İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/830 K.2025/223

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin fatura bilgileri bulunan ... Marka, ... Tip, 2013 model, ...

Şasi/Seri No'lu ve ... motor no'lu iş makinasını (KIRICI) 09.01.2024 tarih ve ... seri nolu fatura ile davalıdan satın aldığını, söz konusu iş makinasının anahtarları ve kendisinin müvekkili nezdinde olduğunu, makinenin müvekkiline ait olduğunu, zira dava konusu iş makinesi tescilli bir araç olmadığını, bu sebeple mülkiyet, Eşya Hukuku'na ilişkin Medeni Kanun'nun "Taşınır Mülkiyeti", "B. Kazanılması", "I. Mülkiyetin nakli", "1. Zilyetliğin devri" başlıklı 763.

Madde uyarınca zilyetliğin devri ve anahtar teslimi ile geçmekte olduğunu, anahtar teslimi ile zilyetliği ve mülkiyeti kazanan müvekkilinin makine üzerinde istediği gibi hakimiyet sahibi olduğunu ve fiili hakimiyetini dilediği gibi kullanabilmekte olduğunu, iş bu iş makinesinin halen Ticaret Odasına kayıtlı olmadığı (Plakasız olduğu) için trafik polisi tarafından trafikten men edilme tehlikesi ile karşı karşıya olduğundan ihtiyaç duyulan yerlere nakledilememekte, bu sebeple müvekkilinin oldukça büyük mağduriyetler yaşamakta olduğunu, iş makinelerinin halihazırda "..." adresinde bulunmakta olduğunu,

müvekkilinin davalıya borcu bulunmamasına ve fatura karşılığı anahtar teslim ile makinenin müvekkiline devir ve teslim edilmiş olmasına rağmen iş makinasının mülkiyetinin müvekkiline ait olduğuna dair Ticaret Odası tarafından mahkeme kararı istemekte olduğunu, Ticaret Odasının bu karar doğrultusunda iş makinesini tescil etmekte olduğunu, ... Marka, ... Tip, 2013 model, ... Şasi/Seri No'lu ve ... motor nolu iş makinesinin müvekkili ...

Şirketi'ne ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Davalı şirket yetkilisi ...cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde teknik özelliklerini belirttiği iş makinesi, mezkur fatura ile taraflarından davacıya satıldığını ve teslim edildiğini, mülkiyeti ve zilyetliğinin davacıya geçtiğini, bu çerçevede davacının dava dilekçesinde dava konusu iş makinesi ile ilgili beyan ettiği hususların doğru olduğunu, bu sebeple davayı kabul ettiklerini, ancak davanın açılmasına taraflarınca sebebiyet verilmediğinden aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemesini, davacıdan herhangi bir yargılama gideri taleplerinin bulunmadığı yokluklarında karar verilmesini talep etmiştir.

Toplanan Deliller:

... Ticaret Odası Başkanlığı'nın mülkiyetin tespitine yönelik... tarih, ... sayılı yazı cevabı celp edilerek dosya arasına alınmıştır.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe:

Dava, iş makinesinin mülkiyetinin tespitine ilişkindir.

İş makineleri (kazıcı, yükleyici, iş makinesi, dozer v.b.) 2918 sayılı Yasanın 22/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 29/A-d-1-2 maddeleri uyarınca özel ve tüzel kişinin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi Odasına tescili zorunlu araçlardandır. Bu nedenle iş makinelerinin her türlü satış ve devirlerinin geçerli olabilmesi için noterlerce resmi şekilde yapılması gerekir (2918 sayılı Kanun 20/d, KTY md.35,36).

Dava konusu somut olayda davacı taraf, dava konusu kırıcı cinsi, motor numarası ..., şase seri numarası ..., ... tipi iş makinesini davalıdan satın aldığını, fatura düzenlendiğini, makinenin kendilerine aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davalı taraf davayı kabul etmiştir.

Dava konusu iş makinesinin zilyetliğinin davacıda olduğu ve mübrez fatura gereği bedeli mukabilinde davalıdan satın alındığı hususlarında bir çekişme yoktur.

Davacı, dava konusu iş makinesini davalıdan satın aldığını iddia ettiğine göre mülkiyet tespiti talepli davanın davalıya yöneltilmesi zorunlu olduğundan (... Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi 22/09/2023 tarih ... Esas ... Karar) bu hususta eksiklik bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tescilsiz iş makinelerine sahiplik belgesi alınabilmesi için İş Makinelerinin Tescili İle İlgili Esasların; 9.maddesinde (1) İş makinesinin tescil edilmesi için; a) Odaya hitaben yazılmış ve iş makinesinin tescilini talep eden dilekçe. b) İş makinesi sahiplik belgesi; 1) Sıfır araçlar için fatura (İş makinesi ithal edilmiş ise faturaya ek olarak gümrük giriş beyannamesi ve gümrük vergisinin ödendiğine dair makbuz). 2) İkinci el araçlar için noter satış senedi. 3) Veraset ilamı. 4) Yukarıda anılan belgelerin ibraz edilememesi durumunda mahkemeden alınacak sahiplik belgesi gerekmektedir.

Görüldüğü üzere, 9.maddenin 1/b-1,1/b-2 ve 1/b-3 bentlerindeki belgelerden birini temin edemeyenler için 1/b-4 bendine göre mahkemeden alınacak sahiplik belgesinin de geçerli olacağının belirtildiği, davacının, diğer belgeleri ve noter satış senedi temin edemediği içindir ki işbu davayı açtığı, dava konusu iş makinesinin 2918 sayılı Kanunun 20.maddesi uyarınca tescil edilmesi gerektiği, tescile yetkili kurumun aynı Kanunun 22/1-c-2 bendi uyarınca Ticaret Odası olduğu, dava konusu makinenin sehven davacı adına kaydının yapıldığı,

söz konusu tescil işleminde sahiplik belgesi olarak kabul edilen faturaların yetkili satıcı veya distribütör firmalara ait olmadığı, aynı zamanda tescil işlemine konu edilen iş makinesinin birçok defa fatura ile el değiştirmiş olduğu tespit edildiğinden Mahkemeden sahiplik belgesi alınması gerektiğinin bildirildiği, öyleyse davacının dava açmakta mevcut hukuki yararının bulunduğu (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 21/05/2013 Tarih ...Esas ... Karar) tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında gelen müzekkere yanıtına göre talep konusu olan kırıcı cinsi iş makinesinin ticaret odasına kaydı gereken iş makinelerinden olduğu, dava konusu makinenin dava dilekçesi ekinde sunulan fatura içeriğine göre davacı tarafından davalıdan toplam 400.000,00-TL bedelle satın alındığı, taşınırın zilyetliğinin davacı tarafta bulunduğu, nitekim bu hususların davalının da kabulünde olduğu, her ne kadar davalının kabul beyanı işbu dava türü açısından bağlayıcı olmayıp herhangi bir sonuç doğurmayacak ise de (Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6.Hukuk Dairesi 22/09/2023 tarih ...Esas ...

Karar) sunulan fatura ve uzmanlık raporu ile müzekkere yanıtı uyarınca davacının iş makinesini malvarlığına ne şekilde dahil ettiği tespit edilmekle açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır