350,98 TL asıl alacak, 69,79 TL faiz olmak üzere toplam 3.420,77 TL hesaplandığı, davacı, davalıdan gerçek zararın %50 oranında 3.420,77 TL x %50 = 1.710,38 TL alacaklı olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Kusur Yönünden;

Olayın meydana geldiği 22/07/2020 tarihinde ... sorumluluk sahasında bulunan ... karşısı adresinde, davalılar tarafından “...” ve “...” işi kapsamında yapılan kazı çalışması sırasında, hasarın meydana geldiği, kazı çalışmasının davalı şirketlerin ortaklığı tarafından yürütüldüğü ve bu çalışma sırasında davacıya ait 4x16 mm2 kesitlindeki yeraltı kablosuna zarar verildiği, davacının çevrede oluşan elektrik kesintisinin giderilmesi için oluşan hasarı giderdiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.

... Kablo Tesis Teknik Şartnamesinde; ... Proje ve Tesis Daire Başkanlığının ‘’Elektrik Dağıtım Şebekeleri Enerji Kabloları Montaj Usul ve Esasları’’nda standart kablo kanalının raporda 5.sayfata gösterilen şekilde yeraltı kablo açılarak kabloların döşenmesi gerekmektedir. Bu husus bilirkişi heyetince de raporda belirtilmiştir.

Standart kablo kanalının derinliği 80cm olup, dip geniş 40 cm, ağız genişliği ise 60 cm olması gerektiği, ... projelerinde derinlik zorunlu durumlarda 60 cm ye kadar çekilebildiği, çok daha zorunlu durumlarda koruyucu önlemler ile 20 cm daha azaltılabileceği ancak zorunlu durumun tutanak ile tespiti gerektiği, ...

Kablo Tesis Şartnamesinde "Kablo kanalın açılması, kanal dibine kum serilmesi, kablonun üzerine kum serilmesi, kuınun üzerine tuğla yerleştirilmesi, üzerine tuvanen malzemenin doldurulması, ikaz bandının serilmesi, zeminin eski haline getirilmesi" hükmü olmasına rağmen, dosyadaki arıza yeri fotoğraflarının incelenmesinden dava konusu mahalde davacı şirketin kablonun üstüne ve altına kum sermediği, kablonun üzerine koruyucu tuğla koymadığı, ikaz bandı olmadığı yani kabloyu ...

Şartnamesine uygun döşemediği anlaşıldığından hasarın oluşmasında davacı şirketin % 50 kusurlu olduğu, kazı çalışmalarına başlanılmadan Alt yapı Kazı müsaadesi alınması zarureti olduğu, hasarın meydana geldiği adreste ... cevabi yazılarında, dava konusu mahalde kazı ruhsatının verilmediği hususunun belirtildiği, alt yapı kazı müsaadesi alınmış olsa bile davalı denetiminde yapılan kazı çalışmasında, bölgede alt yapısı olabilecek davacı ...’a uyarı yapılmadan, ...’tan gözcü talep etmeden ve alt yapı araştırması yapmadan kazıya başlandığı, davalının tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle hasara sebebiyet verildiği,

bu nedenle % 50 oranında kusurlu olduğu yönündeki bilirkişi heyet görüşü mahkememizce de dosya kapsamına ve oluşa uygun bulunmuş, itibar etmemek için bir neden görülmediğinden hükme esas alınarak taraflar yarı yarıya kusurlu kabul edilmiştir.

Zarar Yönünden;

Bilirkişi heyetince hasarın giderilmesi için gerekli malzeme bedellerini kapsayan hesaplama ... birim fiyatları baz alınarak raporun 6.sayfasında tablo halinde gösterilerek hesaplanmıştır. Tamamen teknik bir hesaplama olan malzeme ve montaj bedeli olarak davacının talep edebileceği miktar; malzeme bedeli 1.332,62.-TL, montaj bedeli 1.507,20.-TL, % 18 KDV 511,16.-TL olarak belirlenmiştir. Bu miktar davacı vekilinin talebi ile aynen örtüşmektedir. Sadece işlemiş faiz yönünden davacı vekilinin talebi 126,42.-TL iken, bilirkişinin işlemiş faiz hesabı 69,79.-TL olarak belirlenmiştir.

Davacının talep ettiği 2.469,70 TL Dağıtılmayan Enerji, 1.717,84 TL bedeli Eşik Kesinti Süresi Aşım Bedeli, 2.327,03 TL bedelli Etüd koordinasyon bedeli, 683,75 TL bedelli arıza ölçüm bedeli ve 1.543,43 TL araç ve personel bedeli olmak üzere toplam 8.741,75 TL tutarındaki bedellerin yasal dayanağı olmadığından söz konusu bedellerin ödenmeyeceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı vekili yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere davamıza sadece Montaj ve malzeme bedelini kısmi dava olarak huzurdaki itirazın iptali davasına konu etmiştir. Diğer zarar kalemleri davaya konu edilmemiştir. Bu nedenle davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı yaptığı itirazlar yerinde görülmemiş, 6100 sayılı HMK.nun 30.maddesinde hakime bir görev olarak yüklenen "Hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür." hükmü gereği dava ve usul ekonomisi gözetilerek yeni bir heyetten rapor almaya gerek duyulmamıştır.

Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nce verilen ... Esas ...

Karar sayılı ilamda "Haksız fiil sebebiyle dışarıdan işçi tutulup zararın giderildiği kanıtlanmadığı takdirde maddi hasar montaj bedeli,araç eleman bedeli,etüt koordinasyon bedeline dair bu giderlerin istenemeyeceği", aynı dairenin ...Esas- ...karar nolu başka bir ilamında ise "tüketilmeyen elektrik santrallerde otamatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek eneji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türüdür.

Kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti (inkıta) süresi belirlenemez ve bu sebeple de satılamayan enerji bedeline hükmedilemeyeceği gibi arızanın ilgili yönetmelik kapsamında belirlenen süre içinde giderilmesi ve eşik süresinin aşılmaması sebebiyle eşik kesinti süresi bedelinin de talep edilemeyeceği..." belirtilmektedir (Emsal. İstanbul BAM 4.HD.nin 08/01/2025 tarih ve ... E....K.).

Bu nedenle bilirkişi heyetinin "Montaj Bedeli'nin de talep edilebileceği yönündeki görüşüne iştirak edilmemiş, sadece 1.332,62.-TL malzeme bedeli + 239,81.-TL % 18 KDV bedeli = 1.572,43.-TL malzeme bedelinin talep edebileceği kabul edilmiştir.

Taraflar olayda yarı yarıya kusurlu kabul edildiğinden 786,21.-TL hasar tazminat alacağı ve bu miktara isabet eden (İcra takibinde talep edilen 22/07/2020-22/12/2020 arası adi kanuni faiz) 29,66.-TL işlemiş faiz (https://yasal-faiz.hesaplama.net/) olmak üzere (Bilirkişinin hesabı yanlış bulunmuş, kabul edilmemiştir.) toplam 815,87.-TL üzerinden davanın kısmen kabulüne, kusur durumu gibi hususların tespitinin yargılamayı gerektirmesi nedeniyle talep likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

HAKİM