İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/97 K.2025/265

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkili ...'ın ülkenin en sevilen sanatçılarından biri olduğunu, müvekkilinin işbu davaya konu albümler ve içerdikleri icralar üzerinde icracı sanatçı sıfatıyla FSEK kapsamında mali ve manevi hak sahibi olduğunu, davaya konu albümlerin dijital müzik platformlarında umuma iletimine ilişkin olarak davalıya herhangi bir izin verilmemiş olup, dijital müzik platformlarında umuma iletimine ilişkin davalının herhangi bir hak ve yetkisi olmadığını, davalının kötü niyetli olduğunu, söz konusu müzik eseri icraları üzerinde davalının dijital umuma iletim hakkı olmadığını,

5846 sayılı FSEK’in 51. maddesinde yer alan emredici hüküm uyarınca doğmamış hakların devrine veya kullanılmasına yönelik sözleşmelerin geçersiz olduğunu, davalının ancak ve ancak icracı sanatçı ile karşılıklı olarak yapmış olduğu ve devredilen hakları tek tek gösterir sözleşmeler ile hak sahipliğini kanıtlayabileceğini, davalının haksız ve hukuka aykırı şekilde dijital müzik platformlarında umuma iletmekte olduğu albümler ve bu albümlerde yer alan icraların; "...; ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...;

..." olduğunu, davalının haksız ve hukuka aykırı eyleminin FSEK'in alenen ihlali olup müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını, açıklanan nedenlerle tedbir taleplerinin teminatsız olarak kabulü ile; müvekkilinin hak sahibi olduğu ... - ...isimli albümün, albümdeki " ..., ..., ..., ... , ..., ... , ..., ..., ..., ..." isimli icraların (şarkıların);, ... - ...isimli albümün, albümdeki "..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... " isimli icraların (şarkıların);, ... - ... isimli albümün, albümdeki "..., ..." isimli icraların (şarkıların);

... - ..., ... isimli albümün, albümdeki "..., ..., ..., ..., ...." isimli icraların (şarkıların); ..., ..., ... , ..., ... vb tüm dijital müzik platformlarında (tüm internet mecralarında ) umuma iletiminin tedbiren durdurulmasına (erişiminin engellenmesine) tecavüzün tedbiren önlenmesine karar verilmesini, ...vb tüm dijital müzik platformlarında umuma iletiminin tedbiren durdurulmasına tecavüzün tedbiren önlenmesine karar verilmesini, davaya konu albüm ve içerdiği icralara yönelik olarak davalıların haksız eylemlerinin Müvekkillerin hak sahipliğine tecavüz teşkil ettiğinin tespitine,

tecavüzün men’ine (durdurulmasına ve önlenmesine) ve tecavüzün ref’ine (kaldırılmasına) karar verilmesini, dava konusu albümün ve icraların davalılar tarafından ... vb tüm dijital müzik platformlarında (tüm dijital müzik platformları dahil ...vb tüm sosyal medya-internet mecraları dahil sair tüm internet mecralarında ) kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanmasına, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı sanatçının ... üyesi olduğunu, davacının alenileşmiş tüm icralar üzerinde sahip olduğu dijital iletim ve kamuya erişilir kılma hakkı da dahil her türlü umuma iletim hakkını Türkiye'de ve tüm dünyada geçerli olacak şekilde tam ve ruhsat olarak Yetki Belgesi ile ...'e devrettiğini, tam ruhsatın FSEK hükümleri ve Türk Hukuk öğretisi ve Yargıtay kararlarına göre hukuki niteliğinin kapsamı belirlenmiş olup,

bir mali hak ve tam ruhsat olarak meslek birliğine devredilmişse bu takdirde tam ruhsat veren hak sahibi bu mali hakkı bizzat kullanamayacağını ve yetki belgesi verdiği ve üye olduğu meslek birliğinin izni olmaksızın bu mali hakka ilişkin yasaklama ve izin verme haklarını kullanamayacağını, davacı icracı sanatçının, davalı fonogram yapımcısı aleyhine umuma iletim hakkı bakımından yasaklama hakkını kullanarak tecavüzün ref’i davası açma hak ve yetkisi dolayısıyla davacı olma sıfatı bulunmadığını, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmaması sebebiyle dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin usulden reddi gerektiğini,

öte yandan işbu davada arabuluculuk şartının yerine getirilmediğini, bu yönüyle de davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddi gerektiğini, davacı icracı sanatçı ...’ın, 1987 Seviyorum, 1998 yılı Şaka Yaptım ve 1986 Halk Konseri albümlerinde kullanılan icraları ile ilgili davalı müvekkili şirkete kendi imzası ile vermiş olduğu muvafakatnameler doğrultusunda T.C.

Kültür Bakanlığı tarafından davalı müvekkili şirket adına düzenlenerek, dava konusu albümlerde yer alan tüm icralar üzerindeki mali hakların kullanılma yetkisinin tartışmaya mahal vermeyecek şekilde açıkça müvekkili fonogram yapımcısı şirkete ait olduğunu, FSEK’in 7. Maddesi uyarınca icracı sanatçıların fonogram yapımcılarına karşı fonogram içerisinde yer alan icralarının umuma arzını ve umuma iletiminin önlenmesi için yasaklama haklarını kullandıklarını ve müvekkili davalının umuma iletim şeklindeki müdahalesinin önlenmesini talep etmiş olsalar bile icralarının ...ve benzeri platformlarda,

dava ettikleri fonogram yapımcısı dışında kalan 3. kişiler tarafından umuma iletilmesinin önüne geçemeyeceklerini, fonogram yapımcısı üzerinden hareket edilmek suretiyle, bir musiki eserin icrasının...ve benzeri dijital mecralarda umuma iletilmesinin yasaklanma olanağı olmadığını,

fonogram yapımcısı ile icracı sanatçı arasında 2001 yılı öncesinde imzalanan muvafakatnameler ile FSEK'in 25'inci maddesi bağlamındaki mali hakların kullanılması için hiçbir şekilde izin alınmadığı bu sebeple fonogram yapımcılarının icracı sanatçının yazılı izni olmaksızın haksız bir şekilde umuma iletim fiillerinde bulundukları şeklindeki davacı vekilinin iddialarının hukuken kabulünün mümkün olmadığını, icracı sanatçıya verilen yasaklama hakkının kullanılmasının, aynı mali hak bakımından eser sahibi ve fonogram yapımcılarına FSEK ile tanınan mutlak mülkiyet haklarını kullanılmasını da engellemekte olduğunu,

bu durumun eser sahiplerinin eserleri üzerindeki mutlak müliyet hakları ile fonogram yapımcılarının fonogramları üzerindeki mutlak mülkiyet haklarını haleldar etmekte olduğunu, icracı sanatçılarının umuma arz edilmiş ve aleniyet kazanmış icraları bakımından yasaklama talebiyle açtıkları davalar, fonogram yapımcıları bakımından kanunla tanınan mutlak mülkiyet haklarının kullanılmasını önlemekte ve fonogram yapımcılarının ticaretine mani olmakta olduğunu,

2001 yılından sonra 5846 sayılı FSEK'in 25. maddesinde yapılan değişiklikten bahisle davacının dava konusu müzik eseri ve icralar üzerinde kendisi dışında da birçok hak sahibi bulunmasına rağmen müvekkili ile sözleşmesinin değişen koşullara uyarlanmasını talep etmek ve artık bir kültür hazinesi haline gelen dava konusu müzik eserleri ve icraların dijital mecralarda yer almasını önlemek için müdahalenin meni davası açmış olması nedeni ile kanunun 2. maddesinde bir hakkın dürüstlük ve hakkaniyete uygun olarak kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.

Mahkememizce alınan 10/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda;"...davacının dosyaya sunduğu URL adresleri incelenmiş olup, bu adreslerin tamamının aktif ve yayında olduğu tespit edilmiştir. URL'lerde yer alan eserlere ilişkin ayrıntılar, “Bilişim Yönünden İnternet Üzerinde Yapılan İnceleme' bölümünde detaylı şekilde açıklanmıştır.

Sektörel açıdan Tüm Dosya Kapsamında ve İnternet Üzerinde Yapılan İncelemede Sonuç Olarak; dava konusu albüme ilişkin... ve ... isimli dijital platformlarına ait linklerin incelenmesi neticesinde, dava konusu eserlerin yapımcı ... tarafından belirtilen dijital platformlarda yayınlandığının ve albümlere ilişkin düzenlenen eser işletme belgelerinde kayıt tescile konu albümlerin fonogram yapımcısının ... Ltd. Şti. olduğu ve eserlerin kullanım hakkının ... Ltd.

Şti.'ne devredildiği kaydının yer aldığının görüldüğü, FSEK açısından; ayrıntılı olarak izah edildiği üzere , FSEK 51 Hükmü kapsamında davacının dijital iletim haklarının devredilmediği ve mali hakkının ihlal edildiği hususunun mahkemeye ait olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Dava, davacının hak sahipliği bulunduğu belirtilen ; ... - ... isimli albümün, albümdeki " ..." isimli icraların (şarkıların); ... - ... isimli albümün, albümdeki "..." isimli icraların (şarkıların);... - ...isimli albümün, albümdeki "..." isimli icraların (şarkıların); ... - ..., ... isimli albümün, albümdeki "..., ..., ..., ..., ..." isimli icraların (şarkıların); fikir ve sanat eseri sahipliğinden kaynaklanan haklara davalı tarafından yapıldığı iddia olunan tecavüzün tespiti, meni, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ve dava konusu albümlerin ve icraların davalı tarafından dijital müzik platformlarında kullanılmasının ve umuma iletilmesinin yasaklanması istemlerine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporları ile birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu albüm ve içerdiği eserlere ilişkin davacının davalı ile bir sözleşmesinin bulunmadığı, davacının rızası olmaksızın anılan albümün davalı tarafından piyasaya sunulduğu ve davacının eserlerinin, adının ve görüntüsünün kullanıldığı, davaya konu fonogramın yapıldığı tarihte davacı icracı sanatçının internette dijital iletim haklarına ilişkin herhangi bir hakkın FSEK 80’de düzenlenmediği, FSEK'in 51.maddesi hükmü dikkate alınarak davaya konu davacıya ait eserlere ilişkin dijital iletim hakkının davacıya ait olduğu,

fonogram yapımcısının bağlantılı hak sahibi olarak korunabilmesinin ön şartının eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devralmış olması gerektiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davacının dava konusu albümdeki icralarının dijital mecralarda kullanımına ilişkin davacıya herhangi bir muvafakat vermediği, böylelikle davalı eylemlerinin davacının hak sahipliğine tecavüz ettiği anlaşılmakla davalı eylemlerinin menine ve refine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸