İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/116 K.2024/286

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili, müvekkillerinden ...'ın davaya konu müzik eserlerinin eser sahibi olduğunu, uzun yıllara dayanan başarılı sanat hayatıyla, ülkemizin tanınmış sanatçıları arasında yer aldığını, ... ile diğer müvekkili ... AŞ arasında 30/09/2013 tarihinde imzalanan ve taraflar arasında halen yürürlükte olan Edisyon Sözleşmesi uyarınca, ...'ın eser sahibi olduğu müzik eserlerine ilişkin bütün mali hakların münhasıran ...'e devredildiğini, ...'ın eser sahibi olduğu,

mali hakları ...'e ait olan "..", "...." ve "..." isimli müzik eserlerinin, davalı şirketin yapımcısı olduğu "...", "... ", "..." ve "..." adlı televizyon programlarında ve ... internet sitesinde izinsiz olarak kullanıldığından haberdar olduklarını, davalı şirketin belirtilen televizyon programları içinde hepsi farklı kullanımlar olmak üzere toplam 35 adet izinsiz kullanım gerçekleştiğini, belirtilen kullanımların tümünün internet üzerinden yayınlandığının da müvekkilleri tarafından tespit edildiğini, "..." isimli televizyon programında toplam 25 adet izinsiz kullanım gerçekleştirildiğini,

"... " isimli televizyon programında toplam 6 adet izinsiz kullanım gerçekleştirildiğini, "..." isimli televizyon programında toplam 2 adet izinsiz kullanım gerçekleştirildiğini, "..." isimli televizyon programında toplam 2 adet izinsiz kullanım gerçekleştirildiğini, müvekkillerinden ... tarafından noter kanalıyla izinsiz kullanımlara karşılık gelen lisans bedellerinin ödenmesi ve izinsiz kullanımlara son verilmesine ilişkin davalı şirkete ihtarname gönderildiğini, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi izinsiz ve hukuka aykırı kullanımlara da devam edildiğini,

söz konusu izinsiz kullanımlar neticesinde müvekkili Universal Müzik'in mali haklarının ihlal edildiğini, daha önce de bu hususta açılan dava sonucunda davalı şirketin eylemlerinin müvekkilinin mali haklarını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, davalının müvekkili şirketin mali hak sahibi olduğu eserlere ilişkin işleme ve çoğaltma, umuma iletim haklarını izinsiz olarak kullandığını, davalının söz konusu eserleri ... adlı internet sitesi üzerinden umuma ilettiğini, davalı şirket tarafından gerçekleştirilen izinsiz kullanımlar sonucunda müvekkili ...'ın manevi haklarının ihlal edildiğini,

davalı şirket tarafından yapımcılığı gerçekleştirilen yapımlarda müvekkili ...'ın eserlerinin izinsiz olarak değişikliklere uğratıldığını, bazı izinsiz kullanımlarda eser sahibi olarak ...'ın isminin yazılmadığını veya hatalı olarak yazıldığını ve eserlerin izinsiz olarak umuma arzedildiğini iddia ederek,

müvekkillerinin eser sahibi oldukları dava konusu eserlerin izinsiz kullanımları nedeniyle müvekkillerinin mali ve manevi haklarına tecavüzün tespitine, ref'ine, men'ine, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla FSEK 68.madde uyarınca şimdilik 30.000 TL maddi, 25.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile olay tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanmasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

ISLAH

Davacılar vekili ıslah dilekçesinde; alınan bilirkişi raporları sonucu mali hakların ihlali nedeniyle 71.000 TL rayiç bedelin esas alınması suretiyle FSEK 68/1 uyarınca üç katı bedelin 213.000,00 TL olarak belirlendiği, bu nedenle 30.000 TL'lik maddi tazminat taleplerini 183.000,00 TL arttırarak, 213.000,00 TL'nin olay tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davalının eserlerinin kesinlikle kullanılmadığını, davacı yanın dava dilekçesinde eski tarihli eserlere yer verdiğini, davacı yanın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, söz konusu programların müzik yarışma programları olduğunu, bu tarz müzik yarışma programları sırasında bir takım müzik eserlerinin kullanıldığını ve bu eserlere ait telif ücretlerinin ilgili meslek birliklerine ödendiğini ve süresinde gerekli bildirimlerin yapıldığını, dava konusu programlarda yarışmacıların performans sergileyip oylama neticesine göre elenmekte yahut yarışmaya devam ettiklerini, davacının albümlerde,

filmlerde kullanılmak üzere verilmiş olan yüksek bedelleri talep ettiğini, bir müzik albümündeki gibi eserler için fahiş miktarlı telif bedelleri istenmesinin haksız olduğunu, dava konusu yayınların yarışma programları olması nedeniyle kısa sürede güncelliğini yitirdiğini ve televizyonlarda defalarca yayınlanmadıklarını, davacı yanın manevi tazminat isteminin hukuka aykırı ve mesnetsiz olduğunu belirterek, davanın zamanaşımı ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 03/12/2020 tarihli ...

E. -...K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, bilirkişi raporları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu edilen Unutamadım,... isimli şarkının şarkı sözlerinin FSEK m.2/1 anlamında dil ile ifade olunan ilim ve edebiyat eseri olduğu, davacı ...'ın davaya konu güftelerinin FSEK 11'deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu, dosyada mübrez 01/01/2009 ve 30/09/2013 tarihli edisyon sözleşmesine göre davacı adına eserlerin haklarının takibi yetkisi davacı şirkete verilmiş olmakla davacı şirketin davaya konu eserler üzerinde mali hak sahibi olduğu,

her ne kadar davalı internet kullanımlarından sorumlu olmadığını paylaşımların kendisine ait olmadığını bu yönden husumet yöneltilemeyeceğini iddia etmiş ise de esasen program yapımcısı olduğu dikkate alındığında bağlantılı şirketler vasıtasıyla bahse konu programların internette yayınlanmasından kaynaklı olarak da hasım sıfatının bulunduğu,

davaya konu eserlerin davalının yapımcılığını üstlendiği yarışma programlarında izinsiz olarak kullanılması ve internet ortamında eserlerin seslendirildiği bu programların yayınlanmasının davacının FSEK 24 de düzenlenen eser sahibinin mali haklarından temsil hakkını ihlal ettiği anlaşılmakla davacıların tecavüzün tespiti, durdurulmasına yönelik taleplerinin kabulüne, muhtemel tecavüzlerin önlenmesine,

ref talebi yönünden tazminat taleplerinin FSEK 68'e dayalı olduğu Yargıtay uygulamalarımız ile de yerleşik hale geldiği üzere bu talebin kabulü halinde taraflar arasında farazi sözleşme ilişkinin kurulduğunun kabulü gerektiği ve ref taleplerinin dinlenemeyeceği anlaşılmakla birlikte davaya konu kullanım yönünden özellikle ref talebinin kabulü halinde manevi hak ihlalinin sonlandırılmamış olacağı bu noktada yerleşik kabul gören kullanımların SADECE İZİNSİZ KULLANIM YÖNÜNDEN OLMAKLA kullanımın mevcut haliyle devamı diğer hak ihlallerini sürdürecek olduğu durumlarda talep FSEK 68 e dayalı olsa bile gerekli düzeltmelerin yapılması ve ref

talebinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle davacı ... yönünden isimsiz ve hatalı isim kullanmak suretiyle yapılan kayıtlara ismin eklenmesine ya da hatalı kullanımların düzeltilmesine, aksi takdirde kullanımın önlenmesine, fazlaya ilişkin ref talebinin reddine karar vermek gerekmiş, maddi tazminat talebi yönünden net bir zarar tespiti mümkün olmadığından,

eserlerin popülaritesi, davalının kullanım durumu ve teknik bilirkişilerce yukarıda izah olunan diğer parametreler dikkate alınarak belirlenen rayiç üzerinden yapılan hesaplama göz önünde bulundurularak TBK 50 gereği tazminatın belirlenmesi gerektiği, bu noktada 50.000 TL'nin yerinde olduğu kanaatiyle FSEK 68 hesabı ile 150.000 TL üzerinden davacı şirketin tazminat talebinin kısmen kabulü, manevi tazminat talebinin de 25.000 TL üzerinden tümden kabulü" gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile, davalı kullanımlarının davacıların mali ve manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, muhtemel tecavüzlerin önlenmesine,

davacı ... yönünden isimsiz ve hatalı isim kullanmak suretiyle yapılan kayıtlara ismin eklenmesine ya da hatalı kullanımların düzeltilmesine, aksi takdirde kullanımın önlenmesine, fazlaya ilişkin ref talebinin reddine,

-Davacı ...'in maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, takdiren (FSEK 68. gereği 50.000x3) 150.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin KABULÜ ile, 25.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen karara karşı taraf vekilleri İstinaf başvurusunda bulunmuş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ...Karar sayılı kararı ile mahkememiz kararı kaldırılmış, İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLER

Dosya arasında bulunan Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; "..." adlı eserin söz yazarının ..., bestecisinin ... olduğu, yapım yılının 2011 olduğu, "..." adlı eserin söz yazarının ..., bestecisinin ... olduğu, kayıt ve tescil tarihinin 11/02/1987 olduğu, "..." adlı eserin söz yazarının ..., bestecisinin Burhan Bayar olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... (...) ne yazılan müzekkere cevabında; editörün hem besteci, hem söz yazarı olduğu bir müzik eserinin kullanıldığı TV programı bölümünün, sadece televizyon üzerinde yayınlanması halinde talep edebileceği bedelin 1.200 TL+KDV olduğu, taraflar arasında farklı bir anlaşma bulunmadığı sürece anılan bedelin besteci ve söz yazarı arasında 1/2 oranında paylaşıldığı, TV programının popülaritesine göre 1.200 TL-2.000 TL arasında değişiklik gösterebileceği beyan edilmiştir.

Dosya arasında bulunan Kapatılan ... 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin... E. - ...

K. sayılı dosyası incelendiğinde; davacılarının ...ile ...AŞ, davalısının ...AŞ olduğu, dava konusunun davacılardan ...'ın ... adlı eserlerin bestecisi olduğu, diğer davacının ise eserlerin mali haklarına sahip edisyon şirketi olduğu, bu eserlerin davalı tarafından ... ve ... adlı programlar içinde izinsiz kullanılması iddiasıyla tecavüzün tespiti, ref'i, meni'i ve maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olarak açıldığı, yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verilerek mali ve manevi haklara tecavüzün ref'ine, men'ine, maddi tazminat taleplerinin kabulü ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne dair karar verildiği,

temyiz incelemesinden geçerek onandığı, tashihi karar isteminin reddine karar verilerek 09/03/2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

... 1. FSHHM'nin 19/02/2020 tarihli...Esas-...Karar sayılı ilam örneğinden; davacılarının ... ile ...AŞ, davalısının ...

AŞ olduğu, dava konusunun davacılardan ...'ın ... adlı eserlerin bestecisi olduğu, diğer davacının ise eserlerin mali haklarına sahip edisyon şirketi olduğu, bu eserlerin davalı tarafından ..., ... ve ... adlı programlar içinde izinsiz kullanılması iddiasıyla tecavüzün tespiti, ref'i, meni'i ve maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olarak açıldığı, yapılan yargılamada davanın kısmen kabulüne karar verilerek mali ve manevi haklara tecavüzün ref'ine, men'ine, maddi tazminat taleplerinin kabulü ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne dair karar verildiği anlaşılmıştır.

Dosyada düzenlenen bilirkişi raporunda "Unutamadım" isimli eserin ... isimli yarışmasında kullanım için 1.500 TL, ... yarışmasında kullanımı için 1.250 TL, ... için 750 TL rayiç bedel belirlendiği anlaşılmıştır.

Kaldırma kararı öncesi ;

Mahkememizce Telif Hakları Uzmanı ... ile Film ve ...'den alınan 30.05.2019 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davaya konu 3 adet şarkı sözünün FSEK 2/1 anlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, davacı ...'ın davaya konu şarkı sözlerinin FSEK 11/1'deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu, dosyaya ibraz edilen edisyon sözleşmesine göre davacı adına eserlerin haklarının takibi yetkisi davacı şirkete verilmiş olmakla davacı şirketin davacı ... adına edisyon sözleşmesi çerçevesinde izin vermeye yetkili mali hak sahibi olduğu, ihlal edilen mali hakkın FSEK 24 çerçevesinde temsil hakkı olduğu,

davacılardan edisyon sözleşmesi çerçevesinde eserlerin mali hak takip yetkisi olan Universal şirketinin talep edebileceği, telif bedelinin toplam 46.250 TL olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde bu bedelin 3 katını talep etme şartlarının, kullanımların sözleşmeye dayalı olmayan izinsiz kullanımlar olmakla mümkün olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde 3 katı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu,

bazı yayınlarda eser sahipliğinin belirtilememesinin bazılarında yanlış belirtilmesinin eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15'te yer alan "eser sahibi olarak belirtilme" hakkının ihlali sayılabileceği, manevi hakların devrinin mümkün olmaması dikkate alındığında manevi tazminat talep etme hakkının sadece eser sahibi davacı ...'a ait olabileceğini beyan etmişlerdir.

Mahkememizce aynı heyetten alınan 16/12/2019 tarihli ek raporda bilirkişiler ; kök rapordaki görüşlerini tekrar ettikleri, davaya konu eserin davalı ... ve yine internet mecrasındaki gösterim sayısını sehven farklı beyan ettiği, davalı kanalında toplam olarak 35 kez yayınlandığı, internet mecrasındaysa 37 kez yayınlandığı şeklinde düzeltmeye gidildiği, davacının söz yazarı olduğu, 1.250 TL bedelin fahiş olduğu yönünde itiraz ileri sürülmüşse de, kök ve ek raporda ortak eser olması durumunda güfte ve bestenin %50 oranında değer biçileceği, ihlal edilen mali hakkın FSEK 24 çerçevesinde temsil hakkı olduğu,

25 adet ... adlı prg televizyon gösterimi bedeli kullanıma başına 1.250 TLx 25=31.250 TL, 25 adet ... internet bedeli kulanım başına 1.000 TLx 25=25.00, Toplam: 31.250+25,000= 56.250 TL

5 adet ... Çocuklar adlı prg televizyon gösterimi bedeli kullanım başına 1.250x5=6.250, 5 adet ... Çocuklar adlı prg internet mecrası yayın bedeli kullanım başına 1.000x5=5.000 TL, Toplam: 6.250+5,000=11.250 TL.

2 adet ... adlı prg internet mecrası yayın bedeli kullanımı toplam 500x2=1.000

2 adet ... adlı prg televizyon gösterimi bedeli kullanım başına 2x750=1.500 TL, 2 adet Rısıng Star Türkiye adlı prg internet gösterimi bedeli kullanım başına 2x500=1.000 TL, Toplam:2.500 TL

Genel Toplam: 56.250+11.250+1.000+2.500=71.000 TL olduğu,

37 adet kullanımdan 3 adette ismin yazılmadığını, eser sahibinin adının yazılmadığı bölümlerin 21/1/2013 ... eser sahibinin adının yazılmadığı, 19/09/2011 ... eser sahibinin adının yazılmadığı, 24/02/2014 ... eser sahibinin adının yazılmadığı,

- davacılardan edisyon sözleşmesi çerçevesinde eserlerin mali hak takip yetkisi olan Universal şirketinin talep edebileceği telif bedelinin toplam 71.000 TL olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde bu bedelin 3 katını talep etme şartlarının, kullanımların sözleşmeye dayalı olmayan izinsiz kullanımlar olmakla mümkün olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde 3 katı talebinin mahkemenin takdirinde olduğu, bazı yayınlarda eser sahipliğinin belirtilememesinin bazılarında yanlış belirtilmesinin eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15'te yer alan "eser sahibi olarak belirtilme" hakkının ihlali sayılabileceği, manevi hakların devrinin mümkün olmaması dikkate alındığında manevi tazminat talep etme hakkının sadece eser sahibi davacı ...'a ait olabileceğini beyan etmişlerdir.

GEREKÇE

Davacı vekili, müvekkilinin söz yazarı olduğu ileri sürülen "...", "..." ve "..." isimli müzik eserlerinin, davalı şirketin yapımcısı olduğu "...", "... ", "..." ve "..." adlı televizyon programlarında ve www.acunn.com internet sitesinde izinsiz olarak kullanıldığını ileri sürerek, FSEK 68. Madde gereğince üç kat tazminat ve manevi tazminat talep etmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı doğrultusunda eksikliklerin giderilmesi adına dosya kapsamında içinde müzik eserleri konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmış, 11/10/2024 (25/10/2024 Uyap tarihli) tarihli raporda, davaya konu 3 adet şarkı sözünün FSEK md.2/1 anlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu,ihlal edilen hakkın FSEK md. 24 uyarınca temsil hakkı olduğu,

talep edilebilecek toplam telif hakkı bedelinin 71.000-TLolabileceği, FSEK 68 çerçevesinde bu bedelin 3 katını talep etme şartlarının, kullanımların sözleşmeye dayalı olmayan izinsiz kullanımlar olmakla mümkün olabileceği, FSEK 68 çerçevesinde 3 katı talebinin takdirinin sayın Mahkemeye ait olacağı,davalının husumet itirazının hukuki bir değerlendirme gerektirmesi nedeni ile takdirinin sayın Mahkemeye ait olacağı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, İstinaf kaldırma ilamı sonrası alınan ve dosyada mevcut raporları birleştirici mahiyette olan 11/10/2024 (25/10/2024 Uyap tarihli) bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu edilen ... isimli şarkının şarkı sözlerinin FSEK m.2/1 anlamında dil ile ifade olunan ilim ve edebiyat eseri olduğu, davacı ...'ın davaya konu güftelerinin FSEK m.11'deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu,

dosyada mübrez 01/01/2009 ve 30/09/2013 tarihli edisyon sözleşmesine göre davacı adına eserlerin haklarının takibi yetkisi davacı şirkete verilmiş olmakla davacı şirketin davaya konu eserler üzerinde mali hak sahibi olduğu, televizyon kanalındaki yayınlarda musiki eserinin başka bir kişi tarafından seslendirilebilmesi, başka bir deyişle eserin, dinleyici veya seyircilere okumak suretiyle sunulması yani doğrudan temsil için, eser sahibi veya mirasçılarından izin alınması gerektiği, dosyada bu hususa ilişkin herhangi bir izin bulunmadığı,

her ne kadar davalı internet kullanımlarından sorumlu olmadığını paylaşımların kendisine ait olmadığını bu yönden husumet yöneltilemeyeceğini iddia etmiş ise de esasen program yapımcısı olduğu dikkate alındığında bağlantılı şirketler vasıtasıyla bahse konu programların internette yayınlanmasından kaynaklı olarak da hasım sıfatının bulunduğu, davaya konu eserlerin davalının yapımcılığını üstlendiği yarışma programlarında izinsiz olarak kullanılması ve internet ortamında eserlerin seslendirildiği,

bu programların yayınlanmasının davacının FSEK m. 24'te düzenlenen eser sahibinin mali haklarından temsil hakkını ihlal ettiği anlaşılmakla davacıların tecavüzün tespiti, durdurulmasına yönelik taleplerinin kabulüne, muhtemel tecavüzlerin önlenmesine karar verilmiş, ref talebi yönünden tazminat taleplerinin FSEK 68'e dayalı olduğu,

Yargıtay uygulamalarımız ile de yerleşik hale geldiği üzere bu talebin kabulü halinde taraflar arasında farazi sözleşme ilişkinin kurulduğunun kabulü gerektiği ve ref taleplerinin dinlenemeyeceği anlaşılmakla birlikte davaya konu kullanım yönünden özellikle ref talebinin kabulü halinde manevi hak ihlalinin sonlandırılmamış olacağı,

bu noktada yerleşik kabul gören kullanımların sadece izinsiz kullanım yönünden olmakla kullanımın mevcut haliyle devamı diğer hak ihlallerini sürdürecek olduğu durumlarda talep FSEK m. 68 e dayalı olsa bile gerekli düzeltmelerin yapılması ve ref talebinin bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği kanaatiyle davacı ... yönünden isimsiz ve hatalı isim kullanmak suretiyle yapılan kayıtlara ismin eklenmesine ya da hatalı kullanımların düzeltilmesine, aksi takdirde kullanımın önlenmesine,

fazlaya ilişkin ref talebinin reddine karar vermek gerekmiş, maddi tazminat talebi yönünden eserlerin popülaritesi, davalının kullanım durumu ve teknik bilirkişilerce yukarıda izah olunan diğer parametreler dikkate alınarak belirlenen rayiç bedelin 71.000,00 TL olduğu anlaşılmakla ihlalin gerçekleşme biçimi ve boyutu gözetilerek 3 kat talebinin takdiren yerinde olduğu kanaatine varılarak FSEK m. 68 hesabı ile 213.000,00 TL üzerinden davacı şirketin tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş,

davacı eser sahibi ...'ın manevi haklarından FSEK 15'te yer alan "eser sahibi olarak belirtilme" hakkının ihlal edilmesi nedeniyle davacının manevi tazminat talebinin yerinde olduğu, kullanılan eser sayısı ve kullanım durumları eserlerin ve eser sahibinin şöhreti dikkate alındığında talep edilen miktarın da yerinde olduğu kanatiyle 25.000 TL manevi tazminatın tümden kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır