İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/677 K.2025/623

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının ... 39. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. ... K.sayılı görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilerek esasın yukarıdaki sırasına kaydından sonra dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili ...

39.Asliye Hukuk Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket özel yetkili bir anonim şirket olduğunu, Avrupa Otoyolu işletme sahibi davalının ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyolları kullanmış olan şahıs olduğunu, davalı provizyon kayıtlarında da görülmekte olan tarih aralığında ... plakalı araç ile toplam 1 kez olmak üzere geçiş ücreti ödemeksizin otoyollardan ihlalli geçiş yaptığını, bedeli ödenmeden yapılan geçiş ücretleri 15 günlük sürede de ödenmediği için davalı hakkında ...

36. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ödeme emri davalıya tebliğe çıkarıldığını, borçlunun 25/09/2023 tarihinde ödeme emrine haksız kötü niyetli olarak itirazı neticesinde takibin durmasına karar verildiğini, takibin durmasının müvekkil şirketin mağduriyetine sebep olduğunu, itiraz dilekçesinin tarafına tebliğ edilmediğini haricen icra dairesinde yapılan kontrol esnasında görüldüğünü, davalının itiraz dilekçesindeki beyanlarını kabul etmelerinin mümkün olmadığını,

davalının yetki itirazına ilişkin olarak icra takibine dayanak borç ihlalli geçiş sonucu ödenmesi gereken geçiş bedeli ve bu bedelin dört katı oranındaki ceza tutarının birlikte tahsili olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında bir para alacağının mevcut olduğunu, davalının ihlalli geçiş yaptığı araçları ticari araç olmakla, davalı hakkında yapılan MERSİS incelemesinde, davalının ...

Esnaf Odası'na 16/09/2020 tarihinden bu yana ... sicil no ve Karoser imalatı, kaportacılık Nace açıklaması ile kayıtlı olduğu tespit edildiğinden, dava şartı arabuluculuğa tabi olmaksızın , görev yönü ile mahkemenize başvurmak zaruri olduğunu, davanın kabulü ile davalının ... 36. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun tüm itirazların iptali ile alacağın faizi ve tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin kaldığı yeden ve tüm taleplerle devamını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; ticari hizmet satım ilişkisine dayalı borcun (Otoyol Geçiş Ücretleri) ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 39.Asliye Hukuk Mahkemesi 24.06.2025 tarih ve ... E. ... K.sayılı görevsizlik kararı ile dosyayı mahkememize göndermiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.

... 30. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E.... K.sayılı görevsizlik kararı ile davacının aracının ticari taksi olduğu ve bu nedenle davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı vermiştir.

Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 19/02/2019 tarih ve ...E. ... K. Sayılı ilamı ile benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere: 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.

Huzurdaki dava.

Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,

saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.

Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır. Bu tür davalarda tarafların her ikisinin de bilanço esasına göre defter tutan tacir olması şarttır (TTK.nun 11. ila 15.maddeleri).

Gelir İdaresi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... tarihli cevabi yazılarına göre davacının tacir olmadığı esnaf büyüklüğünde yük taşımacılığı işi ile iştigal ettiği, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, ...sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde Gelir Vergi Beyannameleri ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu anlaşılmıştır.

Bir tarafın esnaf olması nedeniyle davanın ticari bir dava olmadığı yönünde pek çok Yargıtay içtihadı bulunmaktadır (Emsal: Yargıtay 3.HD.nin 24.11.2022 tarih ve... E.... K.ile 06.10.2022 tarih ve ... E. ...K.ile 16/06/2022 tarih ve ... E. ...K. ile 19.01.2016 tarih ve ... E. ... K.ile Yargıtay 23.HD.nin 28.12.2015 tarih ve ... E. ... K.ile 25.11.2015 tarih ve ...E. ... K. Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2023 tarih ve ... E. ... K. İle 29.04.2015 tarih ve... E. ...K.ile Yargıtay 17.HD.nin 16.04.2015 tarih ve ... E. ... K. Vb).

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37.HD.de pek çok ilamında aynı yönde karar vermektedir (Emsal; Dairenin 02.07.2025 tarih ve ...E. ... K. - 26.06.2025 tarih ve... E....K. - 26.06.2025 tarih ve...E. ... K. - 26.06.2025 tarih ve... E. ... K.)

... 39.Asliye Hukuk Mahkemesi görevsizlik kararına dayanak gerekçesinde davalının tacir olduğunu ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirdiğini söylemektedir. Öncelikle davalı tacir değil esnaftır. Bir işin her iki tarafında ticari işletmesini ilgilendirmesi başlı başına davayı mutlak ticari dava yapmamaktadır. Gerekçeli kararda atıf yapılan İstanbul BAM 37.HD.nin ... Esas... Karar sayılı ilamında ise tarafların tacir (sermaye şirketi) oldukları anlaşılmaktadır. Bu nedenle söz konusu kararın davamızda uygulanabilirliği bu yönüyle de yoktur.

Açıklanan nedenlerle huzurdaki dava, davacının esnaf olması nedeniyle ticari bir dava değildir. Davada, mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan görevsizlik kararı verilerek İstanbul 39.Asliye Hukuk Asliye Hukuk mahkemesine karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ılup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır