İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/18 K.2019/314

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin önce ... A.Ş tarafından düzenlenen, daha sonra da ...Tic. A.Ş ile telif sözleşmesi olarak yenilenen ve çerçeve sözleşmeyle çalışmaya başladığını, Basın İş Kanununa tabî bu sözleşmenin devam ettiği, davacının çerçeve sözleşme dışında kalan ve tarafların sözlü olarak anlaştıkları program yapım sözleşmesi gereğince ...

TV'de ...-... tarihleri arasında 26 haftada 52 adet "...", ...-... tarihleri arasında da 35 haftada 35 adet "..." programı hazırlayıp sunduğu, "..." programının haftada iki gün canlı, bir gün de banttan yayınlandığı; "..." programının ise haftada bir gün dava dışı ... ile birlikte sunulduğu; davacının FSEK md. 56 anlamında bir kısım haklarını çerçeve sözleşmeyle asıl işverene bıraktığı, fakat ... ile akdettiği ve BK md. 355'de tanımlanan manada eser sözleşmesi niteliğindeki "TV programı yapma sözleşmesi" gereğince her program için bölüm başı ücret üzerinde anlaşıldığı, en geç yayın tarihinde muaccel olan telif ücretlerinin istendiği,

ücretin ödenmesi için ihtarname gönderildiğini belirtilerek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, ... bölümden oluşan "..." programı için ...'dan itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte 5.000- TL, ihtarnameye konu faiz alacakları olarak da 08.05.2011 den işleyecek yasal faizle birlikte 1.000-TL, 35 bölümden oluşan "..." programı için ...'dan itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte 5.000-TL ihtarnameye konu faiz alacakları olarak da ... tarihinden işleyecek yasal faizle birlikte 1.000 TL ödenmesine;

yazılı sözleşme olmadan gerçekleştirilen bölümlerin zamanında ödenmeyen ücretleri üzerinden ihtarnameye konu KDV tutarının ve/veya uğranılan zarar niteliğinde olmak üzere FSEK md. 68 gereğince üç katı telif tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği, ... tarihli ıslah dilekçesi ile ... programı için müvekkilinin payına düşen 210.000 TL alacağın temerrüt faizi ile tahsiline, dava tarihine kadar işleyen ticari temerrüt faizi olarak 66.806 TL alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsiline, ... (sonra değişen ismi ile "...") programı için 468.000 TL alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsilinle,

dava tarihine kadar işleyen ticari temerrüt faizi olarak 155,330 TL alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsiline taleplerin toplamı olan 900.136 TL toplam alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Tic.

A.Ş vekilinin 03.09.2012 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde yayınlanan programların sözlü anlaşma gereği yayınlandıklarının belirtildiği, bu nedenle FSEK md 68 hükmünce izinsiz yayından dolayı talepte bulunulamayacağı dava konusu "... (...)" ve "..." isimli programların eser şartlarını taşımadığı, programların, benzerlerinden ayırt edici özgünlükleri olmadığı ve hususiyet taşımadıkları, davacının, program yapımcısı olduğu yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığı ve sadece sunucu olduğu, program yapımının ve yayına sunumunun davalıca gerçekleştirildiği,

davacı ile yapılan sözlü anlaşmada kendisine bu iş için ayrıca ücret ödenmeyeceğinin kararlaştırıldığı, "..." programının bir dönem dava dışı ... ile davacı, bir dönem de yine ... ile dava dışı ... tarafından sunulduğu; adlan geçen bu diğer sunuculara da bu iş için ücret ödenmediği, davacı ihtarnamesinde belirtilen bölüm adetleri ve ücretlerinin gerçeği yansıtmadığı, davanın ikame edilme nedeninin davacının yeniden program yapma teklifinin kabul edilmemesi olduğu,

davacının 30 Nisan ve/veya 30 Haziran 2010 tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte beher program için 5.000-TL talep edip, diğer taraftan yine her bir program için ihtarnameye konu faiz alacaklarının 1.000-TL'sini 08.05.2011 den itibaren yasal faizle tahsil talebinde bulunmasının hukuki gerekçeden yoksun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... Tic. A.Ş vekillerinin ... havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; "..." adında tüzel kişi veya şirketler grubu bulunmadığı, davalı "... Tic.

A.Ş."nin ... ve ... gazetelerini yayınlamakta olduğu ve yayınlarda "..." ismini logo olarak kullandığı, davacı ile davalı arasında dava dilekçesi ekinde yer alan telif sözleşmesinin mevcut olduğu; davacıya ... gazetesinde haftada bir gün yayınlanan röportajları nedeniyle bu sözleşme gereği telif bedeli ödendiği, davaya konu programların ise diğer davalının yayıncı olduğu ... televizyon kanalında yayınlandığı, taraflar arasındaki telif sözleşmesinin 23.07.2012 tarihinde sona erdiği, dosyaya sunulan telif sözleşmesinin feshi yazısında" davacının da "bu telif sözleşmesi sadece ... gazetesini kapsamaktadır" ifadesiyle bu hususu doğruladığı,

davalılar arasında müşterek ve müteselsil sorunluluğu gerektirecek herhangi bir ilişkinin ve keza alt işveren üst işveren veya işyeri devir ilişkisinin de bulunmadığı, davacının sözünü ettiği programlarının eser niteliğinde olup olmadıklarının belli olmadığı, bu nedenle, davacının ancak FSEK md. 84'e göre haksız rekabet hükümleri uyarınca tazminat talep edebileceği, davacının bu hükümler uyarınca ileri sürebileceği taleplerin de zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dava 5846 sayılı yasa kapsamında açılmış FSEK 68. maddesi uyarınca talep edilen üç katı bedel davasıdır .

Mahkememizce yapılan yargılama sonunda "...Davanın kabulü ile davacı ... tarafından davalı ...

Tic A.Ş aleyhine açılan davanın kabulü ile ... adlı esere ilişkin rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 210.000.00 TL nin 30.06.2010 tarihinden itibaren yürütülecek reeskont faizi ile birlikte ... adlı eser için rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 468.000.00 TL nin 30.05.2010 tarihinden itibaren yürütelecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...Tic A.Ş den alınarak davacıya verilmesine, davalı ...Ş hakkında açılan davanın vaki feragat nedeni ile HMK 307 maddesi uyarınca reddine,.." dair karar verildiği, verilen kararın temyiz edilmesi üzerine,

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 25.11.2015 tarih ve 2015/4946 esas, 2015/12600 sayılı kararı ile "...Mahkemece, uyuşmazlık konusu TV programlarının 5846 sayılı FSEK'in 5. maddesi kapsamında sinema eseri olduğu, davacının da anılan TV programlarının yapımcı ve sunucusu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafça yapımı ve sunuculuğu gerçekleştirilen programların davalı yayıncı kuruluşa teslim edildiği ve umuma iletiminin gerçekleştirildiği anlaşıldığına göre, taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmamasına rağmen 5846 sayılı FSEK'in 48. ve 80. maddeleri uyarınca söz konusu yayınların gerçekleştirilmesi ve umuma iletim hususunda izin verilmesine ilişkin bir sözleşme bulunduğunun kabulü gerekir.

O halde, somut uyuşmazlıkta, eserlerin izinsiz kullanımından söz edilemeyeceği, davacının talebinin eserlerin yapım ve sunuculuk bedellerine ilişkin olduğunun kabul edilmesi ve bu bedele hükmedilmesi gerekirken davada uygulamaya yeri bulunmayan FSEK 68. madde uyarınca hesaplanan rayiç bedelin 3 katına hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu yönden bozulması..." gerektiği gerekçesiyle bozulmuş, mahkememizce bozmaya uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkemememizin 09.04.2018 tarihli ara kararı gereği, Yargıtay Bozma İlamı doğrultulsunda FSEK 68.maddesi uyarınca rayiç bedelin tespiti hususunda düzenlenen 01.10.2018 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"... Yargıtay bozma ilamı çerçevesinde, eserlerin yapım ve sunuculuk bedellerine ilişkin olarak, sektörel gerçekler ve somut olaya eşlik eden olgular dikkate alınarak, raporun inceleme ve Değerlendirme bölümünde C. maddesinde izah edildiği üzere, 1 Kasım 2009-... tarihleri arasında 26 haftada 52 bölüm ... (...) programı için bölüm başı 1.500,00TL'nin, ...-... tarihleri arasında 35 hafta için 35 bölüm ... programı için (Program dava dışı ... ile birlikte hazırlanılmış ve sunulmuştur), bölüm başı 1.500,00 TL'nin uygun olduğu..." sonuç ve kanaatinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı Yargıtay Bozma İlamı doğrultusunda değerlendirildiğinde; bozma sonrası mahkememizce bozma kararına uyulmuş olup bozma ilamı incelendiğinde (... taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmamasına rağmen 5846 sayılı FSEK'in 48. ve 80. maddeleri uyarınca söz konusu yayınların gerçekleştirilmesi ve umuma iletim hususunda izin verilmesine ilişkin bir sözleşme bulunduğunun kabulü gerekir.

O halde, somut uyuşmazlıkta, eserlerin izinsiz kullanımından söz edilemeyeceği, davacının talebinin eserlerin yapım ve sunuculuk bedellerine ilişkin olduğunun kabul edilmesi ve bu bedele hükmedilmesi gerekirken davada uygulamaya yeri bulunmayan FSEK 68. madde uyarınca hesaplanan rayiç bedelin 3 katına hükmedilmesi doğru olmamış...) bozmanın FSEK 68 uygulamasından kaynaklandığı, her ne kadar bozma sonrası tekrardan rayiç hesaplaması yönünde inceleme yapılmış ise de esasen tekrardan bir rayiç tespiti yapılmasını gerektirir bir durum bulunmadığı,

bozma ilamında da belirtildiği üzere davacının talebinin eserlerin yapım ve sunuculuk bedellerine ilişkin olduğunun kabulünün gerektiği anlaşılmakla önceki hükümde tespit olunan rayiçler üzerinden FSEK 68 uygulanmaksızın davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş olup bozma dışında kalan hususlara dokunulmaksızın aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.