İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/540 K.2025/70

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 25.000,00-TL bedelli, ... seri nolu çekin dava dışı.... Tic. A.Ş.'ye verildiğini, çekin ...şirketi tarafından ... isimli firmaya kargolandığını ve çekin kargoda iken çalındığını, çek için ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas nolu dosyası kapsamında çek iptali davası açıldığını ve çeklerin üzerine ödeme yasağı konulduğunu, ...

Kargo firmasına ait gönderi takip tutanağında teslim alanın ...isimli bir firma yahut şahıs olduğunu, ...A. Ş.'nin böyle bir firmayı tanımadığını, kargoyu da bu firmaya göndermediğini, kargoya verilen çeklerden biri olan ve keşidecisi müvekkili şirket olan ...bank ... Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 25.000,00 TL bedelli, ... seri nolu çekin davalı tarafça ele geçirildiğini ve ... 31. İcra Dairesinin ...

Esas nolu dosyası kapsamında kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, çekte görünen ciro silsilesinde yer alan şahsı, firmaları ve diğer hiçbirinin müvekkili tarafından tanınmadığını, bu firmalarla hiçbir ticari ilişkisi olmadığını, faaliyet alanları dahi bilinmediğini, çekte ciro silsilesinde yer alan firma ve kişiler hakkında ...

Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, soruşturma numarasının ... olduğunu, dava konusu çekin yetkili hamil olan ...A.Ş.'nin elinden rızası dışında çıktığı, davalının haksız şekilde elinde bulundurduğunu, bu çekin kendisine verilmesini gerektirecek hiçbir sözleşme, ticari ilişki, mal alım satımı ve hukuki gerekçe olmadığını, ne müvekkili ne de yetkili hamil ...

A.Ş.'nin çekte ciranta olarak yer olan hiçbir firmayı ve şahsı tanımadığını ve aralarında hiçbir alışveriş ve sözleşme bulunmadığını, davalının hırsızlık sonucu ele geçirilen çekin iktisabı ile müvekkil zarar uğratılmaya çalışıldığını, çekin yetkili hamilin elinden rızası dışında çıkması, devam eden bir çekin iptali davası olması hususları dikkate alındığında çekin hamili konumundaki davalının iyiniyet iddialarının dinlenmeyeceğini, arz, izah edilen ve re'sen nazara alınacak nedenler uyarınca; müvekkilinin ...bank ...

Şubesi, 30/07/2023 tarihli, 25.000,00-TL bedelli, Keşidecisi müvekkili olan, ... seri nolu çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, açıkça haksız ve kötü niyetli olan davalı aleyhine asıl alacak miktarının %20'den az olmamak üzere müvekkil lehine tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap : Dava dilekçesi ve ekleri davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından herhangi bir cevap dilekçesinin sunulmadığı görülmüştür Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; Dava konusu çek sureti, kargo alındısı, ticaret sicil kayıtları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyası, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma dosyası, ... 31. İcra Dairesinin ... Esas numaralı dosyası tanık beyanları celp edilmiş incelenmiştir.

Davacı tanık ...'in talimat mahkemesi yoluyla 06/11/2024 tarihli duruşmada; '' Ben 15 yıldır ...A.Ş.'de tezgahtar - satış danışmanı olarak çalışıyorum. Davacı şirket yetkilisi ... her ay bize gelir ve ürünlerini alır, ürünlerin ödemesini çek olarak yapar, biz de aldığımız çeki...'a gönderilmek üzere ...'ya Kayseri ilinden teslim ettik. Seher Mensucat'ın adresi İstanbul'dur. Ertesi gün kargonun ilk ulaştığı şirketin yetkilisi ... şirket yetkilimiz ... beyi aradı.

Dosyanın boş olduğunu çekin gelen kargo içinde bulunmadığını söyledi. Çekin kaybolduğunu bu şekilde anladık. Ben çekin ...'a gönderilirken cirolanıp cirolanmadığını bilmiyorum, şirket yetkilileri daha iyi bilir. Firmamıza icra takibi açılıp açılmadığını da bilmiyorum. ... firmanın ...Ltd. Şti. ile herhangi bir ticari ilişkisi yoktur.... isimli bir kimseyi tanımıyorum. ...'ı da tanımam.

Şirketimizin bu kişi ile de herhangi bir ticari ilişkisi yoktur, olay ile ilgili başkaca bir bildiğim yoktur, ayrıca tanıklık ücreti talebim yoktur " şeklinde beyanda bulunmuştur.

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında, takip alacaklısının davalı ... Ltd. Şti., takip borçlularının davacı ...Ltd. Şti., dava dışı ..., ...Ltd. Şti., ..., ..., ... Ltd. Şti. olduğu, takip alacaklısının borçlular hakkında kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibinde bulunduğu, borcun sebebi olarak dava konusu çeke dayanıldığı görülmüştür.

İcra takibine temel teşkil eden dava konusu çek incelendiğinde; ... A.Ş. ... / ... şubesine ait, ... seri numaralı 30/07/2023 keşide tarihli ve 25.000 TL bedelli olduğu, çekin yasal unsurlarının tamam olduğu ve hamiline düzenlendiği, ayrıca keşidecisinin davacı ... Ltd. Şti. olduğu, hamiline çekte sırası ile ..., ...Ltd. Şti., ..., ..., ...Ltd. Şti. ve... Ltd. Şti.nin cirolarının bulunduğu, çekin süresi içinde bankaya ibraz edildiği, ancak ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ödeme yasağı kararı sebebiyle davalı hamil ...Ltd. Şti.ne çekin ödenmediği, ayrıca davalı ... Ltd. Şti.nin şeklen düzgün ciro silsilesine göre meşru hamil olduğu belirlenmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki, dava konusu çekte ciro silsilesi düzgündür ve kopukluk yoktur.

Davacı keşideci, davalı ise hamildir.

Öte yandan, davacı keşideci, çekteki imzasını inkar etmemektedir.

Bununla birlikte, davacı, dava konusu çek sebebiyle davalıya borçlu olmadığını ileri sürmektedir.

Davacı vakıa olarak; çekin kargoda çalındığını, ciro silsilesinde yer alan şahısları tanımadığını, ticari ilişkisinin bulunmadığını, davalı hamilin çeki nasıl iktisap ettiğini (sözleşme, mal alım - satım vs.) açıklayamadığı hususlarına dayanmıştır.

Davalı, süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığından yasal olarak inkar eden konumundadır.

Keşideci olarak dava konusu çekte imzası bulunan davacı, çek bedelinden sorumludur.

Ancak, davalı hamilin çekin iktisabında kötü niyetli ya da ağır kusurlu olması halinde çek bedelinden sorumlu olmayacaktır.

Bu noktada, ispat külfeti kuşkusuz davacı taraf üzerindedir.

Bilindiği üzere, çeki elinde bulunduran hamilin çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmamaktadır. Aksi düşüncenin kabulü çekin “mücerretlik” vasfını ortadan kaldıracaktır. Bu itibarla, şeklen düzgün ciro silsilesine göre çeki elinde bulunduran iyi niyetli hamile karşı taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığı, hatta bu noktada ticari defterlerin incelenmesi gerektiği iddiası dahi ileri sürülemez / dinlenmez. (İSTANBUL BAM 43. H.D. ... E.,... K.).

Yerleşik Yargıtay içtihatlarında vurgulandığı üzere, TTK 790. madde hükmüne göre keşidecinin / davacının, davalı iyi niyetli hamil ile ticari ilişkisinin bulunmaması kötü niyetin veya ağır kusurun ispatı için yeterli değildir. (YARGITAY 19. HUKUK DAİRESİ ...E. ...K.)

Davacı, dava konusu çekin kargoda çalınması sebebiyle ciro silsilesindeki şahıslar hakkında suç duyurusu üzerine soruşturmalar mevcut olduğunu bildirilmiş, ... CBS ...ve ... CBS ...Sr. dosyaları delil olarak gösterilmiştir. Bu dosyalar celp edilmiş, incelenmiştir. Ne var ki, ... CBS ...Sr. ve ... CBS ... Sr.s.dosyalarında dava dışı ...Ltd. Şti. tarafından davalı hamil ...Ltd.

Şti. yahut bu şirket yetkilisi hakkında herhangi bir şikayet bulunmadığı, başka bir anlatımla davalı şirketin ya da yetklisinin soruşturma dosyalarında şüpheli olarak hiç yer almadıkları / soruşturmaya konu olmadıkları görülmüştür. Kaldı ki, adı geçen soruşturma dosyalarında verilen yetkisizlik kararları neticesinde ... CBS'nin...

Sr.s.dosyasında davalı hamil dışında ciro silsilesinde yer alan diğer şahıslar hakkında dahi Savcılık Makamı tarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararları verilmiştir. Hasılı, davalı hamilin soruşturma dosyalarında şüpheli olarak zaten yer almadığı, şüpheli olan ciro silsilesindeki bir takım kişiler hakkında verilen KYOK kararları sebebiyle davalı hamilin çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğu bu kayıtlarla ispat edilememiştir.

Davacı, tanık deliline de dayanmış, bildirilen tanıklar dinlenmiştir. Ancak, davalı hamilin çekin iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğuna dair tanığın görgüye dayalı herhangi bir bilgisinin olmadığı anlaşılmıştır. Hasılı, davacı tanık delili ile de iddiasını ispat edememiştir.

Bu çerçevede, davalı hamilin, dava konusu çekin kargoda çalındığı bildiği (kötü niyetli) yahut hal ve şartlara göre bu durumu bilmesi gerektiği (ağır kusur) halde hırsızlığa konu çeki bilerek iktisap ettiği, diğer söyleyişle çekin iktisabında borçlunun zararına hareket ederek ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğu davacı tarafından ispat edilememiştir. O halde, çek üzerindeki keşideci imzası davacıya ait olduğundan, davacının, davalı hamile karşı çek bedelinden sorumlu olduğu sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır