İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/776 K.2024/742

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 26/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacıya ait, ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalı ... ...' ait, ... ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç 13.06.2023 tarihinde ... de maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza, davalının seyir halindeyken müvekkiline ait araca arkadan çarpması ile meydana geldiğini, araçlarda meydana gelen kazanç kaybı bedelinin belirsiz alacak olduğu hususu olduğunu, davacıya ait araç, karşı araç sürücüsünün tamamen kusuru nedeniyle kazaya uğradığını, söz konusu kaza nedeniyle davacıya ait aracın onarım işlemlerine hemen başlandığını, onarım işlemleri boyunca davacıya aracını kullanadığını,

davacıya mezkur aracın maliki ve işleteni olduğunu, kaza gören aracı aynı zamanda ticari işleri için kullandığını, davacıya, aracının çalışamadığı süre boyunca kazancından mahrum kaldığını, söz konusu aracın KDV Dahil 1 günlük rayiç bedeli ve aracın onarımı için gerekebilecek süre bilirkişi tarafından hesaplanmalı ve bu iki tutar çarpılarak araç mahrumiyet bedeli hesap edilmesi gerektiğini, zarar gören davacıya yerleşim yeri mahkemesinde davalıya karşı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL Kazanç Kaybı Bedeli'nin tazmini için dava açma zarureti hasıl olduğunu,

dava sürecinde karşı tarafın mevcut durumunda bir değişiklik meydana gelmesi halinde davacıya lehine hükmedilecek bir tazminatın tahsili zor ve imkansız hale gelebileceğini, HMK 389-399 maddeleri gereğince davalı adına kayıtlı ve dava konusu ... plakalı araç üzerine dava kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Otoplan vekili tarafından sunulan 04/01/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davalı şirket, yaklaşık 10000 araçlık filosu ile türkiye çapında uzun dönem araç kiralama hizmeti verdiğini, kazaya karışan ... plakalı araç, davalı şirket mülkiyetinde olup davalı bu aracı, 25.07.2018 tarihli motorlu taşıt kiralama sözleşmesi ve eki niteliğindeki taşıt sipariş formu no:1000-012m sayılı protokol ile 36 ay süreyle dava dışı ...

Anonim şirketine kiralamış ve 04.07.2022 tarihinde teslim ettiğini, huzurdaki davada, davalı şirketin taraf sıfatı bulunmamakta olup davanın davalı şirket yönüyle pasif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, izah olunan nedenlerle, davalı şirketin huzurdaki dosyada taraf sıfatı bulunmamakta olup dava, davalı şirket yönüyle pasif husumet yokluğundan reddedilmesinin gerektiğini, davaya konu trafik kazasında, kusur oranının tespitinin yargılamayı gerektirdiğini, davacının aracında, kazanç kaybına sebep olabilecek boyutta bir hasar olmadığını, uyuşmazlığa konu somut olayda, ihtiyati tedbir şartları mevcut olmadığını,

davalı şirketin işleten sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğundan davalı şirket bakımından reddini, esastan incelenmesi halinde; dayanaktan yoksun, haksız ve hukuki şartları oluşmamış tazminat taleplerinin reddini, davacının, usule ve yasaya aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddini, davanın, ''flatofis, otakçılar cd. no:78 k:1 d:39, 34050 eyüpsultan/istanbul'' adresinde mukim ...

Şirketine ihbar edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili tarafından sunulan 30/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

İşbu davada ...'in herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafın işbu davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararı bulunmadığınını, zira kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı alacak miktarının belirsiz olduğunu, davacı tarafından işbu dosya kapsamında alınan 05.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen tazminat tutarına istinaden 23.05.2024 tarihinde dava değeri ıslah edildiğini, davacı, kabul anlamına gelmemekle birlikte dava değeri ve zararı belirlenmiş olmasına rağmen tarafımıza karşı Mahkemenizin işbu 2023/ ...

E. sayılı dosyası ile birleştirme talepli olarak 2024/ ... Esas sayılı davasını ikame ettiğini, davacı işbu dava dosyasına ıslah dilekçesi sunduktan sonra hukuki sebebi ve talep sonucu aynı olan 2024/... Esas numaralı birleşen davayı daha sonraki bir tarihte üstelik 2023/... E. sayılı dosyanızda ıslah ile talep ettiği değer üzerinden belirsiz alacak davası olarak açtığını, davacının talep sonucunu bilmesine ve bu sonuca göre mahkemenizin 2023/...

E. sayılı dosyasında sunduğu ıslah dilekçesi olmasına rağmen davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki yararının bulunmadığını, işbu sebeple davanın öncelikle hukuki yarar eksikliiğinden ötürü reddini talep ettiğini, davacı taraf somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davacı iddialarını ispat edemediğini, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin davalı şirkete yahut hiçbir çalışanına atfedilebilecek herhangi bir kusur yahut davalı şirketin sorumluluğunu doğuracak bir durum söz konusu olmayıp davacının ispat edilemeyen davasının reddini talep ettiğini,

bununla birlikte hiçbir şekilde davalının sorumluluğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte dava konusu kazaya karışan araçta iddia edildiği şekilde kar mahrumiyetine sebebiyet verecek bir hasarın meydana gelmediğini, hiçbir şekilde davalı şirketin pasif husumet ehliyetini kabul anlamına gelmemek üzere sayın mahkemenizin 2023/776 E. numaralı dosyasında tanzim edilen 05.03.2024 tarihli bilirlkişi raporunda tespit edilen kusur oranları hukuka aykırı olup davaya konu kazanın cereyan edişine uygun bulunmadığını,

bilirkişi tarafından tespit edilen araç mahrumiyet gün süresi ve günlük kiralama bedeli hayatın olağan akışına oldukça aykırı ve fahiş olduğunu, öncelikle davalı şirketin pasif husumet ehliyetinin olmaması ve davacının belirsiz alacak davası açmakta hukuki yararı bulunmaması sebebi ile davanın esasına girilmeksizin usulden reddini, dava reddi ile davacının şartları gerçekleşmeyen ihtiyati haciz talebinin reddini, davalı şirketin dava konusu kaza ve hasara ilişkin herhangi bir kusurunun olmaması sebebiyle davasının esastan reddini,

05.03.2024 tarihli bilirkişi raporuna itirazların kabulü ile itirazları doğrultusunda bilirkişiden ek rapor alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, Motorlu taşıt kiralama sözleşmesi, Ödeme dekontları, Ticari defter kayıtları, Kaza tespit tutanakları, Hasara ve kazaya ilişkin görüntüler, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Makine mühendisi bilirkişi Hakan Karadağ tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda özetle.

Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ... ...' ın seyir halinde bulunduğu yolun icap ve şartları ile aracının teknik özelliklerine uygun süratle seyretmesi, kazanın meydana geldiği yolun taşıt trafiği özelliği dolayısıyla dikkatli ve özenli olması, aracının hızını yol ve hava şartlarına göre zamanında tedbir alabileceği düzeye göre ayarlaması, aracının önünde seyir halinde olan ... plakalı araçla arasında güvenli ve yeterli takip mesafesine uyması, çarpmayı önlemek için zamanında tedbir alması gerekirken kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü,

kendi aracının ön kısımları ile ... plakalı aracın arka kısımlarına çarparak maddi hasarlı trafik kazasına neden olduğu, 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 52/b-c (hızlarını önlerindeki araçla arasındaki mesafeyi göz önünde bulundurarak güvenli seviyede tutmamak), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/C ( takip mesafesi) maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/d maddesinde (arkadan çarpma) tarif edildiği gibi ... plakalı araca arkadan çarparak trafik kazasına neden olduğu anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, olan trafik kazasında, Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ... ...' ın ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kaza olayında herhangi bir kusurunun olmadığı, davacının kaza tarihi itibarıyla, 5.250,00 TL mahrumiyet kazanç kaybı tazminatı talep edebileceğinin görüş ve kanaatine varılmıştır.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalı şirkete ait ait davalı ...'ın idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar sebebi ile tamir süresince kiralanamaması sebebi ile kazanç kaybına ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz görevli ve yetkilidir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracına davalı şirkete ait ait davalı ...'in idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar sebebi ile tamir süresince kiralanamaması sebebi ile kazanç kaybına uğradığını, davalı araç sürücüsünün kaza nedeniyle %100 kusurlu olduğunu belirterek kazanç kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek kanuni faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunun 85. maddesinde: - (Değişik fıkra: 17/10/1996 - 4199/28 md.) Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Karayolları Trafik Kanun'un 3. maddesi gereğince işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.

Dosya kapsamında davacı davasını ... kiralama şirketine yöneltmiş olup sunulan kiralama sözleşmesi ile davaya konu aracın kiralama sözleşmesi ile ... şirketine kiralanarak teslim edildiği ve aracın işletenin davalı ... olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... şirketinin pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı,

iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın seyir halinde iken yol çalışması sebebi ile yolda bulunan trafik işaretlerine çarpmamak için durduğu ve arkasından gelen davalı sürücü ... ... sevk ve idaresinde bulunan, diğer birleşen dosya davalısı ... şirketinin işleteni olduğu ... plakalı aracın takip mesafesine uymayarak ve yola gereken dikkat ve önemi vermeyerek arkadan çarpması ile meydana gelmiş olduğu, davaya konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesinde takip mesafesine uymayarak dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullanmış olan davalı sürücü ... ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu,

kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın işleteninin birleşen dosya davalısı ... şirketi ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sebebi ile ... ... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, kusur oranlarının kaza tespit tutanağına ve kazanın oluş şekline uygun olduğu,

... plakalı davacıya ait aracın, davaya konu trafik kazası akabinde tamir için makul sürenin 5 gün olduğu (bilirkişi raporunda 4 gün onarım ve 3 gün sigorta işlemleri olmak üzere 7 günlük tespit yapılmış ise de başka sebeplerle yaşanan gecikmelerden davalının sorumlu tutulamayacağı dikkate alınarak mahkememizce makul süre 5 gün olarak dikkate alınmıştır.) ve bu süreçte kazanç kaybına uğrayacağı şüphesiz olup bilirkişi raporu ile,

2020 model ... sedan 1.6 multijet marka/tipi emsal araçların İstanbul’da günlük kira bedellerinin kaza tarihi itibariyle rayiç ortalama aylık kiralamada günlük 800,00-TL olacağı tespit edilmiş ve aracın tamirinin yapıldığı 5 günlük süreçte davacı şirketin mahrum kalacağı araç kira gelirinin 800,00TL*5 gün- 250,00TL amortisman değeri= 3.750,00-TL olacağı tespit edilmiş ve düzenlenen raporun dosyadaki delillerle uyumlu,

bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek haksız fiilden doğan tazminat davalarında temerrüt olay tarihinden itibaren gerçekleşeceğinden ve kazaya karışan araçların hususi araç olması nedeniyle yasal faize hükmedilerek talep arttırım dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (kabul oranı:%71,43 )