İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/266 K.2024/329

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi: Davacı karşı davalı vekilinin mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle. “Davacının Türk Marka ve Patent Kurumunca 19.01.2023 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle korunmak üzere tescil edilmiş tasarımı olduğu, davacı adresinin ... adresinde şubesi bulunduğu, Davalı ... Ltd.

Şti'nin davacıya ait tescilli ve korunan tasarım hakkına tecavüz ihtiva eden birçok ürünü, ... adresinde yer alan şubesinde, ... adlı ... sosyal medya hesabında ve ... alan adlı internet sitesinde satılmak üzere müşteri sunumuna çıkardığını, davalı şirket tarafından davacının tasarım hakkına yapılan tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması ve davacının uğradığı zararlar için işbu davayı açma ve delil tespiti talep etme zorunda kalındığını, davacının 19.01.2023 başvuru tarihi itibariyle hak sahibi olduğu tescilli ve korunan tasarım hakkına tecavüz ihtiva eden birçok ürünün, davalı ...

Ltd.

Şti tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde davacı şirketin rızası olmaksızın satılmak üzere davalının işyerinde, sosyal medya hesaplarında ve internet sitesinde müşteri sunumuna çıkarıldığını belirterek davalı aleyhine delil tespiti talep edilen ... adresinde yer alan işyeri ve eklentilerinde davacı şirkete ait tasarıma tecavüz ihtiva eden ürünlerin tespit edilmesini, davalı tarafa ait ... alan adlı internet sitesinde ve listelenen alt ana adlarında davacı adına tescilli tasarıma tecavüz ihtiva eden ürünlerin yer aldığı görsellerin bilişim uzmanı tarafından tespit edilmesini,

... ...,... sosyal medya hesabında yer alan ve davacı şirkete ait tasarıma tecavüz ihtiva eden ürünlerin yer aldığı görsellerin bilişim uzmanınca tespit edilmesini, dilekçe ekinde sunulan ve davalı taraf işyerinde çekilen görsellerde yer alan davacı adına tescilli tasarıma tecavüz ihtiva eden ürünlerin tespitini, bu ürünlerin satışa arz halde bulunup bulunmadığını, satışa arz halde bulunuyorsa ürünlerin cinslerinin, kodlarının, altın ayarlarının, toplam kaç adet olduklarının ve piyasa değerlerinin tespitini,

delil tespiti talep edilen işyerine ait ticari defterlerde inceleme yapılarak bu ürünlerden kaç adet ve tutarda satıldığının ve piyasa değerlerinin tespitini, hazırlanacak raporda ürün görsellerinin renkli olarak sunulmasını ve bu ürünlerin davacı şirketin tasarım haklarına tecavüz koşullarını oluşturup oluşturmadıklarının tespitini, inceleme sırasında yukarda belirtilen hususlar çerçevesinde ... Ltd.

Şti.'ne ait tasarımın bahse konu işyerinde bulunup bulunmadığının tespitini, belirtilen işyerinin açık adresinin araştırılmasını, vergi levhasının bir suretinin alınmasını, vergi levhasının bir suretinin alınamaması halinde işyerine ait fatura suretinin alınarak dosyaya ibrazını ve işyeri sahibinin kimlik bilgilerinin sorgulanarak bilirkişi raporunda belirtilmesini ve davacı firmanın vekili olarak inceleme sırasında hazır bulunmaları konusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 25/01/2024 tarihli tedbir talepli dilekçesi ile. SMK 159/3 uyarınca 159/2’deki ihtiyati tedbir türleri sınırlı olmadığından müvekkilinin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil eden fiillerin önlenmesi ve durdurulması amacıyla davalı ...

Şi̇rketi̇’nce müvekkiline ait tescilli ve korunan tasarım hakkına tecavüz ihtiva eden ve bilirkişi raporunda tespit edilen ürünlerin, davalı tarafından üretiminin engellenmesine ve durdurulmasına, davalının işyerinde, şubelerinde ve ...alan adlı internet sitesinde satışının durdurulmasına ve ... adlı ... sosyal medya hesabında ve ... alan adlı internet sitesindeki görsellerinin ve bilgilerinin kaldırılmasına ilişkin teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı karşı davacı vekilinin sunduğu 21.02.2024 tarihli dilekçesinde özetle. Davalı vekili dilekçesinde, işbu bilezik kilidi denen tasarım ürünün son dönemlerde yeniden popülerlik kazanmış bir ürün olduğunu, sektörel olarak da yaygın kullanılmakta ve satılmakta olduğunu.

Söz konusu kilit sistemi ve davacının tescil ettirdiği tasarımın çok benzerlerinin bir asırdır belki de daha da uzun süredir var olan bir kilit sistemi ve tasarım olduğunu, Bir tasarımın kilitlenip kilitlenmediğinin değerlendirilmesi huzurdaki davanın konusu olmadığını, davanın tasarım hakkına ilişkin olduğunu, faydalı model veya patent konusu olabilecek işlevin bilirkişi raporunda değerlendirilmiş olmasının kesinlikle kabul edilemez olduğunu, sayın bilirkişiler tasarım hukuku esasları dairesinde gereği gibi tasarım incelemesi yapmamış olduklarını ve kilit sistemleri üzerinden hatalı bir inceleme yapmış olduklarını, Kilit mekanizmasının,

tescile ve haksız tekele konu edilebilecek bir parça olmadığını, davacıya ait tasarım tescilinin yeni ve ayırt edici olmadığını, Yalnızca 1 ürün hakkında tescil bulunduğunu, birbirinden alakasız toplam 16 tasarım hakkında sadece

kilitlenebilir olması sebebiyle hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İşleyiş biçimi, mekanizma özellikleri ve işlev ile elde edilen kazancın, faydalı model-patent gibi tescillerin koruma kapsamına girmekte olduğunu, raporda değerlendirilen... numaralı tasarım tescili işlev aşamalarını gösteren ürün fotoğrafları ile 14.04.1987 tarihli ... numaralı patent tescilinde yer alan görseller biçimsel anlamda karşılaştırıldığında gerek geometrilerinin ve menteşe yapılarının gerekse kilit ve sıkıştırma prensiplerinin son derece benzer olduğunu belirterek davanın reddini davacı adına tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

Cevaba cevap dilekçesi: Davacı karşı davalı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle, Dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla Davanın kabulünü, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İkinci cevap dilekçesi: Davalı karşı davacı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle, Cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı: Mahkememizce verilen 31/01/2023 tarihli ara karar ile ;"6100 sayılı HMK'nın 400 vd. maddeleri gereğince, istek belli bir fiili durumun tespiti olup, talep edenin hukuksal yararı olduğu kanaatine varılmakla, tespit talebi yasaca uygun ve hukuken hemen korunması zorunlu görüldüğünden, şimdilik tebligat yapılmaksızın tedbiren satışın durdurulması talebinin,

6100 sayılı hmk'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı sınai mülkiyet kanunu'nun 159. maddesi gereğince 200.000,00 tl (ikiyüzbintürklirası) nakdi teminat veya aynı miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibrazı şartıyla kabulü ile (teminat- satışın durdurulması tedbiri yönünden geçerli olmak üzere) talep eden ... alan adlı internet sitesinde yer alan 7 adet farklı gramlarda 22 ayar bileklik, 2 adet 22 ayar farklı gramlarda boyunluk, 14 ayar farklı gramlarda 2 adet boyunluk, 5 adet 14 ayar farklı gramlarda bileklik ürünlerde kullanılan bilezik kilitlerinin,

davacı adına tpe nezdinde ... no ile tescilli “... ” tasarımının kullanıldığı ürünlerin (tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimin ve satışını engellemeyecek şekilde) satışının durdurulmasına, ... adlı instagram sosyal medya hesabında ve ...alan adlı internet sitesindeki görsellerinin ve bilgilerinin kaldırılmasına" kararı verilmiştir.

Tedbire itiraz ve ters teminat kararı: Davacı karşı davalının tedbire itiraz doğrultusunda mürafaa günü belirlenmiş olup 04/03/2024 tarihli ara karar ile "Davalı vekilinin taleplerinin kısmen kabulü ile kısmen reddine ile davalı vekilinin mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlarının reddine,

davalı vekilinin ters teminata yönelik talebinin kabulü ile 6100 sayılı hmk'nın 389-390 maddeleri ile 6769 sayılı sınai mülkiyet kanunu'nun 159. maddesi gereğince aleyhine tedbir talep edilen davalı tarafından tebliğden itibaren geçerli olmak üzere takdiren 800.000,00 tl (sekizyüzbintürklirası) ya da bu miktardaki teminat mektubunun bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması/sunulması halinde mahkememizin 30/01/2024 tarihli tedbir kararının uygulanmasının ertelenmesine, " kararı verilmiştir.

Islah dilekçesi: Davacı vekilinin 17/12/2024 tarihli dilekçesi ile davayı ıslah ettiği ve 1.000.- TL. Maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan tahsilini, 100.000.-TL. Manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalı-karşı davacıdan tahsilini, talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce 03/12/2024 tarihli duruşmada tahkikat aşamasının tamamlandığı ve gelecek celseye sözlü yargılama olarak devam olunacağı taraflara ihtar ediliği, bu tarihten sonra davacı tarafça davanın ıslah edildiği görülmüş ise de HMK 177. Maddesi gereğince ıslah dikkate alınmadan esas dava dilekçesindeki talepler dikkate alınarak yargılamaya devam olunmuştur.

Deliller:

TPMK Kayıtları:

Davacı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarıma ilişkin tasarım belgeleri dosya arasına alınmış ilgili tasarımın davacı karşı davalı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi Raporu: 23/01/2024 bilirkişi raporunda " “...” adresinde bulunan ... isimli işyerinde yerinde yapılan inceleme neticesinde yukarıda ayrıntılarına yer verilen 7 adet farklı gramlarda 22 ayar bileklik, 2 adet 22 ayar farklı gramlarda boyunluk, 14 ayar farklı gramlarda 2 adet boyunluk, 5 adet 14 ayar farklı gramlarda bileklik ürünlerde kullanılan bilezik kilitlerinin, davacı adına TPE nezdinde ... no ile tescilli “...” tasarımına kıyasla “yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığı” ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacı tasarımı ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğu " kanaatini bildirmiştir.

Bilirkişi Raporu: 21/10/2024 bilirkişi raporunda Asıl Dava Yönünden Davacı karşı davalı tarafa ait 19.01.2023 başvuru tarihli ... numara tescilli bilezik kilidi tasarımı ile davalı karşı davacıya ait ... arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin benzerlikler bulunduğu, bu sebep ile iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları,

Karşı Dava Yönünden Davacı karşı davalı tarafa ait 19.01.2023 başvuru tarihli ... numara tescilli bilezik kilidi tasarımı (...) bilezik gövde bölümünün geleneksel bir el sanatı olan telkariye işi olduğu, Coğrafi işaret adı “...”, 22.09.2006 başvuru tarihli ... dosya numaralı, Mahreç İşaret olarak ... no ile tescilli olduğu,

Davacı karşı davalı tarafa ait 19.01.2023 başvuru tarihli... numara tescilli bilezik kilidi tasarımı ile davalı karşı davacı vekilinin dilekçe ve uzman görüşünde hükümsüzlüğe dayanak sunduğu tescilden eski tarihli bilezik kilidi görselleri arasında, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından belirgin benzerlikler bulunduğu, iltibas yaratabilecek derecede benzer olarak algılandıkları, bu sebeple 19.01.2023 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı,

hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Patent ve işlev tekniği yönünden Davalı karşı davacıya ait bilezik kilit sisteminin, davacı karşı davalı tarafa ait 17.01.2023 başvuru tarihli ... numaralı “kilitleme özelliği iyileştirilmiş bir bileklik yapısı” buluş başlıklı faydalı model belgesinin 2 nolu bağımsız isteminde tanımlanan özelliklerin tamamını bünyesinde barındırmadığı, davalı karşı davacıya ait bilezik kilit sisteminin, ... nolu faydalı model belgesinden farklı teknik özelliklerde olduğu,

Davalı karşı davacının uzman görüşünde sunduğu ... tarihli ... numaralı patent tescili kilit sisteminin, davacı karşı davalı tarafa ait 17.01.2023 başvuru tarihli ...numaralı “...” buluş başlıklı faydalı model belgesinin 2 nolu bağımsız isteminde tanımlanan özelliklerin tamamını bünyesinde barındırmadığı, davalı karşı davacının uzman görüşünde sunduğu 14.04.1987 tarihli ...numaralı patent tescili kilit sisteminin, ... nolu faydalı model belgesinden farklı teknik özelliklerde olduğu, " kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava esas dava bakımından davalının eylemlerinin davacı adına tescilli tasarım hakkına tecavüz niteliğinde olup olmadığının tespiti tecavüz eylemlerinin durdurulması önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğunu, karşı dava ise davacı karşı davalı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediğine ilişkindir. Davacı karşı davalı, davalı karşı davacının eylemlerinin TPMK nezdinde tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğuna, davalı karşı davacı ise tescilli tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluştuğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımın davacı karşı davalı ... adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamında 23/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda davalı karşı davacıya ait iş yeri ile davacı karşı davalı tarafından bildirilen internet sitesi üzerinde inceleme yapıldığı, davacı adına tescilli tasarımın davalı karşı davacı tarafça tespit sırasında tespit edilen ürünlerde kullanıldığının tespit edildiği ,davalı kullanımlarının tescilli tasarımla benzer nitelikte olduğu kanaati bildirilmiştir.

Delil tespiti sonrasında alınan raporun taraflara tebliğ edilmesi ile davalı karşı davacının hükümsüzlük iddiası bakımından inceleme yapılması gerektiği için yeniden rapor alınmış, alınan raporda dava konusu tescilden önceki tarihli bilezik kilidi görsellerinin raporda ayrıntılı bir şekilde tescilli tasarımla karşılaştırıldığı, yapılan inceleme sonucunda davacı karşı davalı adına tescilli tasarımın tescil başvuru tarihinden önce umuma arz edilmiş bilezik kilidi görsellerinin davacı karşı davalı adına tescilli tasarımla aynı mahiyette olduğu,

bu nedenle davacı karşı davalı adına tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurunun bulunmadığı bu haliyle davacı karşı davalı adına tescilli tasarımın hükümsüzlük şartlarının oluştuğu kanaatine varılmakla karşı davanın kabulüne, esas dava yönünden açılan davanın ise hükümsüzlük kararı ile beraber davacının tasarımdan doğan hak ve menfaatlerinin geriye dönük olarak ortadan kalkacağı anlaşılmakla esas davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Yapılan yargılama sonucunda hükümsüzlük davasının kabulüne, tasarıma tecavüze ilişkin davanın ise hükümsüzlük kararı verilmesi nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır