İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/171 K.2023/804

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 06.02.2023 tarihli deprem felaketi ve devamındaki artçı depremler nedeniyle davacı bankanın ... adresinde mukim ...

Şubesinin ağır hasar aldığı, binada ve bina içindeki taşıyıcı kolon ve kirişlerde ağır hasar bulunduğu, mevcut hali ile yapısal hasarlı olduğunun anlaşılmakla can güvenliği nedeniyle binaya girilmesinin mümkün olmadığından bina içinde bulunan eşya ve belgelere ulaşılmasının mümkün olmadığı, netice itibarıyla şube hizmet binasının tamamen kullanılmaz hale geldiği, yasal otoritelerce enkaz kaldırma çalışmalarının başlanmasının beklendiği, anılan hizmet binasının hadsar durumunu gösterir fotoğrafların dilekçe ekinde sunulduğu,

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hasar tespit çalışmalarının devam ettiği, dilekçe ekinde sunulan fotoğraflar ve diğer belgeler kapsamında Sayın mahkeme tarafından tespit olunacağı üzere anılan şube binasının kullanılamaz halde olduğu, hizmet binası içinde bulunan belge ve evrakın tamamını zayi olduğu, yaşanan deprem felaketi nedeniyle arama kurtarma çalışmalarına öncelik verildiğinden ve artçılar devam ettiğinden yasal otoritelerin yönlendirilmesinin beklendiği, bölge içindeki zorlu koşullar nedeniyle envanter çalışmasına ancak başlandığı, bu aşamada tespit edildiği kadarıyla davacı bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgelerden;

müşterilerin imzaladıkları Bankacılık Hizmet Sözleşmeleri, Tüketici Kredi Sözleşmeleri, Taşıt Kredi Sözleşmeleri, Genel Nakdi ve Gayrinakdi Kredi Sözleşmeleri, Kiralık Kasa Sözleşmeleri başta olmak üzere her türlü sözleşme, taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekaletnameler ve müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, TL ve efektif kasa defteri, ATM lere ait jurnal dökümleri, müşterilere ait dekont ve tutanaklar, bankamatik (ATM) cihazına ait kasa giriş çıkış fişleri, Gişe Terminal fişleri ve ekleri, Senet Tevdi bordroları, Bankamatik ve kredi kartları teslim tutanakları,

Çek hesabı açılışında ve mevcut çek hesabından çek defteri verilmesinde 5941 Çek Kanunu gereğince çek müşterilerinden alınan beyan ve belgeler, Diğer bankalar üzerine keşide edilen çekler (Takasa fiziken ibraz edilmeyen) Banka üzerine keşide edilmiş çekler, Zaman aşımına uğrayan mevduat, emanet alacaklar da dahil olmak üzere müşterilerle imzalanmış her türlü taahhütname, ibraname, beyanname, ihbarname, ihtarname, makbuz, vekâletnameler ve Müşterilerden alınan her türlü talimat mektupları, Kredi ve istihbarat işlemlerine ilişkin her türlü belgeler, Kambiyo işlemlerine ilişkin her türlü belgeler,

İade edilmiş teminat mektupları servis föy ve asılları, Kıymetli evrak defteri, Çek işlemleri merkezinden alınan çeklere ait tutanaklar, ATM de kalan bankamatik ve kredi kartları tutanakları, Tahsil ve teminat senetleri, Yasal mevzuata göre alınan taahhütname ve formlar, Niteliği bilinmeyen belgeler (saklama yükümlülüğü bulunan) Ekli listede bulunan bankacılık faaliyetinin yürütümü sırasında müşteri ve üçüncü kişilerle imzalanan sair tüm belgelerin sayılanlarla sınırlı olmamak kaydıyla ağır hasarlı olan, içine girilmesi mümkün olmayan ve yıkılması beklenen şube binasında zayi olduğu,

zayi belgesi davalarının yasa gereği hasımsız açılması gereken davalardan olmakla birlikte TTK da düzenlenen davaların TTK madde 4 gereği ticari dava olarak kabul edildiğinden v yine aynı kanunun 5. Maddesi gereğince bu tür davalar için Ticaret Mahkemeleri görevli bulunduğundan huzurdaki davada mahkemenin yetkili olduğu ifade edilerek zayi belgesinin düzenlenerek verilmesini talep ve dava etmiştir.

Toplanan Deliller:

... tarafından hazırlanan 12/10/2023 tarihli bilirkişi raporu, celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı vekilince 06.02.2023 tarihli deprem sonucu bankanın Pazarcık/Kahramanmaraş Şubesinin ağır hasar aldığını ve kullanılmaz hale geldiğini, hizmet binası içinde yer alan dava dilekçesinde yer verilen ve bankanın saklamakla yükümlü olduğu belgelerin zayi olduğunun tespitine karar verilmesi talep edilmiştir.

Dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporu ile, davacıya ait Menderes Mahallesi ... Bulvarı No ...adresinde yer alan Pazarcık/Kahramanmaraş Şubesinin 06.02.2023 tarihinde meydana gelen depremden hasar gördüğü, hasar tespitinin az hasarlı olarak yapıldığı ve itiraz edilmediği, davacının zayi belgesi için süresinde müracaat yaptığı, zayi belgesi alınması için, defter ve belgelerin bulunduğu binanın ağır hasar görmesi veya yıkılmış binanın az hasarlı olması nedeniyle zayi belgesi düzenlenme şartının oluşmadığı kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı ...

Bankası A.Ş. ... şubesine ait hizmet binasında yaşanan deprem felaketi nedeniyle zayi olan evrak ve ticari defterler hakkında TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesini talep etmiş ise de; dava dilekçesinde belirtilen ve kullanılmaz hale geldiği iddia olunan belgelerin somut olarak kalem kalem hangi yıllara ait olduğunun ve tarih, sayı ve numaralarının belirtilmediği, evrakların dökümünün somut açıklamalı olarak yapılmadığı, söz konusu belgelerin ...

Şubesindeki işlemlerle ilgili olarak kullanılmış olup olmadıklarının da anlaşılmadığı, bu nedenle hangi evrağın TTK 82/7 maddesi kapsamına giren belgelerden olduğunun ispatlanamadığı anlaşılmakla (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2018/2133 Esas 2019/6607 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi 2023/1712 Esas 2023/1370 Karar) kesin ve inandırıcı delillerin dava dilekçesinde belirtilmemesi ve delil ibrazının sağlanamaması sebebi ile ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.

Katip Hakim