İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/466 K.2025/466

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Keşideci ...Tic. Ltd.

Şti.'nin keşide ettiği 14.03.2025 keşide tarihli 388.000,00 TL bedelli ve ... seri numaralı ...Bankası A.Ş. çekin cirolanarak davacıya teslim edildiğini, talep konusu çekin davacıya ciro edildikten sonra elindeyken bilinmeyen herhangi bir nedenle kaybolduğunu, davacının çeklerin kanuni hamili olduğunu, Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesinin, (1) fıkrasının (s) bendine göre, Türk Ticaret Kanunu’nda yer alan poliçenin iptali hakkındaki 757 ila 763. ve 764. maddenin birinci fıkrası kaybolan çek hakkında da uygulanması gerektiği, Türk Ticaret Kanunu’nun 757. maddesi hükmü,

iradesi dışında çek elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki ticaret mahkemesinden ödemenin men edilmesini talep yetkisi bulunduğunu, arz edilen nedenle çek bedelinin ödenmesinin yasaklanmasını ve muhatap bankaya bildirilmesini, Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesi gereği kaybolan çeki bulanlarca veya elinde bulunduranlarca getirilmesine ilişkin gerekli ilanın verilmesini, belirlenen kanuni süre içerisinde başvuru olmaması halinde 764. maddenin birinci fıkrası gereği çeklerin iptaline ve bedellerinin davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

Çek tevdi bordrosu, muhatap banka yazı cevabı ile çek sureti celp edilmiş, incelenmiştir.

Dava, kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu ...Bankası A.Ş.... şubesine ait keşidecisi ...Şti. olan ... seri numaralı 14/03/2025 keşide tarihli ve 388.000 TL bedelli çek için kaybedildiği / zayi olduğu iddiasına dayalı olarak iptal isteminde bulunulmuştur.

Ne var ki, yargılama sürecinde dava konusu çekin zayi olmadığı, bilakis ... Bankası A.Ş. vekilinin 05/06/2025 tarihli dilekçesi ile lehtar tarafından yapılan ciro işlemi ile halihazırda çekin hamilinin kendisi olduğunu bildirmiş, çeke yönelik tevdi bordrosu ile çek suretini delil olarak dosyaya sunmuştur.

İbraz edilen dava konusu çek suretinden, şeklen düzgün ciro silsilesine göre meşru hamilin ... Bankası A.Ş olduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, davacının iddiasının aksine dava konusu çekin zayi olmadığı sübuta ermiş, çekin meşru hamilinin ve hallihazırda ... Bankası A.Ş. olduğu ortaya çıkmıştır.

Değinilen durum karşısında, Mahkememizin 11/06/2025 tarihli ara kararı ile davacı vekili ...'a dava konusu çekin hamiline karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre ve imkan verilmiş, dava açıldığı takdirde buna ilişkin tevzi forumunun aynı kesin süre içinde derhal mahkememize ibraz edilmesine, aksi halde verilen kesin süre içinde dava açılmadığı veya dava açılıp da tevzi formu mahkememize ibraz edilmediği takdirde 6102 s.TTK 763. madde hükmü uyarınca dava konusu çek yönünden davanın reddine karar verileceğinin ve ödeme yasağının kaldırılacağının davacı vekiline ihtar edilmiş, işbu ara karar tebliğ işlemleri usulünce tamamlanmıştır.

Ne var ki, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içinde çek hamili ... Bankası A.Ş. aleyhine istirdat davası açılmamıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

(YARGITAY 11. HD. ...ESAS. ... KARAR. YARGITAY 11. HD. ... ESAS ... KARAR) Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı yoktur

Yapılan açıklamalar karşısında; dava konusu çekin zayi olmadığı, aksine ... Bankası A.Ş. vekilinin 05/06/2025 tarihli dilekçesi, çek tevdi bordrosu ve ibraz edilen çek suretinden şeklen düzgün ciro silsilesine göre meşru hamilinin ...

Bankası A.Ş. olduğunun ortaya çıktığı, 6102 s. TTK 763. maddesi hükmü uyarınca mahkememizce verilen kesin süre içinde davacıya çek hamiline karşı istirdat davası açmak üzere kesin süre ve imkan verilmekle birlikte, davacı vekili tarafından verilen kesin süre içinde istirdat davası açılmadığından davacının dava konusu ... Bankası A.Ş. ...şubesine ait keşidecisi ...Ltd.

Şti. olan ... seri numaralı 14/03/2025 keşide tarihli ve 388.000 TL bedelli çek yönünden davasının reddine, ayrıca 6102 sayılı TTK 763.maddesi uyarınca dava konusu ... Bankası A.Ş. ...şubesine ait keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... seri numaralı 14/03/2025 keşide tarihli ve 388.000 TL bedelli çek hakkındaki ödeme yasağı ihtiyati tedbir kararının derhal kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim