İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/775 K.2025/582

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirkete ... no'lu Nakliyat Emtea Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... Şirketi isimli firma tarafından tarafından Türkiye'den Almanya'ya taşınması işi nakliyeci...

A.Ş. sorumluluğunda fiili nakliyeci ... tarafından sürücü ... sevk ve idaresindeki ... (çekicitdarse) plakalı araç ile gerçekleştirilmiş olup 16.10.2023 tarihinde sıralarında ... istikametinde seyir halinde iken dorsenin sol orta tekerleğin olduğu yerdeki balataların aşırı ısınması sonucu oluşan alevin tırın brandasına sıçraması sonucu yangın çıktığı, söndürülememesi nedeniyle itfaiyeye haber verildiği ve itfaiye ekipleri ile birlikte oluşan yangına su vs. sıkmak suretiyle tamamen söndürülmek suretiyle zararın meydana geldiğinin tespit edildiğini,

hasar nedeniyle poliçe kapsamında 21.02.2024 tarihinde 20.364,19 USD sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, müvekkil şirketin ödemiş olduğu tazminatın CMR kapsamında taşıyıcının sınırlı sorumluluğu dikkate alınarak TTK 1472 hükümleri gereği 9.613,64.-USD 'nin yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate almarak işleyecek faizi ( CMR Konvansiyonu gereği %5'ten aşağı olmamak kaydıyla) ile vekalet ücreti ve arabuluculuk ücreti dahil tüm ferilerin tazmini için ...

Arabuluculuk Bürosu'na ... Büro, 2024:...

Arabuluculuk dasya numarası ile başvuruda bulunulduğunu, gerçekleştirilen görüşmeler neticesinde taraflarca anlaşma sağlanamadığını belirterek fazlaya ilişkin hakkları saklı kalmak kaydı ile 9.613,64.-USD sigorta tazminatının sigortalıya ödeme tarihi olan 21.02.2024 itibaren yabancı para alacaklarına ilişkin 3095 sayılı Kanun 4/a hükmü gereğince Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı dikkate alınarak işleyecek faizi ile tazminine,

arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ...Sigorta Şirketi'nin dava dışı sigortalısı ...A.Ş. ile ...'da bulunan ...firmasına gönderilmek üzere ...tarih ve ... numaralı fatura kapsamında satılan brüt 405 kg ağırlığında, 2.129,4 m. uzunluğundaki 25 rulo dokuma boyalı baskılı kumaşın;

... firmasına 13.10.2023 tarih ve ... numaralı fatura kapsamında satılan brüt 458,00 kg ağırlığında, 1864,8 m. Uzunluğundaki 25 rulo dokuma boyalı baskılı kumaşın Türkiye'den ...'ya taşınması işinin organizasyonu için müvekkili ...A.Ş. ile anlaştıklarını, müvekkilini tarafından taşımayı gerçekleştirmek üzere fiili taşıyıcı...'nin görevlendirildiğini, taşıma fiilinin taşıyıcı Uzunkaya'nın sevk ve idaresindeki ...(çekici+dorse) plakalı araç ile gerçekleştirildiğini, davacının, 16.10.2023 tarihinde araçta kaynağı kesin bir şekilde tespit edilemeyen bir sebepten dolayı yangın çıktığını ve işbu dava konusu emtia zayi olduğunu iddia ettiğini,

Türkiye, “Eşyaların Karayolunda Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi’ne (“CMR”) 3939 sayılı Kanun ile 4 Ocak 1995 tarihinde taraf olmuş ve Sözleşme Türkiye açısından yürürlüğe girdiğini, Anayasa m. 90/5 uyarınca, usulüne göre yürürlüğe konmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmünde olduğunu, ayrıca, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun m. 1/2 uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümlerinin öncelikle uygulanması gerektiğini,

CMR’nin 1. maddesi uyarınca yükleme veya boşaltma yerlerinden birinin CMR’ye taraf ülkelerden birisi olması halinde başkaca koşul aranmaksızın konvansiyon hükümlerinin uygulama alanı bulacağını, dava konusu olayda hem yükleme ülkesi ... hem de boşaltma ülkesi Türkiye CMR'ye taraftır ve dava konusu taşıma müvekkili tarafından düzenlenen CMR senedine tabi bir uluslararası taşıma olduğunu, dolayısıyla, derdest davada CMR hükümlerinin uygulanması,

CMR'de hüküm bulunmayan hallerde ise TTK hükümlerinin uygulanması gerektiğini, davacının sigortalısına hatır ödemesi (ex-gratia) yaptığını, bu nedenle davacının işbu dava bakımından aktif husumet ehliyetine haiz olmadığından işbu davanın reddi gerektiğini, somut olayda, dava konusu yükün 13.10.223 tarihinde taşıyıcıya teslim edilmiş olup hasarın 16.10.2023 tarihinde meydana geldiğini, ... teslim şeklinin koşulları gereği o tarihte meydana gelen hasara/zarara katlanmakla yükümlülüğü sadece alıcı ...'ye ait olduğunu, nitekim davacı yanca sunulan ...

Şti. tarafından hazırlanan ...numaralı 29.12.2023 tarihli ekspertiz raporunda açıklamaların teyit edilmiş olduğunu, davacının sigortalısı ...'ın zarara katlanma yükümlülüğü bulunmamasına rağmen davacı yanca sigortalısına ödeme yapıldığı iddia edilmekle bu ödemenin poliçe teminat kapsamında olmadığının aşikar olduğunu, bu nedenle, menfaati olmadığı halde sigortalısına ödeme yapmış olan davacının hatır ödemesi (ex-gratia) ödeme yaptığı açık şekilde belli olduğu,

hatır ödemesi nedeniyle davacının TTK m. 1472 uyarınca halefiyet kazanamayacağının kabulüyle işbu davanın aktif husumet yokluğundan da reddi gerektiğini belirterek davacının hatır ödemesi niteliğindeki ödemesi tahtında aktif husumetinin bulunmadığının kabulüyle işbu davanın reddine, her halükarda, iddia olunan hasar yönünden müvekkilinin herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığından ve CMR m. 17/2 uyarınca davanın müvekkili bakımından reddine, sorumluluğun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla, her halükarda,

CMR m. 23 tahtında müvekkilinin iddia konusu hasar bakımından sorumluluğunun sınırlı olduğunun kabulüyle fazlaya ilişkin taleplerin reddine, davacı yanca talep edilen faiz türü ile faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunun ve davacının talep sonucunun fahiş olduğunun tespitine, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... numaralı hasar dosyası, ... numaralı Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi, CMR belgesi, navlun faturası, mal faturası, hasar tespit tutanağı, hasara ilişkin belgeler, dekont sureti, resimler celp edilmiş incelenmiştir.

Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının TTK 1472. maddesi hükmü uyarınca rücuen tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili ... 08/09/2025 tarihli dilekçesinde, davalılar ile sulh olduklarını, zararın sunulan ekli protokol kapsamında giderildiğini, bu nedenle davanın yapılan ödeme sonucunda konusuz kaldığına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... A.Ş. ve ... Sigorta AŞ vekili ... 09/09/2025 tarihli dilekçesinde, davacı ...Sigorta Şirketi'nin 08.09.2025 tarihli dilekçesi ve ekindeki 25.06.2025 tarihli Sulh ve İbra Sözleşmesi doğrultusunda davanın konusuz kaldığına karar verilmesini, Sulh ve İbra Sözleşmesi'nin 3. maddesi uyarınca müvekkilleri ... Sigorta tarafından herhangi bir vekalet ücreti veya yargılama giderleri talebinde bulunmadıklarını beyan etmiştir.

Davacı vekili ... 13/09/2025 tarihli dilekçesinde, işbu dava kapsamında davalılar ile sulh olduklarını, bu nedenle davanın ödeme sonucu konusuz kalmasına karar verilmesini, davalılardan herhangi bir hak ve alacak talebinin bulunmadığını, yargılama gideri ile vekalet ücreti taleplerinin de olmadığını beyan etmiştir.

Bu çerçevede, tarafların yargılama sürecinde anlaşma sağladıkları, dava konusu istem bakımından 25/06/2025 tarihli sulh ve ibra protokolünün düzenlendiği, işbu protokol uyarınca dava açıldıktan sonra dava konusu istem bakımından davacıya ödeme yapıldığı, dava konusu alacak için yapılan ödemenin ise tarafların kabulünde olduğu, bu suretle davanın konusuz kaldığı sübuta ermiştir - anlaşılmıştır. Davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilemesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.

Bilindiği üzere, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (HMK 331/1).Ancak, karşılıklı olarak tarafların birbirlerinden yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığından taleple bağlılık ilkesi uyarınca aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücreti ise ibraz edilen protokolün 3.maddesi uyarınca davacı üzerinde bırakılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim