İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/474 K.2024/308

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 11/08/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde düzenlenen faturaya konu borcun davalıca ödenmesi gerekirken bugüne kadar davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı hakkında .... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak bakiye 156.350,00 TL asıl alacak tahsili amacıyla takip yapıldığını, davalı itiraz ederek takibi durdurduğunu, açıklanan nedenlerle davalının itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmesini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 29/09/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından dava dilekçesinde faturanın içeriğinden veya iddia edilen ticari ilişkiden bahsedilmediğini, sadece içi boş ithamlarda bulunduğunu, davalının alacaklıya hiçbir borcu bulunmadığını, iade faturası da geçerli olmayan bir fatura olduğunu, davacı tarafça kesilen iade faturası süresinde olmadığını, davacı yan eser sözleşmesinden kaynaklı davasını ikame ettiğini belirtse de taraflar arasından ne bir sözleşme vardır ne de davacı yan tarafından malın iade edildiğine dair bir belge olduğunu, irsaliye belgesinde malın iade edildiğine dair taraflarının kabulü gerektiğini,

davacı tarafından malın iade edildiğine dair hiçbir belge sunulmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyası, Faturalar, Ticari defter kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 09/05/2023 tarihinde 156.350,00TL faturadan kaynaklı asıl alacak ve 1.387,87TL işlemiş faiz alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği (18.05.2023), davalı borçlunun süresi içinde (25/05/2023) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Serbest muhasebeci mali müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan 02/01/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre.

Dava konusunun, taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen 03.04.2023 tarihli ... sayılı faturadan kaynaklı 156.350,00 TL tutarlı alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2023 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı,

Davalı ile olan cari münasebetini v hesap kodunda takip ettiği, davalının davacı adına düzenlendiği 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli faturanın ve bu faturaya karşı davacının davalı adına düzenlendiği takibe konu 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturasının davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, iş bu iade faturasından kaynaklı davacı yanın takip tarihi (09.05.2023) itibariyle davalı yandan 156.350,00 TL cari hesap bakiye alacaklı olduğu,

Davalının 2023 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davalının incelenen ticari defterlerine göre.

Davacı ile olan cari münasebetini ... hesap kodunda takip ettiği, davalının davacı adına düzenlendiği 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli faturanın davalı ticari defterlerinde kayıt olduğu ve bu fatura bedelinin davacı tarafça ödendiği, bu faturaya karşı davacının davalı adına düzenlendiği takibe konu 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturasının ise davalı kayıtlarında yer almadığı,

davalı yanın takip tarihi (09.05.2023) itibariyle davacı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı Taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davalı tarafından davacı adına düzenlenen 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli fatura karşılık davacı tarafından düzenlenen ve takibe konu edilen 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturasının davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı,

Taraflar arasında ihtilaflı olan, davalının düzenlediği ve davacı tarafça aynı gün bedeli ödenen 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli esas faturaya karşın düzenlenen takibe konu 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturası yönünden davacının BS bildirimi verdiği görülmüş olup davalı tarafından BA bildirimi verilmediği,

davacı yan tarafından, davalının düzenlediği ve davacı tarafça aynı gün bedeli ödenen 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli esas faturaya karşın düzenlenen takibe konu 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturasının E-Fatura şeklinde usulüne uygun olarak düzenlediği, takibe konu iade faturasının davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşın davalı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, takibe konu iade faturasının davalının düzenlediği 14.02.2023 tarihli ... numaralı faturaya karşın düzenlendiği,

söz konusu fatura yönünden davacının BS bildirimi verdiği görülmüş olup davalı tarafından BA bildirimi verilmediği, davacı tarafından düzenlenen takibe konu iade faturasının yasal süresi içerisinde olup olmadığı ve kabul edilip edilmeyeceği yönünden hukuki değerlendirme ve Takdir Mahkemenize ait olacağı kanaati edinildiği, (Türk Ticaret Kanunu veya Vergi Usul Kanunu, iade faturasının düzenlenmesi için kesin bir süre belirtmez.

Ancak, pratikte iade işleminin gerçekleştiği tarihten itbaren makul bir süre içinde (genellikle birkaç gün içinde) düzenlenmesi beklenir.) Rapor içeriğinde yapılan tespitler ışığında, davacı yan tarafından, davalının düzenlediği ve davacı tarafça aynı gün bedeli ödenen 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli esas faturaya karşın düzenlenen takibe konu 03.04.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturanın kabul edilip edilmeyeceği yönünden Takdir Mahkemenize ait olmak üzere mahkemece davacı yanın davasında haklı görülmesi halinde/olasılığında,

davacı yanın takip tarihi (09.05.2023) itibariyle davalı yandan 156.350,00 TL asıl ve 231,31 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 156.581,31 TL alacaklı olabileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Davacı alacaklı taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla faturaya dayalı icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 18/05/2023 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.

Uyuşmazlık, taraflar arasında taraflar arasındaki ticari ilişki ve faturadan kaynaklı alacak istemine dayalı olarak icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın haklı olup olmadığı, alacağın tespiti halinde miktarı, icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususundadır.

Fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.

Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.

Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması;

borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ve iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi,

şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ve iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı ticari ilişki sebebi ile temin ettiği hizmetlerden doğan 03.04.2023 tarih ... numara 156.350,00 TL tutarlı İADE faturadan kaynaklanan alacağı için icra takibi başlattığını ve davalının takibe haksız olarak itiraz ettiği belirtmiş, bu kapsamda toplanan delillerden sonra alınan bilirkişi raporu, sunulan deliller üzerinde yapılan incelemeler sonucu; tarafların incelenen defter ve kayıtlarına göre ticari ilişkilerinin bulunduğu, davacı ve davalı yanın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu,

dolayısıyla yasal defterlerin tarafların lehine delil olarak kullanılabileceği, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği oluşan ticari kayıtlarda yapılan bilirkişi incelemesi ile yapılan tespitler sonucunda; taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davalı tarafından davacı adına

düzenlenen 14.02.2023 tarihli ... numaralı 156.350,00 TL bedelli fatura

karşılık davacı tarafından düzenlenen ve takibe konu edilen 03.04.2023 tarihli

... numaralı 156.350,00 TL bedelli iade faturasının davalı yanın ticari

defterlerinde kayıtlı olmadığından kaynaklandığı anlaşılmış olup incelenen BA-BS formlarından da davalı tarafından iade faturasına dair yapılan bir bildirim bulunmadığı ayrıca davacı tarafından faturaya konu malın iade edildiğine dair ispata yarar başkaca bir delil sunulmadığı görülmüş olup borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ve malı teslim almadığını savunmak suretiyle), kabul etmediğinden, davacının iade faturası sebebi ile alacaklı olduğunu ve fatura konusu malın iade edildiğini ispat ile yükümlü olmasına rağmen dosyaya bu yönde ispata yarar herhangi bir delil sunulmadığından ispatlanamayan davanın reddine ve davacının kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığından tazminat talebinin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.