İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/633 K.2024/72

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin 2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterini Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...tan şirkete teslim etmek üzere kendisine teslim edilen ... 10.10.2023 tarihinde. 10.10.2023 günü saat 01:00 sıralarında sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı ... ... marka Beyaz renkli aracını ... Mahallesi ...

Parkı yanına park etmiş akabinde 10.10.2023 günü saat 06:55 sıralarında aracın yanına geldiğinde aracın sol ön ve sol arka kapısının açık olduğunu fark ederek kolluk kuvvetine haber verdiğini, işbu meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde arka koltukta bulunan şirketin muhasebe evrakları ile dolu çanta çalınmış ve müvekkil şirketin "2022 yılı yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri" zayi olduğunu, müvekkil şirketin zayi olan defterlerinin ...'da bulunmasının yani şirket dışında bulunmasının sebebi defterlerin mali müşavirden şirkete teslim edilmesi gerektiğinden kaynaklandığını, müvekkil şirkete ait 2022 yılı yevmiye defteri,

defteri kebir ve envanter defterinin ziyana uğradığının tespiti ile zayi belgesini talep etmiştir.

DELİLLER

...'nden gelen; ... sayılı tahkikat evrakı , davacı şirkete ait ticaret kayıtları, Cumhuriyet Başsavcılığı Faili Meçhul Suçlar Bürosu 2023/... Soruşturma sayılı dosyası UYAP kayıtları,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava,6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defterin zayi sebebiyle iptaline ilişkin olarak açılmış bir davadır.

6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; "... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir. Davacı şirket kaybolan defterlerin, hırsızlık olayı neticesinde kaybolduğuna dayanmıştır.

TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.

Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özveri ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18. Madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri büyük bir dikkat ve özenle yerine getirmesi gerekmektedir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı yanın defterlerini kaybettiği ihbarı ile kolluğa gittiği, kolluk tarafından tutulan 10/10/2023 tarihli olay yeri inceleme raporunda hırsızlık olayının gerçekleştiği araç üzerinde yapılan kontrolde kapılar üzerinde herhangi bir zorlama ve hasarın olmadığı, oto üzerinde ve içerisinde herhangi bir dağınıklık ve karışıklığın olmadığı, oto üzerinden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir bulguya ve vücut izine rastlanılmamış şeklinde tespitlerin yapıldığı,

bu haliyle davacının muhasebecisi ve defterlerin taşınmasında aracı kılınan kişinin aracında defterlerin bırakılması hırsızlık vakalarının yoğunluğu karşısında tedbirsiz davranış olduğu da dikkate alındığında Tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup bu sebeple basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmış bu sebeple davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı