İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/698 K.2024/463

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İSTİRDAT davasının mahkememizde yapılan yargılaması neticesinde verilen 03/04/2015 tarih ve 2015/363 E. 2019/558 K.sayılı kararın İstinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 03/10/2023 tarih ve 2020/1613 E. 2023/1018 K.sayılı kararı ile hükmün kaldırılarak dosyanın iadesi üzerine yeniden yapılan açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu ...

37.İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyasından müvekkili hakkında çeke dayalı ihtiyati haciz kararı alındığını ve hakkında kambiyo senetlerine mahsus yolla takip başlatıldığını, söz konusu takip dayanağı çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, kim tarafından imzalandığının da bilinmediğini, imza incelemesi yapıldığında çekteki imzanın müvekkiline ait olmadığının anlaşılacağını, taraflarınca icra dosyasına yapılan ödemenin ihtirazi kayıtla yapıldığını, icra tehdidi altında ödeme yaptığını, bu nedenle müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile ödenen paranın ödeme tarihi itibariyle yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadına,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından keşide edilmiş olan .. Bankası ... Şubesine ait 31/03/2014 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çekin, ... Tic. Ltd. Şti. tarafından 09/09/2013 tarihli ... Sözleşmesine istinaden 09/09/2013 tarihli kambiyo senedi tevdi formu ile müvekkiline teslim edildiğini ve faktoring yapıldığını, çekin ...Ltd.

Şti. tarafından davacıya kesilen ... tarihli ... numaralı 4.320,00-TL bedelli faturaların ödemesi olarak verildiğini, dava konusu çekin 31/03/2014 tarihinde bankaya ibraz edildiğini ancak karşılığının çıkmadığını, bu nedenle borçlular aleyhine icra takibini başlatıldığını, davacıya ait adreste ...

2.İcra Müdürlüğü ...T. sayılı dosyasıyla haciz yapıldığını, dosya borcunun davacı keşideci tarafından 20/03/2015 tarihinde ödendiğini, çekin başkası tarafından imzalanabilmesi için öncelikle davacı elinden rızası hilafına çıkmış olması veya kaybedilmiş olması gerektiğini, dava konusu çekin keşide ve bankaya ibraz tarihinin 31/03/2014 olduğunu, çekin ödeme olarak verildiği faturaların ise 2013 tarihli olduğunu, fatura tarihlerinden de anlaşılacağı üzere dava konusu çekin 2013 yılı içinde ...

Şti.'ne verildiğini, davacının söz konusu çek açısından hukuki prosedürü başlatabilmesi için gerekli ve yeterli zamanı mevcutken bir girişimde bulunmadığını, çekin iptali için veya menfi tespit talepli dava açmadığını, davacının bunca süre sessiz kalmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu nedenle davacı tarafından ödenen çeklerin ilgili bankalardan celbini ve yapılacak bir incelemede bunların temel alınmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından ödenen bedelin 998,95-TL'sinin tahsil harcı olduğunu, imkan olmasına rağmen menfi tespit davası açmayan davacının bu miktarın ödenmesine kendi kusuruyla sebep olduğunu,

anılan miktar yönünden davanın reddi gerektiğini, bu nedenle davanın reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; keşideci imzası sahte olan ve icra takibine konu çekin icra takibi altında ödenmek zorunda kalındığı iddiasına dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/3.maddesine göre açılmış İstirdat davasıdır.

2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

Davalının ... 37. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 30/04/2014 tarihinde, davalı ile dava dışı ...Ltd. Şti. aleyhine, davacı tarafından keşide edilmiş olan ... Bankası ... Şubesine ait 31/03/2014 keşide tarihli 10.000,00-TL bedelli ... seri numaralı çeke dayanarak, 9.505,00.-TL asıl alacak, 1.000,00.-TL çek tazminatı, 28,52.-TL komisyon, 300,00.-TL İht.Haciz.Vekalet Ücreti. 70,50.-TL İhtiyati Haciz Gideri, 73,44.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.977,45.-TL üzerinden kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile icra takibi başlattığı, davacının da 03/04/2015 tarihinde 14.417,22.-TL üzerinden huzurdaki Menfi Tespit davasını açtığı anlaşılmaktadır.

Yapılan yargılama sonunda mahkememizin 03/04/2015 tarih ve 2015/363 E. 2019/558 K.sayılı kararı ile "...davalı factoring şirketince dosyamızda alınan ilk bilirkişi raporunda keşideci imzasının davacıya ait olmadığının tespiti üzerine suç duyurusunda bulunulmuş ise de kendi çek yaprağını başkasının imzaladığını ileri süren davacının, çekin takip konusu yapılarak ödeme emrinin bizzat kendisine tebliğ edildiği 26.05.2014 tarihinden bugüne kadar hiçbir suç duyurusunun bulunmaması, çek yaprağının elinden rızası dışında çıktığını ispatlar hiçbir iddia ve delilin bugüne kadar ileri sürülmemiş ve sunulmamış olması,

icra dosyasında 18.03.2015 ödeme tarihine kadar imza inkarına dayalı menfi tespit davası açarak tedbir kararı almak suretiyle borçlu olmadığının tespitini isteme imkanı varken bu imkanı da kullanmamış olması, sadece (imza incelemesi tespiti ve kararı maddi anlamda kesin hüküm doğurmayan) icra hukuk mahkemesinde itiraz yoluna gitmiş olması, takip dosyasının infaz edilerek kapanmış olması, kendi imzalamadığı çekin dolaşıma girmesine bizzat kendisinin sebep olması, davalının bu çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu ele geçirdiğini ispatlar bir delilin dosyaya sunulamamış olması,

factoring şirketinin dava dışı lehdar cirantadan temlik aldığı çekteki keşideci imzasının sıhhatini kontrol etme imkan ve yükümlülüğünün bulunmadığı hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, davacının davalıya cebri takip sırasında ödediği bedelin istirdadı talebinin yerinde olmadığı ..." gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün davacı vekilince İstinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesin 03/10/2023 tarih ve 2020/1613 E. 2023/1018 K.sayılı kararı ile "..Mahkemece de, çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı tespit edilmiş olmakla birlikte, keşide tarihi düzeltme imzasının davacının eli ürünü olduğu kabul edilmiştir. Dairemizce de bu görüş benimsenmiştir.

Her ne kadar dava konusu çek üzerindeki imzanın davacıya ait olmadığı teknik raporlarla sabit olsa da, keşide tarihi düzeltme imzasının davacının eli ürünü olduğu hususunun Adli Tıp raporunda tespit edildiği görülmüştür. Bu nedenle bağlantılı ... 16. Ağır Ceza Mahkemesinin ... Esas, ...

Karar sayılı dosyasında, dava dışı lehdar... yetkilisinin dava konusu çeki davacı ile yapmış oldukları ticarete dayalı olarak fatura karşılığında aldığını beyan etmiş olması da dikkate alınarak, çeke dayanak olduğu iddia edilen fatura veya faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, BA BS formları ile ilgili vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği,

çekin davacı başta olma üzere dava dışı ...'nın ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı hususlarının araştırılıp, gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir. ..." gerekçesi ile mahkememiz kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememize iade edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin iade kararından sonra yeniden yapılan Yargılama sonunda;

Yargılama devam ederken, 11/03/2024 tarihinde yapılan duruşmasına davacı taraftan katılan olmamış, herhangi bir mazeret bildirimine de rastlanmamış olup, davacı tarafın duruşma gününden haberdar olduğu tespit edilmiş, duruşmaya katılan davalı vekili tarafından da davanın takip edilmediği beyan edilmiştir. Davayı takip eden taraf bulunmadığından HMK m.150 uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK 150. maddesi "Usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflar gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar süresinin dolduğu gün itibariyle açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır." hükümlerini ihtiva etmektedir.

Dosya kapsamında davacı tarafından dosyanın işlemden kaldırıldığı 11/03/2024 tarihli duruşmadan itibaren üç aylık yasal süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının talep edilmediği, bu nedenle 12/06/2024 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılması koşulu oluştuğu anlaşılmakla, HMK m.150 gereği davanın açılmamış sayılmasına, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar vermek gerekmiştir.

KATİP ... HAKİM ...