İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/142 K.2018/48

Davacı tarafından davalı şirket aleyhine açılan davada Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen yetkisizlik kararı sonucu dosya mahkememize gelen dosyanın yapılan incelemesi sonucu gereği düşünüldü;

DAVA

Davacı Yüksek lisans tezi olan “...” isimli eserin davalı ... AŞ tarafından izin alınmaksızın internette yayınlandığını, tezine ulaşmak isteyenlerden ... abonesi olunması şartının arandığını, davalı şirketin tezini ... adresinde yayınladığını, dava konusu eserin maddi ve manevi bir emek verilerek hazırlandığını, eylemin 5846 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiğini, mali ve manevi hak ihlalinin bulunduğunu belirterek tecavüzün refi kapsamında yayının durdurulmasını ve FSEK 70/1 gereği 50.000 TL manevi, FSEK hükümlerince 10.000 TL maddi tazminatın ve FSEK 70/3 fıkrası gereğince elde edilen kazancın tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili yetkili mahkemenin HMK 16. maddesi gereğince davalı ikametgah mahkemesi olduğunu bu nedenle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava 5846 sayılı Kanun kapsamında açılmış tecavüzün ref’i, maddi ve manevi tazminat ile elde edilen kazancın tahsili talepli eda davasıdır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında mali ve manevî hakların ihlaline yönelik saldırılar haksız fiil oluşturduğundan FSEK kapsamındaki davalarda yetki, 6100 sayılı HMK m. 6-16 hükümlerince belirlenir. Dava, davanın açıldığı tarihteki davalı gerçek kişi yahut tüzel kişinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceği gibi ayrıca haksız fiilin işlendiği yani tecavüzün gerçekleştiği yer mahkemesinde de açılabilir. Bu yer ile zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer farklı olabilir. Bu takdirde bu yer mahkemesi de yetkilidir. Son olarak da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

FSEK m. 66/ f. son ile men ve ref davalarında eser sahibinin yerleşim yerinde dava açma hakkı FSEK m. 70 için geçerli değil iken HMK m. 16 ile hakları tecavüze uğrayanlar bu davaları kendi yerleşim yerleri mahkemesinde açma imkanına kavuşmuşlardır. FSEK m. 66’daki değişiklik ile eser sahibine ikametgahı yeri mahkemesinde tecavüzün kaldırılması ve men davasını açma hakkı getirmiştir.

5846 sayılı Kanun’da davalara ilişkin olarak 66. maddesinde düzenleme mevcuttur. Maddede “Manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan kimse tecavüz edene karşı tecavüzün ref'ini dava edebilir.

FSEK m. 66/ f. son ile men ve ref davalarında eser sahibinin yerleşim yerinde dava açma hakkı FSEK m. 70 için geçerli değil iken HMK m. 16 ile hakları tecavüze uğrayanlar bu davaları kendi yerleşim yerleri mahkemesinde açma imkanına kavuşmuşlardır. Sözleşme sınırlarının aşılması suretiyle ihlal gerçekleşmişse HMK m. 10 gereği sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir.

FSEK m. 66’daki değişiklik ile eser sahibine ikametgahı yeri mahkemesinde tecavüzün kaldırılması ve men davasını açma hakkı getirmiştir. HMK m. 16 ile haksız fiillere ilişkin yetki sınırı genişletilmiştir.

Tazminat davalarındaki genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yerinde dava açılabileceği gibi Yargıtay kararlarında “Doktrine ve dairemizin uygulamasına göre, yetki bakımından zarar görene kolaylık getiren FSEK m. 66/f. son hükmünün tazminat davalarında da kıyasen uygulanması gerekmesine…” şeklindeki eser sahibinin yerleşim yerinde tazminat davası açılabileceği belirtilmektedir.

Aslında 12/01/2011 tarihinde kabul edilen 6100 sayılı HMK m. 16 düzenlemesi sonrasında zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili kılındığından, bu genel düzenleme gereği bu hak davacıya tanınmış olmaktadır.

Dairenin ... 11. HD. T. 3. 11. 2008, E. 2007/9264 K. 2008/1209111. HD. T. 14.6.2010, E. 2009/1387, K. 2010/6824; www.kazanci.com. 11. HD. T. 3. 11. 2008, E. 2007/9264 K. 2008/12091; (Çevrimiçi) www.uyap.gov.tr16.03.2010, E. 2009/10634, K. 2010/2902; 11.HD E. 2007/9264 K. 2008/12091 T. 3.11.2008 sayılı içtihatları da bu yöndedir.

Somut olayda eser sahibi olan davacının ikametgahının Gaziantep ilinde bulunması nedeniyle davacı Kanun düzenlemesi gereği doğru bir şekilde ikametgahı mahkemesinde dava açmayı tercih etmiştir. ve HSK tarafından Fikri ve Sınai Haklar mahkemesinin bulunmadığı yerlerde 3 nolu Asliye hukuk mahkemesinin bu davalara bakmakla görevlendirilmesi nedeniyle dosyada yetkili mahkemenin Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi olması nedeniyle karşı yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiştir.