İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/798 K.2025/896

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 34. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasından müvekkili şirket adresine çıkartılan 89/1 ihbarnamesinin 15.08.2018 tarihinde, 89/2 ihbarnamesinin 10.09.2018 tarihinde, 89/3 ihbarnamesinin 03.10.2018 tarihinde muhtara bırakıldığı icra dosyasının incelenmesi sonucunda tespit edildiğini, müvekkili şirket yetkilisinin 09.10.2018 tarihinde muhtarlıktaki işi sebebiyle haberdar olduğunu, usulsüz tebligat işlemleri nedeniyle ...

18. İcra Hukuk Mahkemesi...Esas sayılı dosyası ile şikâyet davası ikame edildiğini hak kaybına uğramamak adına üçüncü şahsa borcu bulunmadığını, haciz ihbarnamelerin yer aldığı tebligatlar müvekkilinin adreste bulunmaması halinde iade edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin takip borçlusu şirkete borcu bulunmadığını, aksine takip borçlusu .... Ltd.

Şti. arasında ticari ilişki dolayısıyla müvekkilin alacağı bulunduğu beyan ederek müvekkili şirketin takip borçlusu şirkete borçlu olmadığının tespit edilmesine, ... 34. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap: Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davalı ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, ... 34. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamelerinin usulsüz olarak tebliğ edilmediğini, bununla ilgili davanın ... 18. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile görülmeye devam dildiğini, davacının takip borçlusuna hiçbir borcu olmadığını iddia ettiğini fakat somut delillerle ispatlanmadığını, davacı ve diğer davalının ticari defterleri incelendiğinde durumun netlik kazanacağını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, davacı ... Şti. ile 2014 yılından bu yana ticari ilişki içerisinde olduğu, dava dışı ... firmasının üstlenici olduğu eski ...Hastanesinin havalandırma işleri, ... bakır borulama işleri ve mekanik tesisat proje çizim işlerinin yapılması ile ... firmasının dekorasyon ve tamirat yüklenimini ...havalandırma işleri ve klima tesisatı işlerinin yapılması şeklinde davacıya hizmet sunduğunu ,15.03.2017 tarih 291.460,00 TL bedelli fatura ekte ibraz edildiğini, davacıdan alacaklı olduğunu, bu durumun ticari defter ve belgelerin incelenmesi ile ortaya çıkacağını beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

İSTİNAF KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE 2018/970 ESAS s. DOSYASINDA;

"...1-Davacının davalı ve takip borçlusu olan ...Ltd. Şti. yönünden davasının pasif husumet yokluğundan usulden reddine, 2-Davacının davalı ve takip alacaklısı... Tic. A.Ş. yönünden davasının esastan ve tümden reddine, 3-Davacının açtığı davanın reddine karar verilmiş olması nedeniyle İİK 89/3.maddesi hükmü uyarınca dava konusu 199.606,60 TL'nin %20'si oranındaki 39.921,32 TL tazminatın davacıdan alınarak davalı .... A.Ş.'ye VERİLMESİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından işbu karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. HD. ...Esas - ...Karar sayılı ilamında;

"Dava İİK 89.maddesi hükmü uyarırnca açılan menfi tespit istemine ilişkindir

İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Daireleri arasında çıkan uyuşmazlığın giderilmesi için alınan karar uyarınca, uyuşmazlığın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18/09/2023 tarihli ... Esas -... karar sayılı kararıyla giderildiği kararda.

"Uyuşmazlıkların çözümünde asıl olanın davanın genel mahkemelerde görülmesi olduğu, özel mahkemelerde görüleceğine dair açık bir düzenleme bulunmayan her davanın, genel mahkemelerde görülmesinin esas olduğu, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihtarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığı, buna göre davanın tarafları arasında doğrudan ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan ilişkinin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine" karar verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Yargıtay ilamı doğrultusunda, ilk derece mahkemesince, davacı ile takip alacaklısı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı, davada genel mahkemenin görevli olduğu resen gözetilerek istinaf başvurusunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince istinaf isteminin resen gözetilen sebeplerle kabulüne kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış.." denilerek Mahkememiz kararı kaldırılmış, dosya yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedilmiştir.

Dava, İİK 89/3. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Mahkememizin... E....K. sayılı ve 21/12/2022 tarihli kararı ile esastan inceleme yapılarak karar verildiği, davacı tarafça istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulduğu ve dosyanın istinaf incelemesi için 09/03/2023 tarihinde Bölge Adliye Mahkemesine gönderildiği, bu aşamada dosya istinaf incelemesi için Bölge Adliye Mahkemesinde iken Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18/09/2023 tarih ... E. ...

K. sayılı kararı ile İİK 89/3. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit davalarında Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna karar verildiği, mahkememiz karar tarihinden sonra verilen uyuşmazlığın giderilmesi kararı ile eldeki dava dosyası açısından görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, mahkemelerin görevinin kamu düzenine ilişkin olduğu, yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği, esasen görev hususunun usuli kazanılmış hakkın istisnası olduğu ve BAM istinaf kararına yasal yada fiili/ eylemli direnmenin mümkün olmadığı,

bu çerçevede İİK 89/3. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit davalarında davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişkinin bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

tarafların tacir olmasının yahut temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veya borcun temelini oluşturan ilişkin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmaması karşısında 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c. ve 115/2. maddeleri uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim