İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/116 K.2023/716

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan 22/02/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davacı tarafından 08.04.2022 tarihinde davalı veya emruhavalesine olmak üzere 30.000,00 TL tutarında senet düzenlendiğini, ciro silsilesi nezdinde senet hamili ... Anonim Şirketi olduğunu, ciro silsilesinden habersiz olan davacı davalı şirket ile iletişime geçerek senet bedeli olan 30.000,00 TL'yi ödediğini, davalı senedi ciro ettiğini söylemeyerek yapılan ödemeyi kabul ettiğini, hamil olan ...

Anonim Şirketi davacıdan ödememe protestosu ile senet bedelini talep ettiğini, senet bedelini davalı şirkete ödeyen davacı davalı ile iletişime geçtiğini, davalı ise bu durumun ... hatası olduğunu ve soru teşkil edecek bir durum olmadığını belirttiğini ancak buna rağmen ... senedi takibe koyduğunu, takip neticesinde araçlarına haciz konulduğunu, haczin kalkması için davacı tarafından 37.888,61 TL tutarında ...

Anonim Şirketine ödeme yapıldığını, bu durumdan dolayı davacı tarafından 30.000,00 TL ve 37.888,61 TL olmak üzere iki defa ödeme yaptığını, bunun sonucunda davalı tarafın sebepsiz zenginleştiğini, senedin ciro edildiğini davacıya bildirmediği için davacı aynı senet için yapmış olduğu ikinci ödemede senet bedeli olan 30.000 TL'ye ek olarak 7.888,61 TL daha fazla ödeyerek toplamda 37.888,61 TL zarara uğradığını, açıklanan nedenlerle itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan 28/03/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafında iddiaları soyut ve mesnetsiz olduğunu, gerçek dışı beyanlarla davalı şirket borçlu olarak gösterilmeye çalışıldığını, iddia ve taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı icra dosyası, arabuluculuk anlaşamama tutanağı, WhatsApp ve mail yazışmaları, Dekontlar, Ticari defterler, Banka kayıtları dosya arasına alınmış ve bilirkişi raporu alınmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 27/11/2022 tarihinde 37.888,61TL asıl alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (05/12/2022) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 06/12/2022 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Muhasebe ve finans uzmanı bilirkişi ... tarafından hazırlanan 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusunun, davacının, davalı tarafın alacaklı olduğu bono nedeniyle davalının alacağını temlik etmesine rağmen bunu bilmediğini iddia ederek davalıya ödeme yapması ve sonra alacağı alan dava dışı 3. Kişinin de aynı alacak nedeniyle icra takibi yapması neticesinde icra tehdidi altında mükerrer ödeme yapıldığı, davalının sebepsiz zenginleştiği iddiası ile davacı nezdinde oluşan zararın davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, davacı ...

Ltd. Şti.'nin adresi .../Gaziantep olup 19.06.2023 günü saat 11:00'da mahkemeniz duruşma salonunda yapılan incelemeye katılmadığı, dosyaya beyan dilekçesi ekinde sunulan belgelerde ticari defterlere ilişkin (tasdik bilgileri, muavin dökümü vs.) sunulan bir belgeye rastlanılmadığı, davalının 2021-2022 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, davalının incelenen ticari defterlerine göre.

Davalının incelenen kendi ticari defterlerinde, davacı yan ile olan cari münasebetini 340. kodlu alınan sipariş avansları hesabında takip ettiği, davacı yan tarafından 15.08.2022 tarihinde yapılan 30.000,00 TL tutarlı dava konusu olan ödemenin davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, Dava konusu somut olayda uyuşmazlığın, davacının, davalı tarafın alacaklı olduğu bono nedeniyle davalının alacağını temlik etmesine rağmen bunu bilmediğini iddia ederek davalıya ödeme yapması ve sonra alacağı alan dava dışı 3. Kişinin de aynı alacak nedeniyle icra takibi yapması neticesinde icra tehdidi altında mükerrer ödeme yapıldığı,

davalının sebepsiz zenginleştiği iddiası ile davacı nezdinde oluşan zararın davalı yandan tahsili talebi üzerine çıkmış bulunduğu, davacı tarafından dava dilekçesinde 08.04.2022 tarihli düzenlenen senedin dosya kapsamında örneğine rastlanılmadığı, dosyaya sunulan davacı şirketin davalı şirket yetkilisi ile olan whatsapp yazışmaları ve sunulan ödeme belgeleri nezdinde yapılan incelemelerde, davacı tarafından 08.04.2022 tarihinde davalı lehine 30.000,00 TL tutarlı senedin keşide edildiği konusunda ihtilaf bulunmadığı,

davacı yan tarafından davalıya 15.08.2022 tarihinde 30.000,00 TL tutarında ödeme yapılarak keşide edilen senet bedelinin ödendiği anlaşıldığı, aynı alacak için dava dışı ... Faktoring şirketi tarafından davacı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı ve davacı şirketçe bu icra takibi nedeniyle dava dışı şirkete 37.888,61 TL tutarında ödeme yaptığı, bu minvalde davacı şirketin aynı alacak için iki defa mükerrer olarak ödeme yaptığı anlaşılmakla mükerrer olarak tahsil edilen tutardan kaynaklı olarak davacı yanın takip tarihi (27.11.2022) itibariyle davalı yandan 37.888,61 TL alacaklı olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz tarafların tacir olması nedeniyle görevli ve davalının yerleşim yeri itibari ile yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

Davacı alacaklı mükerrer ödeme nedeniyle davalının sebepsiz zenginleştiğini ve bu sebeple alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.

Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya mükerrer ödeme yapılıp yapılmadığı, 08/04/2022 tarihli 30.000,00TL bedelli senedi ciro ile devralan hamili olan ... Faktoring şirketine icra takibi sebebi ile yapılan 37.888,61TL nin davalıdan talep edilip edilemeyeceğine ilişkindir.

Sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak iade isteminde bulunulabilmesi için, bir tarafın malvarlığının diğer tarafın malvarlığı aleyhine çoğalması gerekir. Buna göre sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Zenginleşen, başkasının malvarlığından veya emeğinden haklı bir sebep olmaksızın elde ettiği zenginleşmeyi geri vermek zorundadır (TBK m.77/1).

Türk Medeni Kanunu'nun 6.maddesi hükmü uyarınca; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatlamakla yükümlüdür. Gerek doktrinde; gerek Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere, ispat yükü hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kimseye düşer. Öte yandan, ileri sürdüğü bir olaydan kendi yararına haklar çıkarmak isteyen kimsenin, iddia ettiği olayı ispatlaması gerekir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacı tarafından 15/08/2022 tarihinde banka havalesi ile 30.000,00TL ödeme yapıldığının davalının defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından 21/10/2022 tarihinde ....

İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasına 37.888,61TL ödeme yapıldığı anlaşılmış olup dosya kapsamında sunulan davacı şirketin davalı şirket yetkilisi ile olan whatsapp yazışmalarından taraflar arasındaki ticari ilişki sebebi ile 08/04/2022 tarihli 30.000,00TL bedelli ( vade tarihi 15/08/2022 olan ) senedin davacı tarafından düzenlenerek davalıya verildiği ve akabinde senede konu alacağın 15/08/2022 tarihinde banka kanalı ile ödediği, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre başka bir alacak- borç ilişkisinin bulunmadığı yazışmalardan da anlaşıldığı üzere davalı tarafından senedin faktoring şirketine verildiği,

şirketin hatası olduğunun bildirildiği ve dava dışı şirket ile yapılan yazışmalarda da karşılıksız senet hakkında yazışmalar yapıldığı anlaşılmakla davalı tarafında 08/04/2022 tarihli 30.000,00TL bedelli senedin ciro edilerek dava dışı şirkete devrederek 15/08/2022 tarihinde banka havalesi 30.00,00TL ödemeyi almasına rağmen ....

İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyasında mükerrer ödeme sebebi ile sebepsiz zenginleştiği, nama yazılı kıymetli evrakın devri esas olarak borçlunun onayına gerek olmaksızın yazılı devir (temlik) beyanında bulunulması (TTK M.647/2) ve devir anlaşmasıyla senet zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle gerçekleşir. (TTK M. 647/1). Buradaki yazılı devir beyanının "temlik beyanı" olarak anlaşılması gerekir.

Buna göre, nama yazılı senetlerin devri, alacağın temliki (6098 sayı TBK. M 183 vd) hükmü uyarınca yapılır.

Davacının TBK 186 gereği devir bildirilmediğinden davalıya yaptığı ödeme ile borçtan kurtulduğu, 2 kez yapılan ödemenin mükerrer olduğu davalının bu nispette kendi borcundan kurtulduğundan sebepsiz zenginleştiği anlaşılmakla dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre davacı tarafın başlattığı takibe vaki itirazın iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden aynen devamına,

ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalı Hakim ... · ¸e-imzalı