İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/460 K.2019/36

Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK-maddi ve manevi tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalının yapımcısı olduğu "..." adlı sinema eserinin özgün müzik bestecisi ve eser sahiplerinden biri olduğunu, davalının müvekkilinin bestelerini sinema eserinde kullanmak üzere kendisinden izin almadığını, sinema eserinin tescili için başvurduğu İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğüne sunduğu dosyada Sinema Filmi Yapımı ve Hak Sahipliğinden Doğan Mali Hakların Devri Sözleşmesi'ni müvekkilinin haberi olmadan onun adına imzaladığını,

imzanın müvekkiline ait olmayıp sahte olduğunu ve müvekkiline ait bestelerin sinema eserinde davalı tarafından sahte imza atılan sözleşme ile izinsiz kullanıldığını, müvekkilinin davalının kendi adına sözleşme imzalandığını ...

Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünün ... tarihli yazısı ile öğrendiğini belirterek, FSEK 68/1 uyarınca sözleşme yapılsaydı davacının isteyeceği bedelin üç katına karşılık gelmesi ve 11/12/2012 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek üzere 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle, davacının bestelerini sinema eserinde kullanmak üzere kendisinden izin alınmadığı iddiasının doğru olmadığını, filmin müziğinin davacı ve diğer müzisyen ... ile birlikte söz konusu film için özel olarak üretildiğini ve film stüdyosuna teslim edildiğini, davacının filmin müzik bestecilerinden biri olduğunu eser işletme belgesinin yanı sıra basılı tüm görsel malzemelerde ve filmin jeneriğinde de belirtildiğini, davacıya sözleşmede kendisinin belirttiği banka hesabına kendi ücreti ve çeşitli enstrümanların canlı çalındığını belirttiği sanatçıların ücreti olarak şirket hesaplarından 14.000 TL ödeme yapıldığını,

izinsiz ve sözleşmesiz kullanıldığını iddia ettiği eserin basın gösterimine davacının da katıldığını, sözleşmelerin önce firmaları tarafından imzalanıp davacıya imzalatılmak üzere ... tarafından kuryeye teslim edildiğini, davacı tarafından imzalanan diğer nüshasının ... tarafından firmalarına teslim edildini, gönderilen sözleşmeye davacının kendisinin imza atmaması, başkasına imza attırması halinde kötü niyet aranması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, 5846 sayılı FSEK hükümleri uyarınca açılmış eser hak sahipliğine dayalı eserin izinsiz kullanım nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Dosyada tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış, Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğünden dava konusu ... adlı sinema eserinin kayıt ve tescile ilişkin belgeler ile taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ve davalıya ait dava konusu filme ilişkin tahaahütname örnekleri dosyamıza gönderilmiş, sözleşme aslı davalı tarafından dosyamıza sunularak kasaya alınmış ve bilirkişi heyeti oluşturularak rapor alınmıştır.

Mahkememizce oluşturulan bilirkişi heyeti raporunda, davacının ... adlı filmin özgün müzik bestecilerinden biri olduğunu, film için özel olarak müzik besteleyen, bu müziği teslim eden, müziğin kullanımından haberdar olan ve ödeme için hesap numarasını davalı yapımcıya bildiren, dolayısıyla davalı ile filmin yapım sürecinde ilişki ve sözlü mutabakat halinde olduğu anlaşılan davacının, davalı ile arasındaki sözleşmenin şekle aykırı olduğunu, aradan yıllar geçtikten sonra ileri sürmesinin doktrinde oluşmuş anlayış ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda MK m.2'ye aykırı olup, hakkında kötüye kullanılması mahiyeti taşıdığını, davacıya ödenen 10.000 TL bedelin rayice uygun olduğunu belirtmişlerdir.

Fikri hak uyuşmazlıklarında dava konusu fikri ürünün “eser” niteliği taşıyıp taşımadığı re’sen araştırılmalıdır. FSEK’in 1/B maddesinde öngörülen tanım dikkate alındığında bir fikir ve sanat ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için iki unsurun bulunması gerekir. Bunlardan ilki, fikir ve sanat ürününün sahibinin hususiyetini taşıması, İkincisi ise kanunda sayılan eser kategorilerinden birine dahil olmasıdır.

Bu unsurlar sübjektif unsur veya esasa ilişkin şart ve objektif unsur veya şekle ilişkin şarttır. Objektif unsura göre bir fikir ve sanat ürününün eser olarak kabul edilebilmesi için, bu ürünün onu meydana getiren kişinin hususiyetini taşıması gerekir FSEK’te eser formatları olarak; ilim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri, sinema eserleri ve bağlı eser olarak kabul edilen işlenme eserler gösterilmiştir.

Dosyaya sunulan rapordaki tespitler dikkate alındığında davacının ... adlı filmin özgün müzik bestecilerinden biri olduğu eser sahibi hak ve yetkilerinin bulunduğu tespit olunmuştur.

Davacı eser sahibi olarak FSEK m.68 çerçevesinde rayiç bedelin 3 katı tutarında maddi tazminat ve manevi tazminat talep etmektedir. FSEK m.68/1 hükmüne göre; “Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, temsil eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin en çok üç kat fazlasını isteyebilir”. Hükmüne amirdir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, her ne kadar davacı kendisine ait bestelerin haberi olmaksızın sahte imzayla imzalanan ve İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğüne sunulan Sinema Filmi Yapımı ve Hak Sahipliğinden Doğan Mali Hakların Devri Sözleşmesine istinaden izinsiz kullanıldığından bahisle iş bu davayı açmış ise de, ... adlı filmin özgün müzik bestecilerinden biri ve eser sahibi olan davacının film sürecinde film için özel olarak müzik bestelediği, bu müziği teslim ettiği, müziğin kullanımından haberdar olduğu ve ödeme için hesap numarasını davalı yapımcıya bildirdiği,

dolayısıyla davalı ile filmin yapım sürecinde ilişki ve sözlü mutabakat halinde olduğu bu durumun dosya kapsamı ve bilirkişi raporuyla sabit olduğu anlaşılmakla, davacının davalı ile arasındaki sözleşmenin şekle aykırı olduğunu aradan yıllar geçtikten sonra ileri sürmesinin MK m.2'ye aykırı olduğu ve hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğuna kanaat getirilmiş sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.