İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/906 K.2026/269

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı borçlunun, müvekkil ile imzalamış olduğu 01.12.2022 tarihli Alt Franchise sözleşmesine aykırı davranışlarda bulunduğunu, işyerini sözleşmeye aykırı olarak kapattığını, sözleşme ekindeki Ariyet sözleşmesi ile teslim edilen demirbaşlardan ... barkod numaralı Soğutucu 3 Kapılı Regülasyon, ... barkod numaralı EP Dikey 3 Kapılı Sub , ....

Ekomini 2 Kapılı Soğutucu ve ... barkod numaralı Soğutucu 3 Kapı ... nolu ariyet malların teslim edilmediğin, ... 19. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ariyet malların aynen tesliminin ihtar edildiğini, malların bedelinin toplam değeri olan 110.354,62 TL alacağın tahsili amacıyla ...

7. İcra Müdürlüğü’nün ...sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, itirazın iptali ile davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Taraflar arasında imzalanan 01.12.2022 tarihli "EKOMİNİ ALT FRANCHİSE SÖZLEŞMESİ"nin eki olan "Ekomini Kullanım Ödüncü (Ariyet) Sözleşmesi" gereğince teslim edilen ve sözleşmenin sona ermesinden sonra iade edilmeyen ariyetlerin bedellerinin ödenmemesi üzerine alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.

Yargıtay 13.Hukuk Dairesinin 19/02/2019 tarih ve ...E. ... K. Sayılı ilamı ile benzer içtihatlarında da işaret edildiği üzere: 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Bir davanın Ticaret Mahkemelerinde görülebilmesi için açılan davanın mutlak veya nispi ticari davalardan olması gerekmektedir. Mutlak ticari davalar 6102 sayılı TTK'nun 4. Maddesi uyarınca TTK'nda düzenlenmiş olan bütün hususlardan doğan davalar ile TTK'nun 4. Maddesinde belirtilen özel kanunlardaki davalardır.

Huzurdaki dava.

Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560,

saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde yer alan mutlak ticari dava değildir.

Zira Franchising (imtiyaz) sözleşmeleri, Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) veya Türk Borçlar Kanunu'nda özel olarak düzenlenmemiş, "sui generis" (karma) nitelikteki sözleşmelerdir.

Nispi ticari davalar ise her iki tarafın tacir olduğu ve dava konusu uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğu davalardır.

Gelir İdaresi Başkanlığı ... Defterdarlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 18.12.2025 tarihli cevabi yazılarına göre "İlgide kayıtlı yazınızda Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... hakkında mahkemenizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası nedeniyle;...'nın vergi mükellefi olup olmadığı, vergi mükellefi ise hangi esasa göre defter tuttuğu (işletme, bilanço vb.) hususunun araştırılarak duruşmanın bırakıldığı 27/04/2026 tarihinden önce mahkemenize gönderilmesini talep ettiğiniz anlaşılmıştır.

Kayıtlarımız tetkiki neticesinde Dairemiz ... vergi kimlik numaralı mükellefi ...'nın 21.09.2022-31.03.2023 tarihleri arasında... YAPILAN PERAKENDE TİCARET (GIDA, İÇECEK VEYA TÜTÜN AĞIRLIKLI PERAKENDE TİCARET) faaliyetinden dolayı Dairemiz ticari kazanç mükellefi olduğu,işletme hesabı esasına göre deter tuttuğu anlaşılmış olup, sicil bilgileri yazımız ekinde gönderilmiştir.." denildiği, buna göre davacının tacir olmadığı 2017/12362 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde Gelir Vergi Beyannameleri ile eki performans bilgileri tablosu ve işletme hesap özetlerine göre VUK 177/1-3 madde hükümleri uyarınca 1. sınıf tacir olmadığı, bilanço esasına göre defter tutan kimselerden olmadığı, yıllık alış satış hadlerine göre esnaf olduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür ve görev hususu HMK'nun 114/c maddesi uyarınca dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Açıklanan nedenlerle huzurdaki dava, davacının esnaf olması nedeniyle ticari bir dava değildir. Davada, mahkememiz görevli olmayıp, genel mahkemeler görevli olduğundan (Emsal: Yargıtay 3.HD.nin 24.11.2022 tarih ve ... E. ... K.ile 06.10.2022 tarih ve ... E. ... K.ile 16/06/2022 tarih ve... E. ...K. ile 19.01.2016 tarih ve ... E.... K.ile Yargıtay 23.HD.nin 28.12.2015 tarih ve ... E. ...K.ile 25.11.2015 tarih ve... E. ...K. Yargıtay 11.HD.nin 23.05.2023 tarih ve... E....

K. İle 29.04.2015 tarih ve ... E. ... K.ile Yargıtay 17.HD.nin 16.04.2015 tarih ve ... E. ... K. Vb), dava şartlarının incelenmesi her aşamada göz önüne alınabileceğinden, dava ve usul ekonomisi gereğince dosya üzerinde yapılan incelemeyle duruşma günü beklenmeksizin görevsizlik kararı verilerek dosyanın Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

ATİP - HAKİM -

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır