İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/118 K.2026/355

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı...dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. unvanlı şirketin Yönetim Kurulu Karar Defteri ile bir zarf içerisine konulduğunu, 2025 yılına ait harcama belgeleri, şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ...'e ... adresinde teslim edimek üzere, 05.01.2026 tarihinde ... A.Ş. .. şubesinden ... numarasıyla gönderildiğini, adı geçen gönderi içerikleri, ...

A.Ş.'nin kendi üretimi standart poşet içerisine konularak ve gerekli bütün önlemler alınarak ilgili birime teslim edildiğini, gönderi, ... A.Ş. tarafından ... takip numarası ile kayıt altına alındığını, gönderi sürecinin özenle takip edildiğini, ... yetkilileri tarafından gönderide herhangi bir sorun olmadığı, teslimatın gerçekleştirileceği bilgisinin taraflarına defaatle verildiğini, ancak tüm bu beyanlara rağmen, gönderinin taraflarına ulaştırılmadığını, bu konuda ...

A.Ş. yetkili birimleriyle gerek telefon, gerek SMS, gerek canlı destek, gerekse WhatsApp kanalları yoluyla defalarca görüşme yapılmasına rağmen kayıp gönderiye ulaşılamadığını, ...

KOM yetkileri hiçbir şekilde doyurucu cevap vermemiş, o gün dağıtımı yapması gereken görevli ise gönderiyi hatırladığını, kalın-sert defter gibi bir nesneye benzediğini, kendisinin o tarihte izinli bulunması nedeniyle yerine bir başkasının baktığını söyleyerek konuyu ona ileteceğinin belirtildiğini, Son telefon görüşmelerinde ise hem rutn dağıtımı yapan hem de izin nedeniyle yerine bakan görevliler, gönderiyi dağıtım araçlarında ve tesiste aradıklarını, ama bulamadıklarını, son durumda, yapılan başvurular sonucunda ...A.Ş. tarafından gönderinin akıbetinin tespit edilemediğini ve gönderinin fiilen kayıp olduğunu, kayıp nedeniyle.

Yönetim Kurulu Karar Defterinin 31.01.2026 tarihine kadar noterlikçe yapılması gereken ara onay işlemlerin yaptınlamadığını, yine 28.01.2026 tarihine kadar muhasebe kayıtlarına alınması gereken 2025 yılına ait harcama belgelerinin işlenememesi de mafi yönden zarar verdiğini, adı geçen defterin ve belgelerin korunması ve tasdik işleminin yaptırılması konusunda üzerine düşen tüm dikkat ve özen yükümlülüğünü eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, defter ve belgelerin güvenilir kamu kurumu niteliğindeki ...

A.Ş.'ne, prosedüre uygun şekilde teslim edildiğini, söz konusu defterin zayi olması, taraflarının herhangi bir kusurundan kaynaklanmamakta olduğunu, tamamen ...

A.Ş.'nin gönderiyi muhafaza ve teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi şeklindeki hizmet kusurundan kaynaklandığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.maddesi uyarınca, ticari defterlerin tacirin iradesi dışında ve kusuru olmaksızın zayi olması halinde, Mahkemeden zayi belgesi talep edilmesinin mümkün olduğunu, somut olayın bu düzenlemenin tipik uygulama alanı olduğunu, adı geçen defterin ibraz edilememesi,

şirket açısından ileride ciddi hukuki ve cezai sorumluluklar yaratabileceğini, bu konuda ilgili firmaya ihtaren bildirimde bulunduklarını, fazlaya ilişkin haklarını saklı kalmak kaydı ile şirket karar defterinin ve ilgili evrakların zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava; yönetim kurulu karar defteri ve 2025 yılı harcama belgelerinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'nın 82/3. maddesinde ise "Bilanço ve finansal tablolar hariç, sayılan bu belgelerin, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak şartı ile görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanmasına da öngörülen koşullarla izin verilmiştir" denilmektedir.

Aynı Kanun'un 64/2. maddesinde ise "Tacir, işletmesi ile ilgili olarak gönderilmiş olan her tür belgenin fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekilde bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür." denilerek, böylece, söz konusu belgeleri, yazılı olarak saklama yanında, teknolojinin diğer imkânları ile saklama da kabul edilmiştir.

Saklama süresi 10 yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).

Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren on beş gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).

Somut olayda talep eden tarafından yönetim kurulu karar defteri ve 2025 yılı harcama belgelerinin kargoda taşıma sırasında kaybolduğunun iddia edildiği, davacının ticari defter ve belgelerini koruyup gözetme yükümlülüğünü özenle yerine getirdiğini gösteren olguları ortaya koymadığı, kısacası davacının basiretli bir tacir gibi davrandığını kanıtlayacak delil göstermediği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin zayi belgesi istemine ilişkin içtihatlarının da bu yönde olduğu (E:... K: ..., T:07.03.2017) anlaşılmakla açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır