İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/611 K.2024/157

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ... Projesi işlerini yaptığını, projenin mekanik işlerinin yapılması amacıyla davalı arasında 740.000 TL + KDV bedeli 75 gün süreli olmak üzere 29.04.2021tarihinde sözleşme imzalandığını, davalı tarafın 740.000TL + KDV bedelli sözleşme için ... 31. İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile 444.851,00TL’nin tahsiline dair icra takibi başlattığını, müvekkili şirketin iş yoğunluğundan ötürü etebliğ olarak gelen ödeme emrine itiraz edilemediğini, müvekkili şirket ile davalı arasında ... yönünden 547.000TL +KDV bedelli olmak üzere hizmet alımı gerçekleştirildiğini, davalı taran ...’deki işler için ... tarih ... numaralı 700.920TL bedelli fatura tanzim edildiğini ve işbu faturanın müvekkili şirket kayıtlarına alındığını, müvekkili şirket ile davalı arasındaki ..işi için ... tarih... numaralı 517.473,07TL bedelli fatura tanzim edildiğini ve faturanın müvekkili şirket kayıtlarına intikal ettirildiğini,

ancak davalı tarafın ... tarih ... numaralı 927.264,18TL bedelli 1 adet daha fatura tanzim etmiş ise de, işbu faturanın müvekkili tarafın kabul edilmediğini, davalı taraf ile müvekkili arasındaki sözleşmeye konu iş bedellerinin toplam 1.518.660TL olduğunu, davalı tarafın iki ayrı iş için toplam 1.218.083,07TL miktarlı 2 adet faturayı tanzim ettiğini ve müvekkili şirket tarafından ödemesinin yapıldığını, müvekkili şirket tarafından davalı tarafa toplam çek veya banka havalesi yoluyla 1.792.649TL ödeme yaptığını,

müvekkili tarafından ... işine ilişkin ödemelerini fazlası ile davalı tarafa ödemiş olmasına rağmen herhangi bir hakediş belgesi sunmaksızın ... tarih ... numaralı 927.264,18TL bedelli bir adet fatura tanzim ettiğini, müvekkili şirket tarafından iki işi için toplam 1.518.000TL ödeme yapılması gerekirken 1.792.649TL ödeme yapıldığını, buna rağmen davalı tarafın 444.851TL daha talep ettiğini, ancak davalı tarafın tanzim ettiği ve itiraza uğrayan faturası eklenmiş olsa bile toplam tanzim ettiği fatura bedellerinin 2.145.657,25TL olacağını,

bu durumda davalı tarafın tanzim ettiği faturalardan fazla olarak 91.842,75TL’yi talep ettiğinin anlaşıldığını, davalı tarafın taşeronluk sözleşmesi ile üstlendiği işleri yerine getirmesi ve eser sözleşmesi kapsamında yaptığı işlere ilişkin müvekkili şirketin de imzasını içeren hakkediş bedellerini eklemek suretiyle fatura tanzim etmesi gerekirken hiçbir hakkediş belgesi sunmadığını, fatura tanziminin herhangi bir alacağın delili olamayacağını, ispat yükünün davalı alacaklı tarafta olduğunu beyanla,

icra takibinin müvekkili şirketi zor durumda bıraktığından dolayı İİK 72/3 maddesi gereğince ihtiyati tedbir talebi karar verilmesini menfi tespit davasının kabulü ile müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, müvekkili şirket aleyhine başlatılan ... 31. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının iptaline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Taraflar arasındaki ihtilafın Kağıthane otel projesi kapsamındaki Mekanik İmalatları projesindeki işlemin bedeli hususunda olduğunu, davacı her ne kadar proje bedelinin 740.000TL + KDV olduğunu iddia etmiş ise de, bu hususun gerçeği yansıtmadığını, her ne kadar sözleşme bu bedel üzerinden yapılmış ise de, proje revize edilerek müvekkili tarafından ek imalatların yapıldığını ve neticede toplam 1.328.000TL + KDV olarak son halini aldığını, diğer bir ifade ile her iki projenin bedelinin KDV dahil toplam 2.212.500TL olduğunu, davacı tarafça yapılan ödeme mahsup edildiğinde 419.851TL davacının davalıya borcunun bulunduğunu,

Kağıthane otel projesi bedelinin 1.328.000TL + KDV olduğunun davacının da kabulünde olduğunu, buna ilişkin mail yazışmalarının mevcut olduğunu, davacı ile müvekkilinin hiç bu yazışmaları olmamış gibi üstüne davacı yanın dava dilekçesinde eklemiş olduğu ...

15. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide ettiğini, müvekkilinin göndermiş olduğu 01.02.2022 tarih ... numaralı 927.264,18TL bedelli faturanın kısmen dahi kabul edilmediğini, davacının söz konusu faturayı kısmen kabul edip kalan bedel yönünden iade faturası kesebilecekken bu işlemin dahi yapılmadığını, TTK’na göre basiretli tacir sıfatına haiz olan davacının işbu ödemelerin fazladan yapıldığına değil, müvekkilinin yapmış olduğu işin hakkediş neticesinde ödenen kısmen tahsilatlara ilişkin olduğunun davalı tarafa verilen hizmetin karşılığı olan işin yapıldığına dair karine teşkil etmesi gerektiğini,

basiretli olan bir tacirin iş yapılmaması sebebi ile ödeme yapmasının düşünülemeyeceğini, taraflarınca işbu ihtarnameye karşılık olarak ... 9. Noterliğinin ... tarih ve ... numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarname uyarınca ödeme yapılmaması üzerine ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını beyanla, davanın reddine, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, ... 15. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 9. Noterliğinin ... tarih ve ... numaralı ihtarnamesi, taraflar arasında akdedilen ... İmalatları Projesi Sözleşmesi, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... tarihli davalının tacir olduğuna dair müzekkere cevabı, davacı ve davalının ticari defter ve kayıtları, ...15. İcra Hukuk Mahkemesinin...esas sayılı dosyası, ...10. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafın davaya konu ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine dayanak faturalar ve hakediş alacaklarından kaynaklı olarak davalı tarafa borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... işi için 740.000,00 TL+KDV= 873.200,00 TL ve ... yurt işi için 547.000,00 TL +KDV= 645.460,00 TL üzerinden anlaşma sağlandığını, sözleşme konu iş bedellerinin toplamının 1.518,660,00 TL olduğunu, davalı tarafın yapılan iş karşılığı olarak 01/07/2021 tarihli 517.473,07 TL bedelli ve 27/01/2022 tarihli 700.920,00 TL bedelli fatura düzenlediğini, müvekkili şirket tarafından davalıya toplam 1.792,649,00 TL ödeme yapıldığını, ödemeler yapılmışken davalı tarafından 01/02/2022 tarihli 927.264,18 TL bedelli fatura düzenlendiğini,

faturanın dayanağı hakediş belgelerinin davalı tarafça teslim edilmediğini, söz konusu faturanın müvekkili tarafından kabul edilmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesini ve icra dosyasında İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin edimini üstlendiği ... işi projesi bedelinin 547.000,00 TL+KDV= 645.460,00 TL olduğu ve davacı tarafça ödenen bedelin 1.792.649,00 TL olduğu hususunda bir itirazlarının bulunmadığını ancak ... otel işi projesinin bedelinin 740.000,00 TL+KDV= 873.200,00 TL olduğu hususunun gerçeği yansıtmadığını, söz konusu projede revizeye gidildiğini, ek imalatlar yapıldığını ve proje bedelinin 1.328.000,00 TL+KDV= 1.567.040,00 TL olarak son halini aldığı,

her iki projenin toplam bedelinin KDV dahil 2.212.500,00 TL olduğunu, yapılan ödemenin mahsubu sonucunda davacının 419.851,00 TL borcunun bulunduğunu, davacı tarafa gönderilen ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, bu nedenle davanın reddi ile İİK 72/4 maddesi uyarınca kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 10/10/2022 tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği, İİK 72/3 maddesi gereğince %15 teminat ile icra dosyasına yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verildiği, teminatın yatırıldığı anlaşılmıştır. ... 31. İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davalı/alacaklı tarafından davacı/borçlu aleyhine 444.851,00 TL borcun ödenmesi amacıyla 08/06/2022 tarihinde icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının uygulandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi ..., Makina Mühendisi Bilirkişi ... ve Sözleşme Alanında Uzman Bilirkişi ... tarafından 16/07/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi heyet raporuna göre.

"Davacı kayıtlarında, davalıdan icra takip tarihi itibariyle 574.255,93 TL alacaklı olduğu, Davalı kayıtlarında, davacıdan icra takip tarihi itibariyle 353.008,25 TL alacaklı olduğu , her iki hesap arasında (574.255,93 + 353.008,25) 927.264,18 TL fark gözükmekte olup bu fark, ...’nun ...

Tasarım firmasına 01.02.2022 tarihli kesmiş olduğu “Mekanik Tesisat İşleri Hesin Hakediş” açıklamalı 927.264,18 TL tutarlı faturadan kaynaklandığı, davacı çalışanı ...’ ün mail yazışmasından Taraflar arasında ihtilaf konusu olan Kağıthane projesi için sözleşme bedeli 740.000 TL +KDV olmasına rağmen, 1.210.000+135.000 = 1.345.000,00 TL +KDV hakediş tutarının davacının onayında olduğu anlaşıldığı, sözleşme bedeline göre daha yüksek bir bedelin davacının onayında olduğunun anlaşılmasından, davalının cevap dilekçesinde ifade ettiği gibi davacının onayı ile projede revizyona gidilmiş olduğunun tespit edildiği,

Davalının talep edebileceği hakediş miktarının hesaplanması; ... mekanik tesisat projesi için hak edilen miktar: 1.328.000 TL+ KDV ... mekanik tesisat projesi için hak edilen miktar : 547.000 TL+KDV Toplam hak edilen miktar : 1.875.000 TL+KDV = 2.212.500,00 TL (KDV) Davacı tarafın yapmış olduğu ödemeler toplamı (taraflar mutabık)= 1.792.649,00 TL

Davalının talep edebileceği kalan bakiye alacağı: 2.212.500,00 TL-1.792.649,00 TL = 419.851,00 TL (Dörtyüzondokuzbinsekizyüzellibir lira) olarak hesaplanmıştır. Davalının 353.008,25 TL’si için fatura tanzim edilmiş olduğu, 66.842,75 TL için fatura tanzim edilmemiş olduğu anlaşılmıştır.

Davalının talep edebileceği 419.851,00 TL içerisinde, Fatura kestiği KDV dahil 353.008,25 TL’yi KDV’si ile birlikte talep edebileceği, Fatura kesmediği KDV dahil 66.842,75 TL’yi, fatura kestiği takdirde KDV’si ile birlikte talep edebileceği, 66.842,75 TL’yi fatura kesmediği takdirde %18 KDV miktarı düştüğünde (66.842,75 TL-(66.842,75 TL*18/100)) = 54.811,055 TL olarak talep edebileceği" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tarafların bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmesi amacıyla bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, Mali Müşavir Bilirkişi ..., Makina Mühendisi Bilirkişi ...ve Sözleşme Alanında Uzman Bilirkişi ... tarafından 28/11/2023 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "mail ve whatsapp yazışmalarında belirtilen ve projenin başındaki isim olan ... ve davacının çalışanı proje koordinatörü ...’ un onaylamış olduğu otel projesi bedeli olan 1.328.000 TL+ KDV üzerinden davalının kalan bakiye alacağının bulunduğu yönde kanaat oluşması durumunda, davalının talep edebileceği miktarın 419.851,00 TL olduğu,

davacının kaşe ve imzası ile otel projesinin bedeli olarak 1.212.807,99 TL+ KDV olarak onaylamış olduğu hak ediş evrakları üzerinden talepte bulunabileceği yönünde kanaat oluşması durumunda, davalının kalan bakiye alacağı olarak talep edebileceği miktarın 258.924,42 TL olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Taraflar arasında ...yönünden eser sözleşmesi düzenlendiği, davacının iş sahibi, davalının yüklenici konumunda olduğu, taraflar arasında ... işi projesi bedelinin 547.000,00 TL+KDV= 645.460,00 TL olduğu ve davacı tarafça ödenen bedelin 1.792.649,00 TL olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, asıl uyuşmazlığın ... projesinin bedeli hususunda olduğu, davalı tarafça davacı tarafa 01/02/2022 tarihli 927.264,18 TL bedelli fatura düzenlendiği, davacı tarafça faturanın kabul edilmediği ve davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan davacı şirket çalışanı mali işler müdürü ...tarafından davalı ...'na gönderilen mailde fatura düzenlenirken ...

Bey'le mutabık kalınıp kalınmadığı, kalındı ise mutabık olduğunu gösterir belgenin gönderilmesinin istendiği, dosyaya sunulan whatsapp ve mail yazışmalarında ...projesinin bedeli hususunda yazışmaların bulunduğu, 08/11/2021 tarihli mail yazışmasında davalı ...tarafından davacı şirket çalışanı ...'a hakediş dosyalarının gönderildiği, 01/03/2022 tarihli whatsapp yazışmasında davacı şirket çalışanı ... tarafından davalı ...'na gönderilen mesajda ...işi projesi bedelinin 547.000,00 TL+KDV= 645.460,00 TL, Kağıthane Otel projesi için 1.328.000,00 TL+KDV= 1.567.040,00 TL'ye onay verildiğinin anlaşıldığı,

... projesi için hak edilen miktar, 1.328.000 TL+ KDV, ... projesi için hak edilen miktar 547.000 TL+KDV olmakla birlikte toplam hakedilen miktarın 1.875.000 TL+KDV = 2.212.500,00 TL (KDV) olduğu, davacı tarafın yapmış olduğu ödemeler toplamı 1.792.649,00 TL olmakla birlikte davalının talep edebileceği kalan bakiye alacağın 2.212.500,00 TL-1.792.649,00 TL = 419.851,00 TL olduğu, davacı tarafından icra takibi ile 444.851,00 TL talep etmiş olmakla davacı tarafın davalı 25.000,00 TL borcunun bulunmadığı sabit olmuştur.

Düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmış olup davanın kısmen kabulü ile; davacının ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında davalıya. İİK 72. Maddesi uyarınca 25.000,00 TL yönünden borçlu olmadığının tespitine fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

3065 Sayılı Kanunun 1. Maddesinde hangi iş ve işlemlerin KDV tabi olduğu sayılmak suretiyle belirtilmiştir. Bunlar kategorik olarak; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerdir. Eser sözleşmesi gereği imal edilen eserin bedeli KDV tabi olup sorumlusu da yüklenicidir. Vergiyi doğuran olay ise işin teslimidir. KDV talebi için fatura düzenlenmesine gerek bulunmadığı Yargıtay içtihatlar ile kabul edilmiş olduğundan davalının KDV dahil hakediş alacağının bulunduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.

Davacının kötü niyet tazminatı talebi yönünden. İcra ve İflas Kanunun 72. maddesinin 5.fıkrasına göre. “Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir.

Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz. ”Kötüniyet tazminatı, takibe girişmekte kötüniyetli bulunduğu borçlu tarafından açıkça kanıtlanmış olan ya da öyle olduğu ayrıca kanıtlanmasına gerek bulunmaksızın dosya kapsamından açıkça anlaşılabilen alacaklıya yönelik bir yaptırım niteliğindedir.

Anılan yasa hükmüne göre, alacaklının anılan tazminata mahkum edilebilmesi, açıkça, takibin kötüniyetle yapılmış olması koşuluna bağlanmıştır. Hemen belirtmek gerekir ki, alacaklının icra takibini kötüniyetli olarak yaptığı hususu, borçlu tarafından kanıtlanmalıdır. Öğretiye ve Yargıtay uygulamasına göre, alacağının bulunmadığını bildiği veya bilmesi gereken bir durumda olduğu halde, icra takibine girişen alacaklı, kötüniyetli kabul edilir.

Açıklanan bu yasal durum ve ilke çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde davacı, davalının icra takibinde kötüniyetli olduğunu yasal delillerle kanıtlayamamış olup, dosya içeriğinde de kötüniyetin varlığını açıkça ortaya koyacak bir yöne rastlanmamıştır.Bu nedenle davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalının kötüniyet tazminatı talebi yönünden. İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır.

Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiş olup Davalı lehine kötüniyet tazminatının koşullarından biri ihtiyati tedbir kararının uygulanması olduğundan Mahkememizce davacı lehine ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve icra dosyasında uygulandığından reddedilen kısmın %20'si oranındaki ( 83.970,20-TL) tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalı* Hakim · e-imzalı*