İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/351 K.2022/374

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Kendisinin, ... San. Ve Tic. A.Ş.'de çalıştığını, firma yetkilisi tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ... ticari şubesine ait lehdarının ... olduğu, ... çek numaralı, 15/09/2022 keşide tarihli, 30.000,00-TL bedelli çeki lehdara elden teslim etmek üzere şirket yetkilisinden teslim aldığını, söz konusu çeki lehdara teslim edemeden kaybettiğini ve tüm aramalarına rağmen bulamadığını beyan ederek; söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; talep zayi nedeniyle çek iptaline ilişkindir.

Kıymetli evrakın iptali genel olarak TTK' nın 651. maddesinde düzenlenmiştir. Maddeye göre kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Söz konusu düzenlemelere ve Yargıtay içtihatlarına göre kambiyo senetlerinin zayi nedeniyle iptalini ancak senet hamili talep edebilecektir.

Somut olayda davacı, keşideci şirketin çalışanı olduğunu ve keşideci şirketin yetkilisinden lehdara teslim etmek üzere teslim aldığını ancak kaybettiğini iddia ettiğinden davacı söz konusu çeklerin yetkili hamili değildir. Bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz. TTK'nın 669 vd.maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için geçerli bir kambiyo senedinin bulunması gerektiği, zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının hamilde olduğu, davacının keşideci şirketinin çalışanı olduğu ayrıca keşidecinin bu nitelikteki davayı açmasına yasal olanak bulunmamaktadır.

Aktif husumet ehliyeti, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/d maddesi uyarınca dava şartı niteliğindedir ve aynı Kanunun 115. maddesi gereğince davanın her safhasında ve re’sen nazara alınması zorunludur. Yukarda açıklanan nedenlerle, talebin aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı* Hakim ... · e-imzalı*