İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/909 K.2026/364

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... 7. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı icra dosyası ile ...

Bankası A.Ş. ... şubesine ait 30/01/2025 keşide tarihli ... çek numaralı 317.320,00 TL bedelli çek ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, takibe konu çekin altında yer alan imzanın müvekkiline ait olmadığını, çek üzerindeki yer alan imzanın çıplak gözle incelendiğinde dahi müvekkiline ait olmadığının görülebilceğini, müvekkilinin imzasının taklit edildiğini, davalı ile müvekkili arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, çekte cirosu olan firmalar ile müvekkilinin herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, ...

22. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas ...Karar sayılı kararı ile yetki itirazında bulunduklarını ve yetki itirazlarının kabul edilip kesinleştiğini, akabinde takip dosyasının Diyarbakır'a gönderildiğini, halihazırda ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe devam edildiğinden ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ve takibe dayanak ...

Bankası A.Ş.... şubesine ait 30/01/2025 keşide tarihli ... çek numaralı 317.320,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetli ve ağır kusurlu olunması sebebiyle davalı tarafın dava konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilemesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının imzaya itirazının tamamen haksız ve mesnetsiz olduğunu, icra takibinin dayanağı... tarihli ... seri numaralı çek olduğunu, çekin keşidecisi ... olup çeki...emrine keşide ettiğini, ...'in müvekkili şirket ile arasındaki ticari alım-satımdan kaynaklı müvekkili şirkete karşı borç altına girdiğinden çeki müvekkili şirkete ciroladığını, müvekkilinin çeki tahsil için ibraz ettiğini, fakat karşılıksız olduğundan ve çekin tahsil edilemediğini, çeki düzenleyen taraf Balpa Profil olduğundan sorumluluğunun devam ettiğini, çek hesabının sahibinin ... olduğunu,

açıklanan nedenlerle davanın usulden reddine, aksi kanaat halinde haksız ve hukuka aykırı ikame olunan davanın esastan reddine, itiraz edilen tutar üzerinden davacı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi, Davanın Hukuki Niteliği ve Gerekçe ;

... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas ...Karar sayılı kararı, çek sureti, ticaret sicil kayıtları, TTSG ilanları, arabuluculuk dosyası celp edilmiş, incelenmiştir.

Dava, icra takibinden sonra açılan ve kambiyo senetlerinden kaynaklanan imza inkarı vakıasına / sahtelik hukuksal sebebine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Menfi tespit davasının, kambiyo evrakı çekten doğması ve çekin 6102 s. TTK.da düzenlenmiş olması sebebiyle 6102 s. TTK m.4 ve m.5. (mutlak ticari dava) uyarınca uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemeleri görevlidir.

Dava dilekçesi davalı tarafa 27/12/2025 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

Davalı vekili tarafından ilk itirazların da ileri sürüldüğü 22/12/2025 tarihinde cevap dilekçesinin dosyaya sunulduğu, cevap dilekçesinin yasal süre içinde mahkememize ibraz edildiği tespit edilmiştir.

Davalı, 22/12/2025 tarihli cevap dilekçesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkisiz olduğunu, 2004 s. İİK m.72/8. uyarınca yetkili mahkemenin Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek yetki ilk itirazında bulunmuştur.

Yetki ilk itirazı usule ilişkin savunma sebeplerinden biri olup, davanın esasına geçilmeden evvel öncelikle yetkili mahkemenin hangi mahkeme olduğu ve somut olayda ise İstanbul Mahkemelerinin yetkili olup olmadığının tartışılması ve değerlendirilmesi zorunludur.

Menfi tespit davaları, 2004 s. İİK m.72.de düzenlenmiştir.

Anılan Yasa hükmünde, menfi tespit davaları için yetki kuralı da ihdas edilmiştir. Şöyle ki;

Menfi tesbit davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde ya da davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir (İİK m.72/8).

Menfi tespit davalarındaki bu yetki kuralı, kesin yetki değildir. Bu nedenle, usulüne uygun şekilde yetki ilk itirazının ileri sürülmesi gerekir. İİK m.72/8.de düzenleme kesin yetki kuralı olmadığı için mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. Kesin yetki kuralının bulunmadığı ve birden fazla genel ve özel yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, davasını, bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir (Yargıtay 5. HD.... E. ... K.)

Davalı ... Şirketinin işbu davanın açıldığı tarih itibariyle yerleşim yerinin celp edilen ticaret sicil kayıtları uyarınca ... olduğu tespit edildiğinden, davalının yerleşim yeri itibariyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir. Öte yandan, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı kararı ile halihazırda davalı hakkında icra takibinin ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğü, 2004 s. İİK m.72/8. uyarınca takibi yapan icra müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesi bakımından Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.

Eldeki dava bakımından İstanbul Mahkemeleri ise yetkisizdir.

Menfi tespit davası, yetkisiz mahkemede açılmıştır ve davalı tarafından süresinde yetki itirazında bulunulmuştur. Davalının yetkiye yönelik ilk itirazı yerinde olduğundan yetkili mahkemeye belirlemeye yönelik seçim hakkı davalı tarafa geçmiş, davalı süresinde ve usulüne uygun ileri sürdüğü yetki itirazında takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesi olan ... Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürdüğünden mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir.

Bu çerçevede, davalının yetki ilk itirazının kabulü ile; 2004 s. İİK m.72/8. ile HMK 116/1-a. madde yollamasıyla HMK 114. ve 115. madde hükümleri uyarınca davanın usulden reddine, Mahkememizin Yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde dosyanın talep halinde yetkili olan Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim