İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/233 K.2024/133

Mahkememizde görülmekte bulunan endüstriyel tasarım hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı şirket tarafından, çoğunlukla otomotiv sektöründe, “rot, rotbaşı ve rotillerde kullanılan segmanlar ile ilgili olarak, TP’ne endüstriyel tasarım tescil başvuruları yapıldığı ve 14.05.2007 tarih ve ... ile 18.07.2006 tarih ve ... tescil numaralarıyla başvuruların kabul edilerek sicile kaydedildiği, tasarımların koruma şartlarına sahip olmadığını, dava konusu rot, rotbaşı ve rotillerde kullanılan segmanlara ilişkin tasarımların genel olarak,

otomotiv sektöründe, 1949 yılından bu yana endüstriyel olarak kullanılan süspansiyon sisteminin birer parçaları olduğunu, dava konusu tasarımların ilişkin olduğu ürünlerin, otomotiv sektöründe, 1950’li yıllarda kullanılan süspansiyon sisteminin çok küçük parçalan olduğunu, dava konusu tasarımların ilişkin olduğu ürünlerin, uzun yıllardır ülkemizde ve dünyada birçok firma tarafından üretilip satıldığını belirterek dava konusu tasarımların hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın internet sitelerinden derlediği ve açıkladığı sistemlerin dava konusu tasarımla alakalı olmadığını, ... tescil numarası ile tescilli tasarımın 2 farklı türde ... tasarımını içerdiği, bu segmanların otomotiv sektöründe tekerleklerin otomobil ile bağlantısında kullanılan segmanlar olduğu, tasarımın tamamıyla müvekkil şirkete ait olduğu,

bu segmanların araçta rot ve rotbaşı toz lastiğinin üzerine takıldığı ve lastiği sıkmak için kullanıldığını, normal bir segmanın dik kesim uçlu, tek sarım yuvarlak çelikten yapıldığı ancak müvekkil şirketin tasarladığı ve ürettiği rot, rotil ve rotbaşı için kullanılan yay segmanlarının ise yuvarlak kesim uçlu, çift sarım ve ezilmiş (yassı) çelik telden yapıldığını, normal segmanların düz kesim olmasından dolayı üzerine yerleştirildiği lastiği kestiği ancak müvekkil şirkete tarafından tasarımı yapılan segmanların ise yuvarlak kesim olmasından dolayı üzerine yerleştirildiği lastiği kesmediği,

müvekkil şirket adına ...tescil numarası ile tescilli tasarımın kurtağzı diye tabir edilen yay segmanı tasarımı olduğu, bu segmanlarda uç kesiminin birbirini tamamlar nitelikte olduğundan kilitlenme özelliğine sahip olduğunu, davacı tarafın delillerinin fotokopi olduğu ve fotokopi üzerinden inceleme yapılamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizin 2016/29 Esas - 2018/163 Karar sayılı dosyası ile "...davacı ... tarafından davalı ...Şti aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalı adına TPE nezdinde tescilli ... tescil nolu ... no'lu çoklu tasarımın ve ... tescil nolu ...nolu çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalının... nolu ... tescil nolu ... nolu çoklu tasarımlarına ilişkin hükümsüzlük talebinin reddine..." şeklinde verilen kararın İstinaf olunması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2019/769 Esas - 2021/2164 Karar sayılı kararı ile davalının yapmış olduğu İstinaf başvurusunun reddolunduğu,

davalının bu karara karşı yapmış olduğu temyiz başvurusu sonucunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2022/1086 Esas - 2023/3882 karar sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin kararının ortadan kaldırıldığı ve mahkememiz kararının bozulduğu anlaşılmakla Yargıtay bozma ilamında işaret edilen hususlar doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

Dava 554 sayılı KHK hükümleri uyarınca açılmış tasarım hükümsüzlüğü ve sicilden terkini talepli davadır. Dosyada tüm deliller toplanmış özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi incelemesi yapılarak rapor ve ek rapor alınmıştır. Olayda davanın açılış tarihi itibarıyla 554 sayılı KHK hükümleri uygulanmıştır.

554 sayılı KHK 5’e göre yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar tescil edilir ve belge verilerek korunur. Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni sayılır. Yenilik bu anlamda, tasarımın önceki tasarım veya tasarımlarla aynı olup olmaması ve daha önce kamuya sunulmuş olup olmaması açısından iki unsuru içerir.

“Aynı olma” birinci şarttır; sadece küçük ayrıntılardaki fark ayniyete engel olmaz; yani, tescili talep edilen tasarım, önceki tasarımlardan küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa, “aynı” kabul edilecektir. Aynı kabul edilmeye engel olmayan bir tasarım, mevcut tasarım esas alınarak, ondan hareketle yapılmışsa artık “küçük ayrıntıdaki bir farklılık” olarak değerlendirilecek ve “yeni” kabul edilmeyecektir.

Daha önce dünyanın herhangi bir yerinde bilinen, yani yayın ve satış gibi herhangi bir yolla kamuya sunulmuş olan bir tasarım da artık Türkiye’de yeni kabul edilmez. Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Üçüncü şahıslara yapılan ve açıkça veya zımnen gizlilik niteliği taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya sunmanın kapsamı dışındadır .

554 sayılı KHK m. 7 hükmünce, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması halinde, o tasarım ayırt edicilik niteliğine sahip kabul edilir. Ayırt edicilik niteliğinin varlığı açısından, genel izlenimde belirgin bir farklılık aranmaktadır Genel izlenimdeki belirgin farklılık değerlendirmesi ise bilgilenmiş kullanıcı gözüyle yapılacaktır.

Bilgilenmiş kullanıcı, dikkatsiz ve tasarım uzmanı düzeyinde bilgiye sahip olmayan bir kullanıcıdır. Bilgilenmiş kullanıcı, sıradan bir kullanıcının gözden kaçırabileceği ayrıntıları fark eder. Ayırt edici niteliğin incelenmesinde ilke olarak farklılıklardan çok ortak özelliklerin değerlendirilmesine ağırlık verilmesi ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip bulunduğunun dikkate alınması gerektiğini belirtmiştir.

Davalıya ait ... tescil nolu “...” ve ... nolu “...” TP nezdinde tescilli ve halen koruma altındadır. 18.07.2006 başvuru tarihli ... numaralı tasarımda 2 farklı ... tasarımı görülmekte ve bu segmanla otomotiv sektöründe rot ve rotbaşı toz lastiğinin üzerine takılan ve lastiği sıkmak için kullanılan segmanlar olduğu anlaşılmaktadır.

Hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli ...numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesindeki ...no'lu tasarım görselleri, ... no'lu patent belgesindeki tasarım görselleri karşılaştırılmıştır. Karşılaştırılan tasarımlar; ... olarak tanımlanan ürünlere aittir. Her iki tasarıma da plan görünüşte yuvarlak birden fazla kat halinde olacak şekilde tekrar eden heliks form verilmiştir. Formun uç kısımları dairenin üzerinde bitmektedir.

Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile ... yayın tarihli ve ... no'lu patent belgesindeki tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple birbirleri üzerinde iltibas yaratacak kadar benzer oldukları sonucuna varılmıştır.

21 Ekim 1924 tarihli ve ... no'lu patent belgesi ile ... başvuru tarihli ...numaralı Endüstriyel Tasarım tescil belgesindeki ... no'lu tasarım karşılaştırılmış her iki ... tasarımda da plan görünüşte yuvarlak uç noktalarında birbirlerini tamamlar nitelikte açılı olarak bitirilmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile ...no'lu patent belgesindeki tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.

Alınan bilirkişi raporu ile hükümsüzlüğü talep edilen ... nolu endüstriyel tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 18.07.2006 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ... nolu endüstriyel tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 18.07.2006 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, hükümsüzlüğü talep edilen ...ve ... nolu endüstriyel tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 14.05.2007 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu,

hükümsüzlüğü talep edilen ... nolu endüstriyel tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 14.05.2007 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Tasarım tescil belgesi ile tasarımın dış görünüşü korunmaktadır. Tasarım tescil belgesinde ürünün yapıldığı malzemeye ilişkin ayrıntı yer almadığından, tasarımın yapıldığı malzeme koruma kapsamı dışındadır. Bilirkişi raporunda,... tescil nolu 2 no'lu tasarım yönünden yenilik giderici delil olarak incelenen, 8 Nisan 2004 yayın tarihli ...

Al no'lu patent belgesindeki tasarım görsellerinin, kesin tarih içeren belge olması ve tasarım başvuru tarihinden önce olması nedeniyle delil olarak değerlendirilebileceği, bilirkişi heyeti ek raporunda yapılan incelemede, karşılaştırılan her iki tasarıma konu ürünlerin dairesel forma sahip olduğu ancak kesitte yassı malzemeden yapıldığının gözlendiğinin tespit edildiği,

yine 14.05.2007 başvuru tarihli ... numaralı Endüstriyel Tasarım tescil belgesindeki ... no'lu tasarım yönünden yenilik giderici delil olarak incelenen, 21 Ekim 1924 tarihli ve ... no'lu patent belgesinin kesin tarih içeren belge olması ve tasarım başvuru tarihinden önce olması nedeniyle delil olarak değerlendirilebileceği, bilirkişi heyeti kök raporunda, her iki ... tasarımda da plan görünüşte yuvarlak uç noktalarında birbirlerini tamamlar nitelikte açılı olarak bitirildiği, her iki tasarımın aynı olma derecesinde benzer olduğunun tespit edildiği, davalı tasarımlarının tasarım başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu anlaşılmıştır.

Tarafların beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış,

Bilirkişi heyetince yapılan yeni değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen 18.07.2006 başvuru tarihli... numaralı tasarım tescili ile 8 Nisan 2004 yayın tarihli ve ... Al no'lu patent belgesindeki tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple birbirleriyle iltibas yaratacak kadar benzer oldukları görüşü değişmemiştir.

Davalı taraf vekili tarafından ... no'lu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olmadığı görüşüne katılmadıkları belirtilmesine rağmen itiraz detaylandırılmamıştır. ...numaralı tasarım tescili ile ... tarih ve ... no'lu patent belgesindeki tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları görüşü değişmemiştir.

Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli... numaralı tasarım tescili ile dosyaya sunulan ek ... belge fotokopisi arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri üzerinde ayniyet derecesinde benzer oldukları sonucuna varılmıştır. Davaya sunulan ek ... no'lu belge fotokopisinin tarihi 08.12.2006 olarak tespit edilmiş ve hükümsüzlüğü talep edilen ... tasarımının başvuru tarihi olan 18.07.2006 tarihinden sonra tarihli olduğu, belge fotokopisinin geçerliliği kabul edilse dahi dava konusu ... no'lu tasarımın hükümsüzlüğüne dair bir delil olmadığı sonucuna varılmıştır.Bu doğrultuda ... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebi yerinde görülmemiştir.

Endüstriyel tasarım tescil belgesindeki 1 no'lu tasarım ile davacı delili ek 3.33 belge fotokopisindeki çizim karşılaştırılmıştır.

Her iki tasarımda da plan görünüşte daire, uç noktalarında birbirlerine tepe noktalarından değeçek şekilde merkez eksen doğrultusunda aynalanmış form bulunmaktadır. yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile dosyaya sunulan ek 3.33 no'lu belge fotokopisindeki çizim arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.Her ne kadar benzerlik tespiti yapılmış ise de, incelenen belgelerin fotokopi olması,

bilirkişi rapor içeriğinde de belirtildiği üzere, mevcut fotokopi niteliğindeki belgelere dayandırılacak açıklamalarla doğrudan ve kati kanaat bildirilmesinin mümkün olmadığı, mevcut haliyle ... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebine ilişkin yeterli delil bulunmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

... numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesindeki 2 no'lu tasarıma ilişkin çizim karşılaştırılmış her iki tasarımda da plan görünüşte daire, uç noktalarında birbirini tamamlar şekilde üçgen form bulunmaktadır.

Yapılan değerlendirme sonucunda, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile dosyaya sunulan ek ... no'lu belge fotokopisindeki çizim arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebeple aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.Her ne kadar benzerlik tespiti yapılmış ise de, incelenen belgelerin fotokopi olması, bilirkişi rapor içeriğinde de belirtildiği üzere, mevcut fotokopi niteliğindeki belgelere dayandırılacak açıklamalarla doğrudan ve kati kanaat bildirilmesinin mümkün olmadığı,

mevcut haliyle ... numaralı tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebine ilişkin yeterli delil bulunmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden de davanın reddine karar verilmiştir.

Toplanan deliller ve hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporu ışığında, tasarım tescil belgesi ile tasarımın dış görünüşünün korundduğu, tasarım tescil belgesinde ürünün yapıldığı malzemeye ilişkin ayrıntı yer almadığından, tasarımın yapıldığı malzemenin koruma kapsamı dışında kaldığı,

bilirkişi raporunda,...tescil nolu 2 no'lu tasarım yönünden yenilik giderici delil olarak incelenen, 8 Nisan 2004 yayın tarihli ... no'lu patent belgesindeki tasarım görsellerinin, kesin tarih içeren belge olması ve tasarım başvuru tarihinden önce olması nedeniyle delil olarak değerlendirilebileceği, bilirkişi heyeti ek raporunda yapılan incelemede, karşılaştırılan her iki tasarıma konu ürünlerin dairesel forma sahip olduğu ancak kesitte yassı malzemeden yapıldığının gözlendiğinin tespit edildiği,

yine ... başvuru tarihli ... numaralı Endüstriyel Tasarım tescil belgesindeki ... no'lu tasarım yönünden yenilik giderici delil olarak incelenen, ... tarihli ve ...no'lu patent belgesinin kesin tarih içeren belge olması ve tasarım başvuru tarihinden önce olması nedeniyle delil olarak değerlendirilebileceği, bilirkişi heyeti kök raporunda, her iki ... tasarımda da plan görünüşte yuvarlak uç noktalarında birbirlerini tamamlar nitelikte açılı olarak bitirildiği,

her iki tasarımın aynı olma derecesinde benzer olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, davalı adına TPE nezdinde tescilli ... tescil nolu 2 no'lu çoklu tasarımın ve ... tescil nolu 3 nolu çoklu tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, yukarıda da açıklandığı üzere, ... nolu endüstriyel tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 18.07.2006 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu,

... ve ...nolu endüstriyel tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 14.05.2007 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu , her ne kadar ek raporda benzerlik tespiti de yapılmış ise de, incelenen belgelerin fotokopi olması, bilirkişi rapor içeriğinde de belirtildiği üzere, mevcut fotokopi niteliğindeki belgelere dayandırılacak açıklamalarla doğrudan ve kati kanaat bildirilmesinin mümkün olmadığı, dosya kapsamında tarafların mevcut delillerinin toplandığı ve toplanmasını istedikleri başkaca delillerin de bulunmadığı,

mevcut haliyle davalının ... nolu, ... tescil nolu ... nolu çoklu tasarımlarına ilişkin tasarım tescilinin hükümsüzlüğü talebine ilişkin yeterli delil bulunmadığı anlaşılmakla bu talepler yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır