İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2017/593 K.2019/424

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dünyanın önde gelen yenilikçi iş makineleri ve kazıcı araç üreticilerden birisi olduğunu, müvekkilinin farklı buluşlarına ilişkin çok sayıda patent ve endüstriyel tasarımının aralarında Türkiye'nin de bulunduğu pek çok ülkede tescilli ollduğunu, söz konusu patentler arasında, Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli olan ... sayılı patentin de yer aldığını, davalının ise iş makineleri yedek parçaları üretip ve satma faaliyetleri ile iştigal ettiğini, ... sayılı patente tecavüz eden kazıcı diş ucu ve bunun adaptörü ürünlerini üretip asttığının müvekkilince tespit edildiğini,

davalı şirketin 18.07.2017 tarih ve ... sayılı fatura kapsamında müvekkili şirketin patent haklarını ihlal eden kazıcı dış ucu ve bunun adaptörü ürünleri sattığının tespit edildiğini, davalı firmanın satmış olduğu kazıcı diş ucu ve bunun adaptöründen müvekkili tarafından 18.07.2017 tarihinde ... sayılı fatura ile ürün satın aldıklarını, davalının üretip satışını yaptığı adaptör parçasının siyah renkli olduğu ve parça kodunun “...” olduğu, kazıcı diş ucunun ise yeşil renkli olup kodunun “...” olduğunu tespit ettiklerinden bahisle, davalının müvekkili şirketin ... sayılı patentinden doğan haklalrını ihlal ederek,

kazıcı diş ucu ve bunun adaptörü ürenleri üretmesi, ticaret alanına çıkarması ve satması suretiyle oluşan patent tecavüzü ve haksız rekabet durumunun 6769 Sayılı SMK mad.149 ve TTK m.56 uyarınca tespitine, önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, müvekkilinin patent tecavüzü ve haksız rekabet sebebiyle uğradığı asgari 5.000,00 TL olmak üzere, bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek maddi zararın yasal faizi ile davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalıya dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davaya karşı herhangi bir cevap ve delil bildirmediği, davalı vekilinin 17.09.2019 tarihli duruşmadaki beyanında patent hakkına tecavüz olmadığını, davanın reddini talep ettiklerini bildirdiği anlaşılmıştır. Dava, 6769 sayılı SMK kapsamında, patente tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maaddi tazminat talepli davadır. Dosyada deliller toplanmış, TPMK kayıtları getirtilmiş, özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi heyeti oluşturularak bilirkişi raporu alınmıştır.

TPMK kayıtlarının incelenmesinde, ... sayılı patentin davacı ... , ...'e ait olduğu, buluş özetinin "ince uzun bir kazıcı diş takımı (12,14,16) değiştirilebilir bir diş ucu (12) ve bir adaptör yapısı ve kazıcı kepçe kenarına (24) tutturulabllen bir arka uç içerir; adaptör yapısı, (1) ucun arka uç cebine(72) tamamlayıcı şekilde giren ve burada birinci bağlantı pimi yapısı (18) ile tutulan bir ön uç burnu (48) haiz bir ara adaptör (14) ve (2) ara adaptörün (14) arka uç cebine (34) tamamlayıcı şekilde giren ve burada ikinci bağlantı pimi yapısı (20) ile tutulan bir ön uç burnu(98) haiz bir ana daptör (16) imhtiva eder.

Yatay olarak ince uzun oval burun (48,98) yapısı, bağlantı pimlerinin (18,20) yatay yönelimi, burun tespit deliklerinde (66,84,116,46) burun denge çıkıntıları (34,114) ve birbirlerini tamamlayan tırtıklı adaptör ve uç ara yüz alanları dahil takımın uç(12) ve adaptör kısımlarının (14,16) özel yapılan takıma düşük ebat ve gelişmiş mukavemet, aşınma ve işlem özellikleri sağlar" şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetince ibraz edilen 22.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...dava dosyasına delil olarak sunulmuş olan kazıcı diş ucu ürününün ... nolu “Kazıcı diş ucu ve adaptör aygıtı” buluş başlıklı patent belgesinden farklı teknik özelliklerde olduğu..." kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu md.89'da korumanın kapsamı;

"1) Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarİfname ve resimler kullanılır.

2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamınm tespitinde, bulusu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarİfname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde gen işletilemez.

3) İstemler, başvuru veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde yorumlanır.

4) Patent başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayımlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hâli veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hâli, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.

5) Patent başvurusunun veya patentin sağladığı koruma kapsamının belirlenmesinde, tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibarıyla istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.

6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi İle ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsammın belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır.

7) Patent, buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanamaz, özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya Özelliği gerçekleştirememesi hâllerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz." şeklinde düzenlenmiştir.

Sınai Mülkiyet Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'te istemlere dair md.76

"1) Başvuru, buluşun yeterli ayrıntıda ifade edildiği ve açıkça ortaya konduğu bir veya birden çok istemi içerir. İstemler, korunması istenilen buluş konusunun teknik özelliklerini tanımlar.

2) Her istem tek cümle halinde yazılır. İstemler, iki bölümlü yazılmasının uygun olması halinde, korunması istenen konuyu oluşturan hususların tanımlanması için gerekli olan, fakat bir araya geldiklerinde tekniğin bilinen durumunun bir kısmını oluşturan bölüm ve bu bölüm ile bir araya geldiğinde korunması istenen teknik özellikleri özlü bir şekilde belirten karakterize edici bir bölüm olmak üzere iki bölüm halinde yazılır. Bu durumda, bölümleri birbirinden ayırmak amacıyla “içeren, karakterize edilen, içeriği, -den oluşan, -den ibaret olan, olup özelliği, ayırt edici özelliği” ifadeleri ya da aynı anlama gelecek herhangi başka bir ifade kullanılır. İstemlerde buluş, sadece erişilmesi arzulanan bir sonuç ile tanımlanamaz.

3) Bağımsız bir istemde, buluşun esas özelliklerinin belirtilmesi gerekir. Bağımsız istemi bir veya birden fazla bağımlı istem izleyebilir. Bağımlı istemler, bağlı bulunduğu istemin tüm özelliklerini içermelidir. Bağımlı istemlerin başlangıcında bağımsız isteme atıfta bulunulmalı ve sonra da korunması istenilen ilave teknik özellikler belirtilmelidir. Bağımlı bir istemde, başka bir bağımlı isteme de atıfta bulunulabilir. Önceki bir isteme veya istemlere atıfta bulunulan tüm bağımlı istemler, mümkün olan en uygun biçimde gruplandırılır.

4) Bir bağımlı istemde birden fazla isteme “veya” ifadesi kullanılarak ayrı ayrı atıfta bulunulabilir.

5) Kanunun 91 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkra hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir patent başvurusu aşağıda sayılan durumlardan birinin oluşması halinde, ürün, yöntem, aparat veya kullanım kategorilerinde aynı kategoriye ait birden fazla bağımsız istem içerebilir;

a) Birden çok birbiriyle ilişkili ürünün bulunması.

b) Bir ürünün ya da aparatın farklı kullanımlarının bulunması.

c) Belirli bir probleme alternatif çözümler üretilirken bu alternatiflerin tek bir istemde korunmasının uygunsuz olması.

6) İstemler, buluşun özü göz önünde tutularak makul sayıda ve buluş özelliklerini ayrıntılı şekilde belirtecek sayıda yazılır. Birden çok istem var ise, bu istemler sırayla numaralandırılır.

7) Zorunlu kalınmadığı sürece istemlerde, buluşun teknik özellikleri, tarifname veya resimlere atıf yapılarak ifade edilmez. İstemler özellikle, “tarifnamede anlatıldığı gibi”, “resimlerde gösterildiği gibi” ve benzeri ifadeler içermez.

8) İstemlerin dayanağı tarifname olup, istemler korunması talep edilen konuyu tanımlamalı, açık ve öz olmalı ve başvurunun kapsamını aşmamalıdır. Başvuru esnasında tarifname ve istemlerin birlikte verilmesi durumunda tarifnamede yer almayıp istemlerde yer alan teknik özellikler tarifnameye eklenmelidir.

Başvuru esnasında sadece tarifname verilmesi durumunda sonradan verilen istemlerde yer alıp tarifnamede yer almayan teknik özellikler tarifnameye eklenemez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu yönetmelikte de anlaşıldığı üzere, patent belgelerinin koruma kapsamları istemlerce belirlenmektedir.

Bağımsız istemlerin patent belgesinin ana koruma kapsamını tanımlaması nedeniyle dava dosyasına davacı tarafından sunulmuş olan kazıcı diş ucu ve adaptörünün ... nolu patent belgesinin bağımsız istemi/istemlerinin koruma kapsamında olup olmadığı incelenecektir.

Bilirkişilerce yapılan teknik inceleme sonucunda ve sunulan deliller değerlendirildiğinde davacının patent belgesine konu buluşun değiştirilebilir diş ucu, ara adaptör ve ana adaptörden oluştuğu , üçlü bir yapıya sahip olduğu görülmektedir bunun tersine tecavüz delili olarak sunulan kazıcı ucun ikili bir yapıda değiştirilebilir diş ucu ve adaptörden oluştuğu anlaşılmıştır, bu bakımdan ara adaptör kısmının bulunmadığı tespit edilmiştir, o halde davaya konu patentin 1 nolu ve 6 nolu bağımsız istemlerinde anlatılan özellikleri kapsamadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple ... nolu "Kazıcı diş ucu ve adaptör aygıtı" buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bilirkişilerce davalı şirket kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda ; dava dosyasına sunulan faturadaki alıcının davacı olmadığı ...

A.Ş unvanlı dava dışı başka bir şirket olduğu, fatura üzerindeki ürün kodlarının dava dilekçesinde belirtilen kodlar ile benzerlik taşıdığı ancak aynı olmadığının, davalı yevimye defter kayıtlarında yapılan incelemede, yapılan satışların yemiye kayıt açıklamalarında "İş makinaları yedek parça satışı" şeklinde genel açıklama içerdiği, detay bulunmadığı, asli faaliyeti iş makineleri yedek parça ticareti olan davalı şirketin, faturalarında "..." ve "..." ürünlerinin faturaların önemli bir muhtevasını içerdiği,

örnek olarak alınan faturalarda da ürün kodlarının başka sayı ve rakamlardan oluştuğu ve davaya konu patent ürünlerine ilişkin kodlar ile örtüşmediği hususlarının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, sunulan deliller, hükme esas alınan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde,davacının patent belgesine konu buluşun değiştirilebilir diş ucu, ara adaptör ve ana adaptörden oluştuğu , üçlü bir yapıya sahip olduğu görülmektedir bunun tersine tecavüz delili olarak sunulan kazıcı ucun ikili bir yapıda değiştirilebilir diş ucu ve adaptörden oluştuğu anlaşılmıştır, bu bakımdan ara adaptör kısmının bulunmadığı tespit edilmiştir, o halde davaya konu patentin 1 nolu ve 6 nolu bağımsız istemlerinde anlatılan özellikleri kapsamadığı anlaşılmıştır.

Bu sebeple ... nolu "Kazıcı diş ucu ve adaptör aygıtı" buluş başlıklı patent belgesinin koruma kapsamında olmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava dosyasına delil olarak sunulmuş olan kazıcı diş ucu ürününün davacıya ait dava konusu ... nolu “Kazıcı diş ucu ve adaptör aygıtı” buluş başlıklı patent belgesinden farklı teknik özelliklerde olduğu anlaşıldığından, davacının patente tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maddi tazminat talepli sübut bulmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.