İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/738 K.2024/819

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, ...sitesinde faaliyet göstermekte olan güvenilir, bilinen ve tanınan bir esnaf olduğunu, mutfak gereçleri ve ürünleri malzemelerinin imalatını yaptığını,...bank... Şubesi ...,... çek nolu, ... tarafından keşide edilen, 28/11/2024 keşide tarihli, İstanbul keşide yeri olan 600.000-TL bedelli, yine...bank ...Şubesi ..., ...

Çek Nolu, ... tarafından Keşide edilen, 30/11/2024 keşide tarihli, ... keşide yeri olan 875.000-TL bedelli çekleri kaybettiğini, ancak nerede ve nasıl kaybettiğini hatırlayamadığını belirterek öncelikle dava konusu çeklerin kötüniyetli üçüncü kişiler tarafından muhatap bankaya ibrazının ve tahsilinin önlenmesi için, dava konusu çekler hakkında ödemeden men yasağını kararı verilerek, müvekkilinin hamili bulunduğu, çekler bakımından çek iptali kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Dava, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Yasal düzenlemeye bakıldığında;

6102 sayılı TTK' nın 757.maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.

Yargısal uygulamalara bakıldığında;

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ...Esas, ...Karar sayılı ilamında "...6102 sayılı TTK'nun 818 nci maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 757 nci maddesinde zayi nedeniyle çek iptal davasının ödeme yeri veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinde görülebileceği hükme bağlanmıştır... "

İstanbul BAM 37. Hukuk Dairesi ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "... Aynı Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda; çekin ödeme yeri, muhatap bankanın bulunduğu ...'dır. Bu durumda uyuşmazlığın çözüm yeri ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir." şeklinde kararlar verilmiştir.

Bu itibarla, çek iptal davalarının yasal düzenleme gereği ancak ödeme (muhatap bankanın bulunduğu yer) veya hamilin yerleşim yeri mahkemesinden istenebileceği, bahse konu hükmün emredici nitelikte ve mahkemenin yetkisine ilişkin olarak kesin yetki kuralı olduğu konusunda duraksama yoktur.

Bilindiği üzere, yetkinin kesin olduğu hallerde mahkemenin yetkili olmaması (HMK m.114/1-ç) dava şartı niteliğinde olup, davanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi Mahkemenin de bu hususu resen nazara alması zorunludur.

Somut olaya gelince; davacı hamilin yerleşim yeri adresi hem UYAP sisteminden temin edilen yerleşim yeri kayıtları, entegrasyon raporları, hem de dosyaya sunulan vekaletname içeriğinden açıkça görüleceği üzere ... olduğu; davaya konu çekin ödeme yerinin ise muhatap (... Bank AŞ. ...) bankanın bulunduğu yer olan ... adresi olduğu açıktır. O halde, anılan Yasal düzenleme uyarınca hem ödeme yeri hem de hamilin yerleşim yeri itibariyle kesin yetkili mahkeme, ... Asliye Ticaret Mahkemeleridir.

Davacının, davasını kesin yetkili olan ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde açması gerektiği halde, davanın mahkememizde açılması nedeniyle, değinilen yasa hükümleri ve yerleşik içtihatlar uyarınca Mahkememizin / İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda (tarafların adalete mümkün olduğu ölçüde hızlı ulaşması ilkesi, esasen davanın hasımsız olması, yargıda hedef süre kriterleri, HMK'nın 30. maddesindeki usul ekonomisi ilkesi göz önünde bulundurularak) eldeki uyuşmazlık bakımından Mahkememizin yetkisiz olması nedeniyle, 6100 s. HMK 114/1-ç madde yollaması ve HMK 115/2. maddesi hükmü uyarınca davanın kesin yetki dava şartı yokluğundan usulden reddine, dosyanın ödeme ve hamilin yerleşim yerindeki kesin yetkili mahkeme olan ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-İmza Hakim ... · E-İmza