İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/691 K.2026/339

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin balık halinde toptancılık yaptığını, davalıya müvekkilince teslim edilen ürünler için 27/10/2023 tarihli 200.057,77 TL bedelli, 19/10/2023 tarihli 250.466,11 TL bedelli ve 24/11/2023 tarihli 300.103,83 TL bedelli faturaların düzenlendiğini ve kendisine gönderildiğini, faturaların irsaliyeli olarak düzenlendiğini, davalıya ürünler teslim edildiğini, fatura içeriğine davalı tarafından itiraz edilmediğini, ancak davalı tarafından ödeme yapılmadığını, müvekkilini türlü bahanelerle oyaladığını ve hakkında ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası kapsamında takibe geçilmiş olduğunu, davalının takibe itiraz ettiğini, arabuluculuk görüşmesi yapıldığını anlaşmaya varılamadığını, davanın kabulünü, itirazın iptaline ve takibin devamını, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap: Davalıya dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır. Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ; .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, faturalar, ticari defter ve belgeler, tarafların tacir olduklarına ilişkin müzekkere cevapları celp edilmiş incelenmiştir.

SMMM Bağımsız Denetçi ...

23/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle ve sonuç olarak; "...Tarafların incelenen ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal sürede yapıldığı ve delil vasfını haiz olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalı adına toplam tutarı 1.050.654,76 TL olan 4 adet fatura tanzim edildiği, tanzim edilen bu 4 adet faturanın tarafların ticari defterlerinde karşılıklı olarak kayıt altına alındığı ve davacının, 08.03.2024 icra takip tarihi itibariyle davalıdan 1.050.654,76 TL alacaklı olduğu, davacı tarafından icra takibine davaya konu edilen faturaların;

toplam tutarı 750.627,71 TL olan 19/10/2023 tarihli 250.466,11 TL, 27/10/2023 tarihli 200.057,77 TL ve 24/11/2023 tarihli 300.103,83 TL bedeli 3 adet faturalar olduğu, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 8.12.2023 tarih, ... no.lu, 300.027,05 TL tutarlı faturanın, icra takibine ve huzurdaki davaya konu edilmediği, taraflar arasında akdedilmiş bir mal veya hizmet tedariki sözleşmesinin bulunmaması, sözleşme ile kararlaştırılmış bir faiz oranın olmaması ve davalının temerrüde düşürülmemesi nedenleriyle davacının işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı, kanaatine varıldığı..." tespit edilmiştir.

Dava, ticari satım sözleşmesinden doğan fatura alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Hem davacı ... hem de davalı ...'ın tacir olduğu ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığından 6102 s. TTK m.4.de yer alan nispi ticari dava ilkesi uyarınca TTK m.5.e göre uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası celp edilip incelendiğinde, takip alacaklısının davacı takip borçlusunun davalı olduğu, davacının toplam 750.627,71 TL (fatura) asıl alacak ve toplam 71.644,38 TL İşlemiş Faiz olmak üzere 822.272,09 TL için davalı hakkında ilamsız icra takibinde bulunduğu, davalının borca itirazı üzerine icra takibinin durdurulduğu, duran takibe devam edilmesi amacıyla İİK m. 67/1 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde işbu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmış, davanın esasının incelenmesine geçilmiştir.

Taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı noktasında çekişme bulunmamaktadır.

Davacı, balık satışı yaptığını, ürünlerin teslim edildiğini ancak bedelinin ödenmediğini belirterek takibe dayanak faturalar sebebiyle alacaklı olduğunu ileri sürmektedir.

Davalı, cevap dilekçesi sunmadığından yasal olarak inkar eden konumundadır.

Davacının balık ürünleri satışı sebebiyle faturalar düzenlendiği, dava dilekçesi ekinde ibraz edilen faturalar incelendiğinde faturaların tamamının "e-fatura" şeklinde tanzim edildiği, dolayısıyla davalıya tebliğ edildiği hususunda duraksama bulunmadığı, davalının faturaları tebliğ almasına rağmen yasal süresi içinde herhangi bir itirazda bulunmadığı, bu faturaları davacı tarafa iade etmediği çekişmesiz olup, davacının edimini yerine getirdiği ve faturalara konu ürünlerin teslim edildiği sabit görülmüştür.

Uyuşmazlık, takibe dayanak faturalar sebebiyle davacının alacaklı olup olmadığı, varsa alacağın miktarı noktasında toplanmaktadır.

Delil olarak, ticari defter ve belgelere dayanılmıştır.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222.maddede yer almaktadır.

Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK m.222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK m.222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m.222/3) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

(HMK m.222/4).

Mahkememizce, tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mali bilirkişi tarafından sunulan 23/03/2026 tarihli raporda belirtildiği üzere, hem davacının hem de davalının ticari defter ve belgelerinin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, davacı ve davalı lehine delil olma vasfını taşıdığı, davacının kendi defter kayıtlarına göre dava konusu edilen faturalar sebebiyle takip tarihi itibariyle davalıdan 750.627,71 TL alacaklı olduğu, davalının kendi defter kayıtlarına dava konusu edilen faturalar sebebiyle takip tarihi itibariyle davacıya 750.627,71 TL borçlu olduğu,

tarafların ticari defterleri arasında herhangi bir farklılık bulunmadığı, davacı tarafça tanzim edilen takibe konu faturaların tamamının her iki tarafın ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, her iki tarafın birbirini teyit eden ticari defterleri uyarınca davacının takip tarihi itibariyle takibe konu edilen faturalar sebebiyle davalıdan 750.627,71 TL alacaklı olduğu ispatlanmış olup,

fatura alacaklarının davalı tarafça kısmen veya tamamen ödendiğine yönelik muhasebesel yönden defterlerde davalı lehine herhangi bir kaydın da bulunmadığı tespit edildiğinden davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 750.627,71 TL alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Taraflarca bilirkişi raporuna karşı herhangi bir itiraz ileri sürülmemiştir. Takibe konu faturaların tamamının, davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması karşısında, davacı tarafça faturalara konu ürünlerin teslim edildiğinin kabulü zorunludur. Zira, basiretli hiçbir tacir almadığı bir ürünün bedelini - karşı tarafın faturasını, kendi ticari defterine (alacak olarak) kaydetmez. Kaldı ki, usulüne uygun tutulsun ya da tutulmasın ticari defterler sahipleri aleyhine kesin delil teşkil eder (HMK m.222/4).

6102 sayılı TTK'nun 1530. maddesi, gerekçesinde de belirtildiği üzere, mal tedarik sözleşmeleri kapsamında getirilmiş bir hüküm olduğundan açık hesaba dayalı satış sözleşmesinde uygulanması söz konusu değildir. İcra takibinde yer alan işlemiş faizlere karar verilmesi için davalının takip öncesinde temerrüte düşürüldüğünün ispatlanması gerekir, Aksi halde, dava konu fatura alacakları yönünden davalının icra takibi ile birlikte temerrüte düşecektir.

Öte yandan, alacağın muaccel olması ile temerrüt birbirinden farklı olgulardır. VUK hükümlerince faturanın muhteviyatı belirlenmiş olup, fatura üzerinde yazılı bulunan vadenin alacağın muaccel olduğu tarihi göstermesi ve salt faturaya itiraz edilmeyerek ticari defterlere işlenmesi taraflarca kararlaştırılmış kesin vade olarak kabul edilemez.

Somut olayda, icra takibinde her bir fatura için vade tarihinden takip tarihine kadar faiz işletilmiş ise de, her bir fatura için ayrı ayrı ve tek tek takip öncesinde bir temerrüt uyarısının bulunmadığı sabittir. Bu nedenle davacının faturalara ayrı ayrı işlettiği işlemiş faiz tutarları yerinde görülmemiştir. Nitekim, aynı hususlar mali bilirkişi raporunda da gerekçesi ile birlikte açıklanmıştır.

Mali bilirkişinin 23/03/2026 tarihli bilirkişi raporu ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olup, muhasebesel yönden sunulan bilimsel mütalaanın isabetli ve dosya kapsamındaki bilgi, belge ve delillerle uyumlu olduğu tespit edilmiş, mahkememizce raporun içeriği de denetlenerek hükme esas alınmıştır.

Yapılan açıklamalar karşısında, hükme esas alınan 23/03/2026 tarihli bilirkişi raporu uyarınca davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalının ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyasına yönelik yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 750.627,71 TL Asıl Alacak üzerinden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davacının fazlaya ilişkin (işlemiş faiz) talebinin reddine karar verilmiş, ayrıca alacağın faturalara dayanması, likit bir alacak olması ve 2004 s. İİK 67/2. maddesi uyarınca yasal koşulları oluştuğundan davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...