İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/377 K.2025/336

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan 27.03.2023 tarihli uluslararası ticari alış - satış sözleşmesinin 5. maddesinde. "Satıcı, Sözleşmenin karşılıklı olarak imzalanmasından sonra max.

7 iş günü içinde davacı ... şirketi hesabına 775.000,00 USD (Yedi Yüz Yetmiş Beş Bin Amerikan Doları) Nakit Blokaj açacak ve kalan 1.875.000,00 USD (Bir Milyon Sekiz yüz Yetmiş Beş Bin Amerikan doları) ... olarak ortaklık payı bulunan şirkete ayrıca açılacaktır.

Sözleşmenin karşılıklı olarak imzalanmasından sonra 7 iş günü içinde açılmayan Nakit Blokaj için ve / veya ödeme araçlarına ait bir usulsüzlük ve/veya kanun dışı sahte, yanıltıcı bir ödeme aracı sunulmasının tespiti durumunda ilgili birimlere derhal haber verecektir. Yanıltıcı banka ve/veya ödeme araçlarında yanıltıcı veya gerçeğe uygun olmayan bir belgeyi sunan alıcı 2 gün içinde satıcı ... Hij. Tic.San.

Ltd.Şti. firmasına anlaşılan toplam mal tutarının %2'si performance bond ödemeyi kabul ve taahhüt eder." hükmü bulunmakta olup, davalının sözleşmenin imzalanmasından itibaren 7 gün içerisinde sözleşmede kararlaştırılan tutarı nakit blokaj açmadığını, sözleşmede kararlaştırılan cezai şarta göre davalının anlaşılan mal tutarının %2'si kadar cezai şart tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu, davalının 17.04.2023 tarihinde sözleşmeyi tek taraflı ve haksız olarak feshettiğinden sözleşmenin 8.a maddesi uyarınca davacının zararını karşılamakla yükümlü olduğunu, arabuluculuk sürecinde davalı ile anlaşma sağlanamadığını,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100 USD cezai şart ve sözleşmenin feshinden kaynaklı zararın ticari temerrüt faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Davalı tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı ve bu suretle iddiaların inkarı cihetine gidildiği anlaşılmıştır. Toplanan Deliller: ... tarafından hazırlanan 21/02/2025 tarihli bilirkişi raporu celp edilerek dosya arasına alınmıştır. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Dava, ticari satış sözleşmesinden kaynaklanan cezai şarta ve sözleşmenin feshedilmesinden kaynaklanan kazanç kaybına ilişkin maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacı ... Hijyen Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile davalı ...

Otomotiv Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 37/03/2023 tarihinde 1 yıl süreli uluslararası ticari alış satış sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme uyarınca ton birim fiyatı 1.060,00-USD üzerinden aylık 2.500 ton için toplam 2.650.000-USD tutarında 12 ay süreyle davalının 31.800.000-USD karşılığında ham ayçiçek yağı almayı taahhüt ettiği, akredite hesap açıldıktan sonra 20 gün içerisinde teslimatın gerçekleşeceği, sözleşmenin imzalanmasından sonra azami 7 iş günü içerisinde davacı şirketin hesabına 775.000,00-USD nakit blokaj açılacağı ve kalan 1.875.000-USD'nin ortaklık payı bulunan şirkete ayrıca açılacağı,

yanıltıcı banka ve/veya ödeme araçlarında yanıltıcı veya gerçeğe uygun olmayan bir belgeyi sunan davalının 2 gün içerisinde davacıya malın %2 si tutarında performance bond ödeyeceği, sözleşmenin feshinin yazılı yapılması gerektiği, süre sonunda sözleşmenin kendiliğinden sona ereceği, teslimi geciken ürünler için %2 performance bond ödeneceği hususlarının kararlaştırıldığı, davacı tarafından sözleşmenin davalı yanca haksız feshi nedeniyle cezai şart ve kazanç kaybı istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında toplanan delillere göre mali müşavir bilirkişi, taşımacılık ve dış ticaret alanında uzman bilirkişi ve sözleşmeler hukukunda uzman öğretim görevlisi bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 20/02/2025 tarihli heyet raporu ile, taraflar arasında 12 ay boyunca her bir ayda 1.060,00-USD birim fiyatından 2.500 ton ukrayna menşeli ham ayçiçek yağı cinsi emtianın teslimi hususunda anlaşıldığı, sözleşmenin ödeme şartları ve garanti başlıklı 5.maddesine göre emtianın ödeme şekli için iki alternatif öngörüldüğü,

ilkinde satıcı olan davacı adına açılacak akredite hesaba aylık nakit olarak tutarın yatırılması ve davalı olan alıcının blokajı çözerek davacıya tasarruf etme imkanı tanıması şeklinde, ikinci alternatifte ise teminat akreditifi olarak garantili teminat mektubu ile ödenmesi şeklinde olduğu, alıcı olan davalıya bu hususta seçimlik hak tanındığı, sözleşmenin ilk aşamasının tamamlandığı, ikinci aşamasında ise davalının para kanıtı düzenlediğine dair veri bulunmadığı, bu açıdan diğer aşamalara geçilmediği, işlemlerin yapılmadığı, dolayısıyla gerek dış ticaret gerek taşıma gerek lojistik açıdan incelemeyi gerektirir bir delil bulunmadığı,

uluslararası ticaret teamüllerine göre alım satımda bir garanti şart olarak öne sürüldüğü durumlarda ön şartın yerine getirilmesi halinde sözleşmenin geçerlilik kazanacağı ancak ön şartın yerine getirilmediği, geçici koşullar gerçekleşmediğinden sözleşmenin yürürlüğe girmediği, bu sebeple taraflar için bağlayıcılığı olmadığı, davacının taleplerine hak kazandığından bahsedilemeyeceği kanaatinin bildirildiği, raporun dosya kapsamı ile uyumlu olup denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rapora itibar edilmemesini gerektirir sebep dahi bulunmadığı değerlendirilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Geciktirici Koşul" kenar başlıklı 170.maddesinde "(1)Bir sözleşmenin hüküm ifade etmesi, gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmışsa, sözleşme geciktirici koşula bağlanmış olur.

(2)Aksi kararlaştırılmamışsa, geciktirici koşula bağlı sözleşme, ancak koşulun gerçekleştiği andan başlayarak hüküm ifade eder." düzenlemesinin yer aldığı, taraflar arasında akdedilen sözleşmedeki geciktirici koşulların gerçekleşmemesi sebebiyle ticari teamüllere göre sözleşmenin yürürlüğe girmediği, bu açıdan davacının sözleşme uyarınca cezai şart ve kazanç kaybı taleplerinin olamayacağı, nitekim anılan hususların bilirkişi raporu ile de açıklandığı, bu kapsamda dosyadaki delillere göre davanın sübut bulmadığı anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve takdire bağlı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...