İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/71 K.2021/719

...

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/12/2020

KARAR TARİHİ : 07/10/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan 08/01/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, gayrimenkul geliştirme işi ile iştigal eden, hisseleri Borsa İstanbul'da kote, SPK denetiminde faaliyet gösteren bir Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı olduğunu, Müvekkili şirketin, proje geliştiricisi olduğu İş Modern Ambarlı Projesinde kain 2. Bodrum Kat, 71 nolu bağımsız bölümün ... Ltd.

Şti. unvanlı müşterisine satışı için satış vaadi sözleşmesi akdettiğini, müvekkili şirketin, sözleşme eki ödeme planı tahtında vade ve bedelleri ekli senet teslim bordrosunda belirtilen toplam 2.700.000,00-TL bedelli 16 adet nama yazılı senedi müşterisinden aldığını, sözleşme gereği müşteriden alınan bu nama yazılı senetlerin 19.11.2020 tarihinde, vadesinde tahsil edilerek hesabına alacak kaydedilmek üzere; ...TAO ...

Kurumsal Şubesine tahsil amacıyla teslim edildiğini, akabinde, ..., ... Kurumsal Şubesi, bu senetleri keşideci ...'nin adresine en yakın şubesi olan Zeytinburnu Şubesine gönderdiğini ve bu hususun "senet ihbarnamesiyle" senetleri düzenleyen ...'ye de ihbar ettiğini, ..., ...

Kurumsal Şubesi, tarafından müvekkili şirkete ulaştırılan yazıyla; tahsil için ..., ...Kurumsal Şubesine teslim edilen senetlerin, ..., Zeytinburnu Şubesine ulaştırılırken kaybolduğunun (çalındığı) bildirildiğini, kaybolan veya çalınan dava konusu senedin takipte sözde alacaklı görünen işbu dava davalısının eline geçtiğini ve davalı tarafından müvekkili şirkete karşı haksız icra takip başlatıldığını, Müvekkili şirketin takipte sözde alacaklı görünen kişiye herhangi bir borcu olmadığını, dahası sözde alacaklı görünen kişi ile müvekkili şirket arasında herhangi hukuki veya ekonomik bir ilişki dahi söz konusu olmadığını,

bu itibarla kötü niyetli davalının haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek keza müvekkili şirketin mağdur olmaması için dava konusu senedin iptali, müvekkili şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) ve davalının elinde olduğu anlaşılan senedin istirdadı, müvekkili şirkete iadesi için iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu bu nedenle dava konusu 30/12/2020 vadeli ve 1.000.000,00-TL bedelli senedin iptaline, müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine ve senedin müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılara çıkarılan tebligatın davalılara usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalılar davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Gaziantep ... Noterliği'nin 06/01/2021 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, Beşiktaş ... Noterliği'nin 15/12/2020 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi, Senet alındı bordrosu, 30/12/2020 vadeli ve 1.000.000,00-TL bedelli senet sureti, 15/10/2020 tarihli İş Modern Ambarlı Gayrimenkul Satış Vaadi Sözleşmesi, İstanbul ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası,...Cumhuriyet Başsavcılığı Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosu'nun ... ve ...soruşturma sayılı dosyaları, Gaziantep... İcra Hukuk Mahkemesinin 22/04/2021 tarih, ...Esas, ... Karar sayılı ilamı, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, davalı şirket yetkilisinin uyapta kayıtlı dosyalar raporu, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

...İcra Dairesi'nin... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı davalı ... tarafından borçlu davacı...A.Ş. aleyhine 15/10/2020 düzenleme, 31/12/2020 vade tarihli bonodan kaynaklanan toplam 1.000.000,00-TL asıl alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyanın incelenmesinde, talep eden...tarafından talebe konu olan davamıza konu bononun da arasında olduğu bonoların zayi nedeniyle iptaline ilişkin talep olduğu, dosyanın derdest olduğu ve duruşmasının 28/04/2021 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; talep eden ...A.Ş. tarafından talebe konu olan davamıza konu bononun da arasında olduğu bonoların zayi nedeniyle iptaline ilişkin talep olduğu, davamızın konusu olan bononun dosyaya ibraz edilmediğinin bildirildiği ve dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından sunulan 02/09/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre;

Davacı şirketin 2020-2021 yılarını ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

Davacı ...A.Ş. ile Dava Dışı ...Ltd. Şti. arasında Beşiktaş ... Noterliği 15.10.2020 tarih ... yevmiye madde numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayri Menkul Satış Vaadi Sözleşmesi" sözleşmesini akdettiği ve bu sözleşmeye istinaden dava dışı şirketten davaya konu senette dahil olmak üzere 16 adet senedi sözleşme ekinde teslim aldığı, senet bilgilerinin sözleşme ekinde açıkça belli olduğu,

Davaya konu ... nolu 1.000.000,00 TL tutarlı senet ve beraberindeki 15 adet senet toplam tutarları 2.700.000,00 TL tutarındaki senetlerin vadesinde tahsil edilmek üzere... a takas için verildiği.

Senetler ... şubesi tarafından tahsil edilecekleri şubeye transferi için ... Kargo Yenisahra şubesine ne teslim edildikleri ancak Kargo tarafında ...şubesi olan ... Zeytinburnu şubesine teslim edilmedikleri yönünde ...'ın Dosya kapsamında alınan müzekkereye cevap verdileri ve kıymetli evrakların iptali için İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret mahkemesi ...Esas sayılı dosyası kapsamında dava açtıkları,

Davacı şirketin ticari defter kayıtları, Dava Dışı ...'ın müzekkere cevabı ve Davacı şirketin Bankaya vermiş olduğu senet bilgilerinin açıkça yazılı olduğu tevdi bordrosundan Davaya konu senedin Davacı şirketin bilgisi/isteği dışında Davalı...Tic.Ltd. Şti ve diğer davalı ... nezdine geçtiği ve dosyada fotokopisi görülen davalı ... tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takipte bulunduğu, Davacı şirketin ilgili bonodan dolayı Davalı ...Ltd. Şti ve diğer davalı ...'na borçlu olmadığı bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalılar aleyhine açılan dava konusu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı taraf iş yeri sattığı dava dışı ...Ltd. Şti. tarafından düzenlenen dava konusu 1.000.000,00-TL bedelli 31/12/2020 vadeli bononun tahsil amacıyla teslim edildiği ... şubesi tarafından diğer şubesine gönderilirken çalındığını, davalılar ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını, davalıların dava konusu senedi haksız iktisap ettiğini, dava konusu bonodan dolayı davalılara borçlu olmadıklarından menfi tespit taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraflara çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraflar davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

... İcra Dairesi'nin... esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı davalı ... tarafından borçlu davacı ...A.Ş. aleyhine 15/10/2020 düzenleme, 31/12/2020 vade tarihli bonodan kaynaklanan toplam 1.000.000,00-TL asıl alacağa ilişkin kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Gaziantep ... İcra Hukuk Mahkemesinin 22/04/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamının incelenmesinde; dava konusu bonoya dayanılarak başlatılan ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra takibinin yetkisiz icra dairesinde yapıldığı ve yetkili icra dairesinin İstanbul İcra daireleri olduğuna ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesi'in ...Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; talep eden ... tarafından talebe konu olan davamıza konu bononun da arasında olduğu bonoların zayi nedeniyle iptaline ilişkin talep olduğu, mahkemece verilen 28/01/2021 tarihli ara karar ile davamız konusu bonoya ilişkin istirdat davası açmak üzere süre verildiği ve dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyanın incelenmesinde; talep eden ...A.Ş. tarafından talebe konu olan davamıza konu bononun da arasında olduğu bonoların zayi nedeniyle iptaline ilişkin talep olduğu, davamızın konusu olan bononun dosyaya ibraz edilmediğinin bildirildiği ve dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyanın incelenmesinde; müşteki ...A.Ş. tarafından şüpheliler ... ve ...Ltd.Şti. yetkilisi ... hakkında dolandırıcılık, sahtecilik ve bedelsiz senedi kullanma suçundan yapılan şikayete ilişkin soruşturmanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

Mali Müşavir Bilirkişi ...tarafından sunulan 02/09/2021 tarihli bilirkişi raporuna göre; Davacı şirketin 2020-2021 yılarını ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

Davacı ...A.Ş. ile Dava Dışı ... Ltd. Şti. arasında Beşiktaş ... Noterliği 15.10.2020 tarih ... yevmiye madde numaralı "Düzenleme Şeklinde Gayri Menkul Satış Vaadi Sözleşmesi" sözleşmesini akdettiği ve bu sözleşmeye istinaden Dava dışı şirketten Davaya konu senette Dahil olmak üzere 16 adet senedi sözleşme ekinde teslim aldığı, senet bilgilerinin sözleşme ekinde açıkça belli olduğu,

Davaya konu ... nolu 1.000.000,00 TL tutarlı senet ve beraberindeki 15 adet senet toplam tutarları 2.700.000,00 TL tutarındaki senetlerin vadesinde tahsil edilmek üzere ..'a takas için verildiği.

Senetler Ataşehir ... şubesi tarafından tahsil edilecekleri şubeye transferi için... Kargo Yenisahra şubesine ne teslim edildikleri ancak Kargo tarafında Varış şubesi olan ...Zeytinburnu şubesine teslim edilmedikleri yönünde ...'ın Dosya kapsamında alınan müzekkereye cevap verdileri ve kıymetli evrakların iptali için İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret mahkemesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında dava açtıkları,

Davacı şirketin ticari defter kayıtları, Dava Dışı ...'ın müzekkere cevabı ve Davacı şirketin Bankaya vermiş olduğu senet bilgilerinin açıkça yazılı olduğu tevdi bordrosundan Davaya konu senedin Davacı şirketin bilgisi/isteği dışında Davalı ...Ltd. Şti ve diğer davalı ... nezdine geçtiği ve dosyada fotokopisi görülen davalı ... tarafından başlatılan ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takipte bulunduğu, Davacı şirketin ilgili bonodan dolayı Davalı ...Ltd. Şti ve diğer davalı ...'na borçlu olmadığı bildirilmiştir.

Eldeki dava İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/01/2021 tarih, ... Esas-... Karar sayılı birleştirme kararı üzerine Mahkememizin 2020/658 esas sayılı dosyası ile birleştirilmiş olup, Mahkememizin... Esas sayılı dosyasından verilen 02/02/2021 tarihli ara karar ile her iki dosyanın sadece davacı tarafının aynı olduğu, davalıların ve dava konusu bonoların farklı olması nedeniyle verilecek kararlar birbirini etkileyecek nitelikte olmadığından davaların birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğinden Birleşen İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının HMK 167 maddesi gereğince tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine karar verilmesi üzerinde Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Dava konusu ihtilaf dava konusu bonodan dolayı davacının davalılara borçlu olup olmadığı, dava konusu bononun davalılar tarafından haksız iktisap edilip edilmediği hususundan kaynaklıdır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında verilen 25/01/2021 tarihli ara karar ile; Davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, 2004 sayılı Yasanın 72/2.maddesi uyarınca dava değeri olan 1.000.000,00 TL'nin %15'i olan 150.000,00 TL nakdi veya gayri nakdi teminat karşılığında, dava konusu kılınan 31/12/2020 vade tarihli 1.000.000,00 TL bedelli senedin tahsilinin, dava tarihinden önce takibe geçilmemiş olması kaydı ve ayrıca iyi niyetli üçüncü kişilerin haklarını etkilememek ve iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden sonuç doğurmamak kaydı ile icra takibinin davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yargılama sırasında toplanan deliller kapsamında, davacı tarafça dava konusu bononun tahsil amacıyla verildiği banka şubesi uhdesindeyken çalındığı ve kötü niyetli davalıların eline geçtiği, davalılar ile aralarında ticari ilişki bulunmadığı bu nedenle dava konusu bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle dava açılmış olup, dava konusu bononun da aralarında bulunduğu çok sayıda sıralı bononun tahsil amacıyla verildiği banka şubesinden diğer şubeye nakli sırasında kaybolduğu veya çalındığı buna ilişkin hem banka tarafından hem de davacı senet alacaklısı tarafından zayi nedeniyle iptal davalarının açıldığı,

dava konusu bonoya ilişkin davalılar tarafından...

İcra Dairesi'nin... esas sayılı icra dosyasında icra takibi başlatıldığı, dava konusu bonodan dolayı icra dosyasında alacaklı gözüken davalılar tarafından davaya cevap verilmeyerek dava reddolunmuş ise de davalılar tarafından dava konusu bononun haklı olarak iktisap edildiğini ispata yarar belge ve ticari kayıtların sunulmadığı anlaşılmakla, düzenlenen dosya kapsamına uygun denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile de davacı taraf ile davalılar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı sabit olup, davalı şirket yetkilisi olan diğer davalı ...'nun uyapta kayıtlı dosyalar raporuna göre hakkında çok sayıda tefecilik, dolandırıcılık,

resmi belgede sahtecilik suçlarına ilişkin soruşturma ve ceza dosyası kaydının bulunduğu açık olup dava konusu bononun bu nedenlerle ticari ilişki kapsamında davalıların eline geçmediği davalılar tarafından haksız şekilde iktisap edildiği sabit olduğundan davacı tarafın dava konusu bonodan dolayı davalılara borçlu olmadığı anlaşılmakla Davacı ...Ortaklığı A.Ş.'nin ... İcra Dairesi'nin... esas sayılı icra dosyasında takip konusu alacaklısı davacı şirket borçlusu ... Ltd.Şti.

Olan 31/12/2020 vade, 15/10/2020 düzenleme tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli, ... numaralı bonodan dolayı davalılar ... ve ... Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığının tespitine ve bononun davalılardan alınarak davacıya iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.