İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/503 K.2026/264

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen MENFİ TESPİT davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin tekstil elyaf ve ipliklerini ağartma ve boyama hizmetleri işi ile uğraştığını, ... sözleşme hesap no lu su sayacının abonesi olduğunu, iş yerine gelen su faturalarının düzenli bir şekilde ödendiğini, müvekkili aleyhine usul ve yasalara aykırı olarak Kaçak Su ve Usulsüz Su Kullanım Tutanağı düzenlendiğini, kaçak su kullanılmadığını, iş yerinde tanker suyu kullanıldığını ve sayaçtan geçirildiğini, fason olarak çalışıldığını, bu sebeple de kullanılan su miktarının işin durumuna göre farklılıklar gösterdiğini, iş yerinde kaçak su kullanılmadığını, tahakkuk ettirilen dava konusu ... fatura / ... dönem no.lu,

11.10.2023 son ödeme tarihli 463.765,50.-TL lik kaçak su faturasının her türlü hukuki dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz olduğunu, kaçak su faturasındaki meblağ kadar kaçak su kullanımının fiziken de mümkün olmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, müvekkil aleyhine davalı tarafından tahakkuk ettirilen ... fatura / ... dönem no.lu, 11.10.2023 son ödeme tarihli 463.765,50 TL lik faturadan dolayı müvekkili şirketin borçlu bulunmadığının tespiti ile işbu faturanın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının talebinin haksız, hukuksuz ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, öncelikle davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı vekilinin itiraz etmiş olduğu faturanın 01.07.2023 - 29.09.2023 tarihleri arasını kapsadığını, müvekkili idare personelince farklı günlerde yapılan kontrollerde davacı firmanın tankerle alınan suyu sayaçtan geçirmeyecek depoya aktardığının tespit edildiğini, yine idare personelince günlük aralıklarla yapılan kontrollerde bir günde yaklaşık 150 m3 su kullanıldığının fotoğraflarla tespit edildiğini,

günlük 150 m3 üzerinden ... seri nolu sayacın takılış tarihi dikkate alınarak 90 günlük kaçak su tahakkuku yapıldığını, 29.09.2023 tarih, ... nolu Kaçak Su ve Usulsüz Su Kullanımı ile Mühürleme Tutanağından iki gün önce çekilen su sayacı resminde, sayacın 2767 m3'de olduğunun tespit edildiğini, aynı su sayacının müvekkili idare personelince 10.10.2023 tarihinde okunmasında da su sayacının 2767 m3'de olduğunun tespit edildiğini ve fatura düzenlendiğini, yani davacı firmanın yaklaşık 14 gün boyunca hiç su kullanmamış gözüktüğünü, davacı firmanın bu dönemde ve daha önceki dönemlerde de kaçak su kullandığını,

davacı firmanın kaçak tanker suyu kullandığı, kaçak tanker suyunu depoya aktardığı müvekkili idare personelince tespit edilerek resimlerinin çekildiğini, davacıya ilgili mevzuat gereğince yaptırım uygulandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; davacının kaçak su kullanmadığı savunmasına dayanan ve bu nedenle haksız olarak tahakkuk ettirilen fatura borcundan dolayı borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkin, İİK.nun 72/2.maddesine göre açılmış Menfi Tespit davasıdır.

2004 sayılı İİK’nın 72.maddesi gereğince; Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.

Davalı vekili davaya yasal cevap verme süresi içerisinde zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Menfi Tespit davaları açısından yasada bir hak düşürücü veya zamanaşımı süresi öngörülmediği, temel ilişki açısından ise haksız fiil tutanak tarihinin 20.09.2023, fatura tarihinin 29.0.2023 olması karşısında TBK.nun 146.maddesinde belirtilen 10 yıllık genel zamanaşımı süresi dolmadan davanın 19.08.2024 tarihinde açıldığı anlaşıldığından zamanaşımı def'i yönündeki itiraz yerinde grülmemiştir.

Taraflar arasında ticari ilişkinin varlığı tartışma konusu değildir.

Çözümlenmesi gereken sorun, davacının kaçak su kullanıp kullanmadığı, kullanmış ise tahakkuk ettirildiği iddiasına dayanan faturanın içeriğinin mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği noktasında toplanmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda;

Davacı tanığı ... beyanında; "Ben davacı ... firmasında muhasebeci olarak çalışıyordum, sanırım 2024 yılıydı, ayrıldım, şu an çalışmıyorum, tutanağın düzenlendiği gün ben orada mıydım hatırlamıyorum ancak tutanağın düzenlendiğini biliyorum, iş yerinde çalışma saatlerimiz sabah 9, akşam 7 arasıdır, başka söyleyecek bir şeyim yoktur." demiş, davacı vekilinin sorusu üzerine "İş yeri yoğun bir iş yeri değildi, günde en fazla 3-5 tanker su kullanımı olurdu, ben gelen fişleri işlediğim için biliyorum, iş yerinin yoğun bir faaliyeti yoktu, zaten kapandı, gelen tanker sularının sayaçtan geçip geçmediği konusunda bir bilgim yoktur, dediğim gibi ben muhasebeciyim." demiştir

Davalı Tanığı ... beyanında; "Ben ...'de kaçak su bölümünde çalışıyorum, abonenin normal ... su sayacı haricinde bir de tanker sayacı vardır, dışarıdan yani ... dışında su temin ettiğinde bu tankere veya depolara su sayaçtan geçerek girer, bu suyun sayaçtan geçirilmesi lazımdır, biz rutin kontrollerimiz için buraya gittik, tankerdeki suyun sayaçtan geçmeden düz boruyla alındığını fark ettik, bu nedenle tutanak düzenledik, 8 saatlik süre içerisinde yaptığımız tespitlerde 4 tanker ile depolarına su boşalttığı, bir tanker 18 ton aldığı için toplamda 72 ton su kullanıldığını hesapladık, bu hesap 8 saat üzerindendir, bunun üzerine tutanak düzenledik." demiş, dava konusu tutanak okunarak fotoğraflar gösterildiğinde "Tutanaktaki ikinci imza bana aittir, fotoğrafları biz çektik." demiştir.

Davalı Tanığı ... beyanında.

"Ben davalı ...'de kaçak su bölümünde çalışıyorum, davacı firmanın kot yıkama üzerine iş yeri vardır, bizim rutin kontrollerimiz olur, bazen ihbarlar gelir, bazen de tüketim özetlerini zaman zaman inceliyoruz, düşmeler olduğunda kontrole gidiyoruz, buraya daha önce de usulsüzlük nedeniyle gidilmiş olduğundan kurum bu tür aboneleri takibe alıyor, biz de bu nedenle rutin kontrole gittik, davacı firma tanker suyu kullanıyor, tanker suyu aldığı zaman bize atık su bedeli ödemesi gerekiyor, zira suyun bir başka satıcıdan bizi ilgilendirmez ancak bu suyun kullanılması halinde atık su bedeli ödenmesi gerekmektedir, bu da öyle bir durumdur,

bizim abonede sayacımız vardır, normalde suyu sayaçtan geçirerek depoya doldurması gerekmektedir, burada ise su sayaçtan geçirilmeden doğrudan tankere yani depoya dolduruluyor, buradaki tankerdeki su kaçak hat çekilerek alınan su değildir, dışarıdan bir başka firmadan alınan sudur, davacı tarafın bir ... ile anlaşması vardır, bir de bir başka firma ile su anlaşması vardır, bu su başka firmanın sattığı sudur, bu suyun sayaçtan geçirilerek depoya alınması lazım, sayaçtan geçirilmeden tankere veya depoya alınamaz, direkt olarak başka yerden alınarak doğrudan kullanımı yasaktır, biz bunu olay günü tespit ettik, fotoğraflarını çektik,

buna istinaden tutanak düzenledik." demiş, dava konusu tutanak okunarak fotoğraflar gösterildiğinde "Tutanaktaki birinci imza bana aittir, kodlarımızı yazıyoruz, kod altı imza benimdir." demiştir.

Davalı Tanığı ... beyanında; tanığın bildirilen adresine çıkartılan tebligatın bila ikmal dönmesi üzerine davalı tarafın tanığın yeni adresini bildirmemesi nedeniyle HMK.nun 240/3.maddesi gereğince bu tanığın dinlenilmesinden vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce alınan 24.11.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Yukarıda (Raporda) yapılan açıklamalar, tanık ifadeleri ve çekilen resimler birlikte değerlendirildiğinde davacının tutanak adresinde davalı idarenin bilgisi dışında dışarıdan tankerle su getirerek idareye kayıtlı sayaçtan geçirmeden kaçak su kullandığı kanaatine varıldığı,

dosyaya sunulan davacıya ait ...sözleşmeye ait 01.01.2022-02.09.2024 tarihleri arasını kapsayan abone hesap kartı hesap hareketleri incelendiğinde abonenin 22.04.2022 - 28.07.2022 tarihleri arasındaki günlük su tüketiminin 249,55m3/gün, 97 gün için 24.206 m3 olduğunu, ve itiraza konu olduğunu, yukarıda resimlerle tespit edilen kayıtlardan görülebileceği gibi 22.08.2023 tarihinde ayni gün 4 tankerle kaçak su temin edildiğinin tespit edildiğini, davalı tanığın ifadesinin bunu kanıtladığını, ancak 4 tanker suyun bir tankerin 18 ton olmak kaydıyla 4 tankerin toplamının 4x18ton=72 ton olduğunu,

davalının 150 m3 suyu nasıl hesapladığının anlaşılamadığını, yapılan inceleme sonucunda günlük kullanılan 72 ton kaçak suyun bedelinin fatura tarihi itibariyle ... Tarifeler Yönetmeliğince belirlenen birim fiyatlara göre 23.10.2023 son ödeme tarihi itibariyle: 463.766,00TL X 72 m3/150 m3 = 222.607,68TL olabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı kurum vekilinin. Davacı ile müvekkili idare arasında benzer konuda ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyada ikame edilen benzer bir davada, 22.04.2022-28.07.2022 tarihleri arasında toplam 24.206 metreküp kullanımın gerçeği yansıtmadığını, belirtilen değer göz önüne alındığında günlük 249,55 metreküp kullanımın olmadığının belirtildiği, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının İstanbul BAM. 3. Hukuk Dairesi ...Esas, ...

Karar sayılı ilamı ile davacının istinaf talebinin de reddine karar verilerek kesinleştiği, davacının daha önce de müvekkili idareye karşı açılmış davada, davacının günlük 249,55 metreküp su kullandığının mahkeme kararı ile kesinleştiğini belirterek bu dosya kapsamında ek rapor alınmasını talep etmiş, talebi makul görülerek savunma hakkı kapsamında bilirkişiden söz konusu dosya getirtilerek bu kapsamda ek görüş istenmiştir.

Mahkememizce alınan 28.01.2026 tarihli EK-Bilirkişi raporunda özetle;

İlgili BAM Kararında: 28.07.2022 tarihli fatura detayında davalı firmanın davacı firmaya 22.04.2022 - 28.07.2022 tarihlerini kapsayacak şekilde toplam 97 gün için 195.023,00 TL. lik faturayı kesmiş olduğu, kesilen fatura detayında günlük su kullanımının 249,55 m3 olarak tespit edilmiş olduğu, su birim fiyatının 7,46 TL olduğu ve faturada averaj uygulanmadığı, 28.07.2022 tarihli faturanın davalı firma tarafından davacı firmaya ...

Seri Numaralı dijital sayacın inceleme sonrası oluşturulmuş olan analiz sonucu verilerine göre düzenlenmiş olduğu, bütün bu veriler doğrultusunda davalı firmanın davacı firmaya kesmiş olduğu 28.07.2022 tarihli faturanın ve fatura bedeli olan 195.023,00 TL’ nin doğru olduğu, davalı firmanın bu dönem içinde davacı firmaya ödemiş olduğu toplam bedelin 105.240,48 TL.

Olduğu, yukarıda tespiti yapılmış veriler ile davacı firmanın 195.023,00 TL. - 105.240,48 TL. = 89.782,52 TL. olmak üzere davalı firmaya borçlu olduğu" şeklinde görüş bildirildiği, bilirkişi tarafından bahsedilen ölçüm testi yaptırılamadığı, hükme esas alınan sayaç raporunun ise T.C.

Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'na bağlı bu merkezde yapılmasının yönetmeliğe uygun olduğu sonucuna varıldığı, buna göre davacıya tahakkuk eden faturanın kıyas yöntemiyle hesaplandığı, ancak sayaç raporuna göre sayacın doğru çalıştığı, sayaç arızasının bulunmadığı, sayaç üzerindeki değerlerin faturayı doğruladığı anlaşılarak karar verilmesi isabetlidir, denildiği ...

20 ATM’ ye sunulan bilirkişi raporu BAM kararlarında belitildiği şekilde davacıya tahakkuk eden faturanın kıyas yöntemiyle hesaplandığı, ancak sayaç raporuna göre sayacın doğru çalıştığı, sayaç arızasının bulunmadığı, sayaç üzerindeki değerlerin faturayı doğruladığı anlaşılarak değerlendirime yapıldığı, davaya konu olayda ise tankerle su getirme sonucunda oluşan su kullanımının sayaçtan geçirilmeden kaçak su şeklinde kullanımının olduğu, dosyaya sunulan belge ve bilgilerden alıntı yapılarak değerlendirildiği,

olayın davalı taraf tanıklarının ifadeleri doğrultusunda kaçak kullanım miktarının tespitinin yapılarak hesaplamanın değerlendirildiğini, davacı tarafın iddialarında yapılan açıklamalarından da anlaşılacağı üzere tanık ifadelerinin anlatımları 8 saat içerisinde denetimde gerçekleşen tespitler olduğu, yine davacının kaçak su kullandığı tespit edilen tankerlerin çekilen resimlerde saatler de bulunduğu,

4 tankerin hangi saat aralığında olduğu da dikkate alındığında, yaklaşık 1,5 saatte bir tanker kaçak su geldiği görüldüğünü, mesai saatleri dahilinde yapılan bu tespit edilen su miktarının mesai saatleri dışında da yapılmış olabileceği, okuma föyünün incelenmesinden firmanın 25/04/2022 yılında sayacının değiştiği, 28/07/2022 tarihinde de sayacın işaretinin 3 ay sürede 24.206 m3’de olduğu ve bu m3 üzerinden 2022/07 itiraz faturası 250 m3/gün averaj ile tahakkuk ettirildiği ve bu bedelin davacı tarafından ödendiğinin anlaşıldığını, bu bilgiler ışığında davacı tarafın günlük su tüketim averajının 250 m3/gün gibi yüksek seviyelerde olabileceği,

davalı ...

Tarafından belirlenen günlük kaçak su tüketim miktarının 150 m3/gün olarak kabul edilebileceği, Abone föyünde yapılan bu değerlendirme: Dava konusu su tüketimine ait yönetmenlik gereği kaçak kullanım süresi olarak belirlenen 90 gün için hesaplanan kaçak su bedelinin günlük 150m3/gün, 90gün için 150m3/günx90gün = 13.500m3 suyun bedelinin 463.765,50 TL.sı olabileceği, yapılan bu değerlendirmeler sonucunda davacının menfi tespit talebinin yerinde olmayabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı tarafından davalı kurum aleyhine 06.06.2023 tarihinde ... 20.Asliye Ticaret Mahkemesinde Menfi Tespit ve istirdat davası açtığı, yargılama sonunda mahkemenin 24.09.2024 tarih ve ... E.... K.sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, hükmün İstanbul BAM 3.HD.nin... E. ... K.sayılı kararı ile istinaf taleplerinin reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu davada; davacının mekanik sayacının sökülerek dijital saat takıldığı, daha sonra faturaları düzenleyen şahsın faturaları okuyamaması neticesinde faturaların kıyasen düzenlendiği, itiraz üzerine dijital sayacın sökülerek tekrar mekanik saat takıldığı, dijital sayacın teste gönderildiği, yapılan analiz sonucunda sayacın arızalı olmadığının belirlendiği, bunun üzerine davalı kurumun davacıya 22.07.2022 tarihinde 195.023,00.-TL tutarında fatura kestiği, günlük su kullanımının 245,55m3 olduğu belirtildiği anlaşılmaktadır.

Görüldüğü üzere söz konusu davada değiştirilen dijital sayacın arızalı olduğu itirazına rağmen sayacın arızalı olmadığının tespit edilmesi üzerine sayaçtan geçen ve kaydedilen su üzerinden hareket edilerek sonuca ulaşılmıştır.

Tanık anlatımlarından yola çıkarak bilirkişinin yaptığı incelemede, davacıya ait...sözleşmeye ilişkin 01.01.2022-02.09.2024 tarihleri arasını kapsayan abone hesap kartı hesap hareketleri incelendiğinde abonenin 22.04.2022- 28.07.2022 tarihleri arasındaki günlük su tüketiminin 249,55m3/gün, 97 gün için 24.206 m3 olduğunun belirtildiği, bu durumun itiraza konu olduğu, raporda resimlerle gösterilen ve tespit edilen kayıtlardan görüleceği gibi 22.08.2023 tarihinde ayni gün 4 tankerle kaçak su temin edildiğinin tespit edildiği,

davalı tanığın ifadesinin bunu kanıtladığı ancak 4 tanker suyun bir tankerin 18 ton olmak kaydıyla 4 tankerin toplamının 4x18ton=72 ton olduğu, davalı kurumun 150 m3 suyu nasıl hesapladığınin bilirkişi tarafından (kök raporda) anlaşılamadığı belirtilmiş ise de bunun nedeninin ... 20. ATM'nin ilgili dosyası olduğu ve buradan hareket edildiği anlaşılmaktadır. Zira davamızda sayaçtan geçmeyen, haricen tankerlerle getirilen su kullanılmıştır.

Bu nedenle davacının kaçak kullandığı su miktarının belirlenmesinde yukarıdaki davada gibi net, kabul edilebilir kesin bir delil bulunmamaktadır. Burada kullanılan su miktarının kesinleştiğinden hareket edilerek hesaplama yapılmış ve dava konusu fatura düzenlenmiştir.

Söz konusu davanın ilgili olduğu dönemde kullanılan su miktarının işin yoğunluğu gereği yüksek çıkmış olması, bundan sonra davacının işinin aynı derecede yoğun olduğu ve bu miktarlarda su tüketilmiş olduğunun bir karinesi olamaz. İşler her zaman yoğun gitmeyebilir. Kaldı ki davalı tanığı iş yerinin zaten kapandığını beyan etmiştir.

Tanık anlatımlarından yola çıkarak bilirkişi tarafından yapılan inceleme sonucunda günlük kullanılan su miktarının 72 ton olarak kabulüyle kaçak suyun bedelinin fatura taraihi itibariyle ... Tarifeler Yönetmeliğince belirlenen birim fiyatlara göre 23.10.2023 son ödeme tarihi itibariyle.

463.766,00.-TL X 72 m3/150 m3 = 222.607,68.-TL olabileceği yönündeki görüş mahkememizce de kabul edilerek davacının, davalı tarafından tahakkuk ettirilen ... nolu 11.10.2023 son ödeme tarihli 463.766,00.-TL lik faturadan dolayı (463.765,50 TL - 222.607,68.-TL=) 241.157,82.-TL davacının borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP - HAKİM -

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır