İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/106 K.2024/129

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Zayi Nedeniyle Çek İptali) davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı mahkememize ibraz ettiği dilekçede özetle, ...Bankası AŞ ... Şubesine ait ... seri nolu 1 adet boş, imzasız çek yaprağının, boş ve imzasız olarak bilmediği bir şekilde kaybolduğunu belirterek, söz konusu çek hakkında kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesinin ihtimal dahilinde olduğundan ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz.

Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve 2017/... E. 2019/... K. İle 19/11/2018 tarih ve 2017/... E. 2018/... K.ile 18.06.2018 tarih ve 2016/... E. 2018/... K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2021/... E. 2021/... K. İle 2022/... E. 2022/... K.).

Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD.2016 / ... E .2018 / ... K. T.05.02.2018)

Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP ... HAKİM ...