İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/7 K.2024/742

Mahkememizde görülmekte olan itirazın kaldırılması ve iflas davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait olup batan yat ile ilgili sigorta poliçesinin davalı tarafından düzenlendiğini, rizikonun gerçekleşmesi üzerine talep etmelerine rağmen tazminatın ödenmediğini ileri sürerek hasar bedeli, bedelin ödenmesinin geciktirilmesi nedeniyle munzam zararların karşılanması için 3.000.000 TL'nin olay tarihinden itibaren ticari faizleri ile birlikte tahsili bakımından itirazın kaldırılarak takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve davalının iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilleri cevap dilekçesinde özetle, mahkemenin görevsiz olduğunu, teknenin ... yangın sebebiyle battığını, görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla ... 17. ATM'de görülmesi gerektiğini, müvekkilinin tekneyi sigortaladığını, nihai olarak poliçe tutarının 3.750.000,00 TL ye yükletildiğini, sigorta bedelinin gerçek değer olmadığı konusunda dava açtıklarını, teknenin kasıtlı olarak batırıldığı konusunda şüphe bulunduğunu, bu konuda ceza soruşturmasının sürdüğünü belirterek davanın reddine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesini savunmuştur.

MAHKEMEMİZCE OLUŞTURULAN ...E ...K.SAYILI VE 20/12/2018 TARİHLİ GEREKÇELİ KARARINA GÖRE;

"Dava, sigorta bedeli ve munzam zararın tahsili talebine ilişkindir.

Davacıya ait yatın, davalı tarafından sigortalandığı, yatın çıkan yangın sonucu battığı sabittir.

Uyuşmazlık rizikonun teminat kapsamında olup olmadığı, ve zararın tutarına ilişkindir.

Konuyla ilgili olarak aralarında davacınında sanık olduğu, kişiler hakkında sigorta bedelini almak amacıyla dolandırıcılık suçundan kamu davası açıldığı anlaşılmış, dava sonucu beklenmiştir.

... 5. Ağır Ceza Mahkemesi... esas, ...karar sayılı ilamıyla "...sanıkların savunmaları, katılan vekillerinin dilekçesi, Liman Başkanlığı Olay Raporu, Yatım Paket Poliçesi, ...

23. Noterliğinin İhtarnamesi ve Bilirkişi Raporuna göre 07/02/2015 günü ...adlı teknenin ...'dan hareketle ...'da faaliyet gösteren, ...'ne, seyrüseferi esnasında,...'nde ... ile ... arasında meydana gelen yangın sonucunda tamamen yanarak batması şeklinde gerçekleşen olayda tamamen yanarak batan teknenin sahibi olan ... tarafından ...

Sigorta firmasına sigorta ettirildiği, ayrıntılı ve kapsamlı teknik sebep ile gerekçelerine, bilirkişi raporunda da değinildiği üzere, sigorta bedelinin suç tarihinden kısa süre önce, 700.000,00 TL'den 3.750.000,00 TL'ye yükseltildiği,

tek seferliğine atanan sanıklardan tekne kaptanı tarafından mutad ve güvenli seyrüsefer rotası tercih edilmediği güzergahta,...'nde çıkan/çıkartılan yangın sonrasında sigorta poliçesine konu teknenin tamamen yanarak battığı olayda sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde üzerlerine atılı sigorta bedelini alma amaçlı dolandırıcılık suçuna teşebbüs etmeleri yönünde tam bir vicdani kanaate ulaşılarak sanıkların cezalandırılması,

ancak yasal koşulları oluştuğundan tüm sanıklar yönünden hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına...TCK'nın 158/1 k maddesi gereğince, üçer yıl hapis ve adli para cezasına hükmedilmiş...", daha sonra hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, verilen karar kesinleşmiştir.

Ceza Mahkemesi tarafından hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması sebebiyle Ceza Mahkemesi kararı bağlayıcı değil ise de ceza yargılaması aşamasında toplanan delillerin, alınan bilirkişi raporlarının ve tespit edilen somut olguların davamıza konu yargılamada tartışılıp değerlendirilmesine engel bulunmamaktadır. Ceza yargılaması aşamasında İÜ Öğretim Üyesi Uzak Yol Baş Mühendisi ..., İş Güvenliği Uzmanı ... ve İTÜ Denizcilik Fakültesi Öğretim Görevlisi Gemi Baş Mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda ayrıntılı değerlendirmelere yer verilmiş, Ceza Mahkemesi tarafından bu rapor hükme esas alınmıştır.

İddia, savunma, toplanan deliller ve özellikle Ceza Yargılamasında tespit edilen olgular dikkate alındığında, davacıya ait teknenin riziko tarihinden kısa süre önce sigorta bedelinin 5 katın üzerinde bir tutara çıkartıldığı, artışın teknede yapılan revizyon ve tadilatlara dayandırıldığı ancak buna ilişkin sunulan belgelerin artışı destekleyecek nitelikte olmadığı, tek sefer için atanan tekne kaptanı ile olağan seyir rotası dışında, Marmara Denizinin en derin bölgelerinden birinde çıkartılan yangın sonucu batırıldığı,

oysa kış şartlarına göre karaya yakın kıyı seyrinin tercih edilmesi gerektiği, yangının başladığı yer olarak bildirilen master kabin alt tarafında teknenin tamamen batışına neden olacak düzeyde yangın meydana getirebilecek aksam bulunmadığı, meydana gelen hasarın teminat dışında bulunduğu sonucuna ulaşılmış davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

şeklinde ilk hüküm oluşturulmuştur.

MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARARA YÖNELİK İSTİNAF TALEPLERİ ÜZERİNE BU DEFA İNCELEME YAPAN İSTANBUL BAM 45.HD 2020/872E. 2022/910K.SAYILI KARARINDA;

"İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmişse de aynı konuya ilişkin olarak ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde sigorta şirketi tarafından açılan menfi tespit davası mevcuttur. Her ne kadar her iki dava farklı ise de menfi tespit davası neticesinde verilen karar eldeki davayı etkileyecek mahiyette olup, çelişkili kararların ortaya çıkmasının engellenmesi amacıyla menfi tespit davasının sonucunun beklenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelemesinde yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

gerekçesiyle kaldırma gerekçesini açıklamıştır.

Bunun üzerine Mahkememizce BAM kararının içeriğine uygun olarak ... 17.ATM ...E.sayılı dosyasının akıbeti araştırılmış, dava dosyasıyla ilgili kanun yollarına başvurulduğunun anlaşılması nedeniyle ise BAM kararının içeriğine uygun olarak adı geçen dosyanın şeklen kesinleşmesinin beklenilmesine dair ara karar oluşturulmuştur.

Yargılama aşamasında ... 17.ATM'nin ...E.sayılı dava dosyası ile ilgili, adı geçen dosyada davalı ve mahkememiz dosyasında ise davacı olan ... aleyhine karar verilmiştir. Karar davalı ... tarafından istinaf edildiği halde istinaf başvurusu esastan reddolunmuştur. Akabinde yine davalı ... tarafından temyiz yoluna başvurulması sonrası Yargıtay 11.HD ...E. ...K.ve 14/05/2024 tarihli kararı ile davalının temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden BAM kararının onanmasına dair karar verilmiş, bu suretle ilk derece mahkeme kararı mevcut kesinleşme şerhine göre ise 14/05/2024 tarihi itibariyle kesinleşmiştir.

Dosya kapsamından da anlaşılacağı üzere, ... 17.ATM'de görülen dava, 6102 sayılı TTK m.1429 hükmünden kaynaklanmaktadır. Adı geçen davada, davacı ... tarafından sigortalanan davalı ...'ya ait teknenin batmasının sigorta teminatı dışında kaldığı gerekçesine dayanılmıştır. Böylece bu davada davacının sigorta tazminatı ödeme yükümlülüğünün bulunmadığının tespiti talep olunmuş, bu suretle menfi tespit davası açılmıştır.

Esasen yukarıda aşamaları açıklanan menfi tespit davasındaki yargılama sonucunda, aynı zamanda mahkememizde görülen iflas davasına dahi konu edilen teknenin batmasından dolayı sigorta şirketinin, sigortalı olan ...'ya sigorta tazminatı ödeme borcu olmadığı şeklen kesin hüküm haline gelmiştir.

Zaten yine aynı olay ile ilgili ... 5.Ağır Ceza Mahkemesinin ...E.sayılı dosyasına istinaden ... Sigorta A.Ş.'nin katılan, ...ve başkaca gerçek kişilerin sanık sıfatıyla yargılandığı davada "sigorta bedelini almak amacıyla dolandırıcılık" isnadıyla yargılama yapılmıştır. Yargılama sonucunda gerek mahkememizdeki davaya gerek ...

17.ATM'de görülen davaya konu olan teknenin yangın sonucunda tamamen yanarak batması şeklinde gerçekleşen olayda sanıkların hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiş, akabinde hükmün açıklanmasının ise geri bırakılmasına dair karar oluşturulmuştur.

Her ne kadar hükmün açıklanmasının geri bırakılması bir mahkumiyet niteliğinde olmasa da mahkememiz tarafından bekletici mesele yapılan menfi tespit davası içeriği, bu dosyada mahkemece yapılan değerlendirmeler ve yapılan yargılamalar, yine ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporu içeriği ve hükmün içeriği bir bütün olarak dikkate alınmalıdır.

Söz konusu teknenin batması nedeniyle dava dilekçesinde adı geçen ...'un, (sonradan ... olmuştur) batan teknenin sigorta poliçesi karşılığında, sigorta bedelinin ve yoksun kalınan kârın ödenmesine ilişkin alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi yaptığı, itiraz üzerine bu defa mahkememizde itirazın kaldırılması ve iflas davası açtığı sabittir.

Dava tarihi itibariyle mahkememiz görevli ve yetkili olup özel ve genel dava şartları açısından davanın görülmesine engel bir hal bulunmamaktadır. İflas avansı ise depo ettirilmiştir.

Taraflar arasındaki dava, İİK m.154 ve devamı hükümlerinden kaynaklanan iflas yoluyla yapılmış takibe itiraz nedeniyle itirazın kaldırılması ve iflas davasıdır.

2004 sayılı İİK m.156/f.3 hükmüne göre "Borçlu ödeme emrine itiraz etmişse takip durur ve alacaklı bu itirazın kaldırılması ile beraber borçlunun iflasına karar verilmesini bir dilekçe ile Ticaret Mahkemesinden isteyebilir.", İİK'nun 156/4.fıkrasında ise "İflas istemek hakkı ödeme emrinin tebliği tarihinden bir sene sonra düşer." düzenlemesi yer almaktadır.

Hal böyle olunca davacının takip tarihi itibariyle takibe konu yapmış olduğu tutarlar nedeniyle, davalı ... şirketinde talepte bulunmakta haklı olmadığı, davalı ... şirketinin ise takibe itiraz etmekte haklı olduğu irdelenen ve kesinleşen menfi tespit davası ve ceza dava dosyası içeriği ve alınan raporlar ile sabit hale gelmiştir. Böylelikle davacının takip konusu alacak nedeniyle haklı olmadığı, adı geçen ve kesinleşen ilam içeriklerinden ve açıklandığı üzere dosya içeriklerinden anlaşılmaktadır. Bu durumda iflas davasına esas olan icra takibine yönelik itirazında davalı haklıdır. O halde davacının açmış olduğu davanın kabulü mümkün değildir.

Öte yandan açıklanan yasal hükümler karşısında, bu davanın ret veya kabulü halinde taraflar lehine herhangi bir icra inkar tazminatı yahut kötü niyet tazminatı hükmolunması kesin olarak mümkün değildir.

Yapılan açıklamalar karşısında davacının itirazın kaldırılması ve iflas davasının sübut bulmadığından reddine, davanın reddi nedeniyle ve ayrıca yasal dayanağı bulunmadığından davacının %20 icra inkar tazminatı talebinin reddine, davalının yasal dayanağı bulunmayan kötüniyet tazminatı talebinin dahi reddine dair karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...