İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/320 K.2026/315

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin davalı ...'nin ihracat yüklerinin taşımasını gerçekleştiren alt taşıyanı olduğunu, dava dilekçesi ekinde belirtilen yüklemelerin taşımasının gerçekleştiğinin ancak BOŞALTMA LİMANI'nda yüklerin alıcısı tarafından zamanında çekilmediğini, söz konusu konşimentoya konu yükün alıcısı tarafından çekilmemesi sebebi ile armatör müvekkili şirketi bilgilendirir bilgilendirmez derhal davalı tarafın da bilgilendirildiğini, müvekkili şirketin bu faturaya konu olan bedeli dava dışı ...

Şirketi'ne ödemek zorunda kalındığını, dava şartı arabulucuk sürecinde taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, yükün teslim edildiğini ve müvekkili şirket taşıyan sıfatı ile doğmuş olan yükümlülüklerini eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiğini, takibe itiraz haksız ve kötü niyetli olduğunu, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi gereğince, ve alacaklarının likit olduğunu bu sebeple takip rakamının %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması zorunludur.

Türk Ticaret Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi Hakkındaki 5136 Sayılı Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4.maddesine “iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca bu Kanunun 4. kitabında yeralan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir” içerikli fıkra hükmü eklenmiştir. 6762 sayılı TTK'nun 4.maddesi, son fıkra hükmü ile bu kanunun Deniz Ticaret Kitabında düzenlenen uyuşmazlıklardan kaynaklanan hukuk davalarını görmek üzere Deniz İhtisas Mahkemelerinin kurulması hususu düzenlenmiştir.

Bu düzenleme gereği, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca 01.04.2005 tarih ve 188 sayılı karar ile "... II-Denizcilik ihtisas mahkemesi kurulmayan yerlerde,

a)-Ticaret mahkemesi bulunan yerlerde;

1-Bir ticaret mahkemesi bulunan yerlerde bu mahkemenin,

2-Birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinde,

b)Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde;

1)Bir asliye hukuk mahkemesi olan yerlerde bu mahkemede,

2)Birden fazla asliye hukuk mahkemesi bulunan yerlerde, 1 numaralı asliye hukuk mahkemesinde bakılmasına,..." düzenlemesini içeren ilke kararı yayınlanmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 5/2. maddesi "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir" şeklinde düzenlenmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 4.maddesinde Deniz İhtisas Mahkemelerine ilişkin bir düzenleme yer almamakta olup, 6103 sayılı TTK Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8.maddesi ile kanunun yürürlüğe girmesinden sonra TTK'nun, Deniz Ticaretine ilişkin uyuşmazlıkların hangi mahkemelerde görüleceğine ilişkin düzenleme yapılmıştır.

6762 sayılı eski Türk Ticaret Yasası’nın 4. maddesine eklenen fıkra ile 6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Yasası’nın 5/2. maddesi ve 6103 sayılı TTK'nın Yürürlüğü ve Uygulama Şekline Dair Kanun'un 8. maddesi, aynı yönde ve birbirinin devamı niteliğinde düzenlemeler olmayıp, 6762 sayılı eski TTK'nın 4/son maddesi ve HSK'nın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinin Kurulmasına dair 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ve devamında ...tarih ve ... sayılı kararı ile asliye ticaret ve asliye hukuk mahkemeleri yönünden getirilen düzenleme,

daha sonra alınan ... tarih ve ... sayılı ve ...tarih ve ... sayılı HSK kararları ile İstanbul ve İzmir için yeniden görevli mahkemelerin belirlenmesi şeklinde özelleştirilmiş, diğer bir ifade ile .... tarih ve ... sayılı karar ile asliye ticaret ve asliye hukuk mahkemeleri yönünden getirilen sistem korunmamıştır.

Dolayısıyla 6103 sayılı Kanun'un 8. maddesi gereğince HSK'ca İstanbul ve İzmir İllerinde TTK'nın Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli mahkemeler belirlenmiş, bu illerin dışında ise böyle bir görevlendirme yapılmamıştır. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı)

Bu haliyle 6762 sayılı TTK m.4/3 hükmü ile 6102 sayılı TTK m.5/2 hükmünün birbirinin karşılığı olmadığı açıkça anlaşılmakta olup; aynı finans mahkemelerinde olduğu gibi kanun ile kurulan bir mahkeme olmaksızın 10.07.2012 tarih ve 188 sayılı ve ...tarih ve ... sayılı HSK kararları ile ... ve ... için yeniden görevli mahkemelerin belirlenmesi ile Deniz İhtisas Mahkemeleri belirlenmiştir.

Deniz İhtisas Mahkemeleri yönünden; ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı HSK kararları ile belirlenen ihtisas mahkemeleri ile diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu da içtihatlarla ile açık hale gelmiştir. Bu kapsamda

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamı "...Takibe konu faturalar incelendiğinde itirazın iptali davasına konu edilen faturaların gemi bakımı nedeniyle verilen hizmetten dolayı düzenlendiği ve bu haliyle davaya bakma görevi, 6102 sayılı TTK'nın 5/2. maddesi uyarınca ve Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile İstanbul ili mülki hudutları içerisinde Deniz İhtisas Mahkemesi olarak belirlenen ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu anlaşılmaktadır. Görev konusu istinaf sebebi yapılmamış ise de, görev kamu düzenine ilişkin dava şartı olduğundan HMK 355'1 maddesi uyarınca dairemizce res'en inceleme ve değerlendirme yapılmıştır...";

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı "...Denizcilik İhtisas Mahkemeleri'nin davaya bakabilmesi için davanın deniz ticaretinden kaynaklanması gerekli ve zorunlu olup, somut olayda uyuşmazlık taraflar arasındaki deniz dibinin taranmasına ilişkin sözleme gereğince hak edilen bedelin ödenmesine ilişkin ilişkindir.

Dava konusu alacak madde kapsamında sayılan deniz alacağı niteliğinde olmadığından, tarafların her ikisi de tacir olup, uyuşmazlık da ticari işletmeleri ile ilgili hususlardan doğmuştur. Deniz ticaret mahkemesinin görevine giren bir uyuşmazlık söz konusu olmayıp, davaya bakma görevi genel mahkeme niteliğindeki Asliye Ticaret Mahkemesi’ne aittir...." şeklinde görev ihtilaflarının çözüldüğü görülmektedir. (Yargı yeri belirlemeye ilişkin bakınız.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 24/12/2021 tarih ... Esas ... sayılı Kararı)

Bu haliyle; yukarıdaki emsal içtihatlardan da anlaşıldığı üzere Hakimler ve Savcılar Kurulu, ... tarihli ve ... sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrasındaki belirleme yetkisi kapsamında belirlenen ihtisas mahkemeleri ile diğer aynı derece mahkemeler arasındaki ihtilafların görev ilişkisi olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır

Gerek dava dilekçesindeki anlatımlarla gerek dilekçenin ... 17.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne yöneltilmesiyle gerekse sunulan beyan dilekçesi ile söz konusu hasarın, deniz taşımacılığı sırasında olduğunun tespit edildiği, bu nedenle uyuşmazlığın, deniz taşıması sırasında kaynaklanan hasarın bedelinin tazmini talebine ilişkin olduğundan, deniz taşımacığılı ilişkin davalara bakmakla görevli mahkeme ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır