İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/115 K.2024/571

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 21/02/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... İşletme Anonim Şirketinin işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalı olduğu ...

Bankası Anonim Şirketine ait ... plakalı araçlarla 20/06/2023-04/07/2023 tarih aralığında ücret ödenmeksizin geçiş yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı davacının alacaklı olduğunu, davalıya icra takibinin yapıldığını, davalının borcunun tamamına itiraz ettiğini dolayısıyla tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa dikkat edildiğini,

bu gerekçe ile davalı şirket aleyhine başlatılan icra takibinde davacının şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 sayılı kanunun 18. Maddesi ile 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirmiş olduğunu, bu nedenle harca esas 9.512,50-TL bedelli itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek davalı tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilmesini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 27/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Davacı şirket tarafından ikame edilen işbu dava hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olup davalı bankaya yöneltilmeye çalışılan hukuka aykırı davanın reddedilmesi gerekmekte ve talep edildiğini, davalı banka tarafından takibe, takip dayanağına, borca, faize, oranına ve tüm ferilere itiraz edildiğini, davacı tarafın işbu iddialarına itibar edilmemesini talep ettiğini, alacaklı takip talebinde göstermediği ve icra dairesine vermediği bir belgeye dayanarak itirazın iptali davası açamayacağını,

borçlunun gebze- izmir otoyolundan ihlali geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk eden geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza 9.512,50-TL şeklinde bir dayanak sunduğunu, ihlalli geçişleri gerçekleştirdiğini iddia ettiği araçlara ilişkin bir açıklama sunmamış ve yine tarafımıza ödeme emri ile bilirlikte takip sebebine ilişkin bir belge tebliğin gerçekleştirilmediğinin dolayısıyla davacı taraf takip talebinde göstermediği dayanmadığı ve icra dairesine vermediği bir belgeye dayanarak itirazın iptali davası açamayacağından davanın işbu sebeple reddinin gerektiğini,

davalı banka nezdinde finansal kiralama kapsamında çok sayıda araç bulunmakta olup, hiçbir kabul anlamına gelmemekle birlikte, hangi aracın hangi tarihte ihlalli geçiş yaptığı icra takibiyle birlikte bildirilmediğinin. böylece davalı banka icra dosyasındaki evraklarla tespiti mümkün olmayan bir borcu ödemeye mecbur bırakılmaya çalışıldığının, bu sebeple de davanın reddi gerektiğini, huzurdaki dosyada davalı bankanın işleten sıfatı bulunmadığını, davanın pasif husumet yoklukluğundan reddine karar verilmesinin gerektiğini, .... icra müdürlüğü 2023/...

Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali talebiyle ikame edilen huzurdaki davada, davaya takibe konu ihlalli geçişleri yaptığı iddia edilen; ... plakalı araçlar yukarıda bilgileri mezkur finansal kiralama sözleşmeleri ile dava dışı ... Anonim Şirketine ve ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine kiralandığından ve mezkur araçlar dava dışı şirketlerin zilyetliğinde bulunduğundan, işleten sıfatı bulunmayan davalı banka, takibe davaya konu taleplerin de muhatabı olmayacağını, davacının hiçbir iddia ve talebini asla ve asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla; icra inkar tazminatına ilişkin talebin reddinin gerektiğini, davacının hiçbir iddia ve talebini asla ve asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

faiz talebinin de reddinin gerektiğini, icra dosyasındaki borç dava dışı finansal kiralama sözleşmesine taraf şirketlerce ödenmiş olup, davanın konusuz kaldığını, huzurdaki davanın davalı banka açısından pasif husumet yokluğu nedeniye reddini, hukuka aykırı davanın tüm talepler yönünden reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyası, Arabuluculuk son tutanağı, İhlalli geçişe ait bilgiler, İhlalli geçişe ait ihtarnameler, Finansal kiralama sözleşmesi, Bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Müdürlüğünün 2023/... esas sayılı takip dosyası celp edilmiş, incelenmesinde, davalı borçlu hakkında 03/11/2023 tarihinde 9.512,50TL ceza alacağının tahsili amacıyla ilamsız icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlunun süresi içinde (06/11/2023) borca, faize ve faiz oranına itiraz ettiği, itiraz ile birlikte 07/11/2023 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İhlalli geçişler alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna göre.

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler ödendiği takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, E-POSTA, İHTARNAME veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile ilgili açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu,

3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, Davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının da, aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının bilincinde olduğu, davalının uygulanan faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,

davacı tarafın Geçiş ücretlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine 03/11/2023 tarihinde borçlu aleyhine başlattığı icra takibinin toplam 9.512,50-TL üzerinden ilamsız olarak, .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile yapıldığı, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın 07/11/2023 tarihinde durdurulmuş olduğu, Sayın mahkeme tarafından ....

İcra Dairesine 2023/... esas sayılı dosyasının kapanıp kapanmadığı, varsa yapılan ödemelerin mahkemeye gönderilmesi hususunda ....

İcra Dairesine yazılan müzekkereye cevaben dosyaya sunulan dosya muhteviyatındaki makbuzlara göre icra dosyasına davalı tarafından 14/03/2024 tarihinde 2.449,80 TL ve 20/03/2023 tarihinde 12.547,39 TL yatırdığı toplamının 14.997,19-TL olduğu, dosya muhteviyatındaki bulunan bilgi ve belge fotoğraflara göre davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçlara 20/06/2023-04/07/2023 tarih aralığında ücret ödemeksizin köprü ve ... geçişleri yapılmış olduğu bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı toplam 1.902,50 TL borcun ... geçiş ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı,

ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 7.610,00-TL olduğu anapara ve ceza ile birlikte toplam 9.512,50 TL davacı yönünden davaya konu asıl alacağın oluştuğu, icra takip tarihine kadar faiz oranlarındaki tarihlere göreişiklikler dikkate alınarak adatlandırma ile yapılan faiz hesaplamasına göre (1.902,50 TL ödenmeyen geçiş ücreti) + 7.610,00 (4 kat cezası) + Faiz 785,78 TL + 141,44 TL kdv = 10.439,72-TL 03/11/2023 icra takip tarihi itibariyle toplam alacağın bulunmuş olduğu, ...'ın dava dosyasına müzekkere cevabı olarak gönderdiği ekstrede davalı ...

Bankası Anonim Şİrketine ait ... plakalı araçlarla 20/06/2023-04/07/2023 tarihleri arasında geçişlerin yapıldığı tarihlerde HGS ürünü bulunmadığının tespit edildiği bilgisinin verildiği, davaya konu asıl alacağa en az %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatın yönünden değerlendirmenin sayın mahkemenin takdirinde olduğunun görüş ve kanaatine varılmıştır.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, İİK'nun 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir. Mahkememiz görevli ve yetkilidir. Tarafların incelenen icra dosyasına göre taraf ve dava ehliyeti vardır.

İtirazın iptali davasının yasal dayanağını oluşturan İİK.nun 67/1. maddesinde; takip talebine itiraz edilen alacaklının, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebileceği öngörülmüştür.

İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı).

Davacı alacaklı davalının ihlali geçişi nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu yasal süresi içinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır.

Dava konusu ihtilaf davacı tarafça işletilen ücretli otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti, ihlal ceza tutarından kaynaklanan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine karşı borçlu davalı tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 16/01/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça davaya ilişkin zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Noterler Birliği'nin yazı cevabı ile ihlalli geçişe konu ... plakalı araçların tescil kayıtları gönderilmiş, incelenmesinde ihlalli geçiş dönemlerinde davalı şirket adına kayıtlı oldukları anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı Finansal kiralama ile aracın başka bir şirket tarafından kullanıldığını, işleten sıfatlarının bulunmadığından bahisle husumet itirazında bulunmuş ise de Karayolları Trafik Kanunu 3. madde ve 85. maddede yapılan düzenlemenin aracın sebep olduğu doğrudan meydana gelen zararlara ilişkin olduğu, ihlali geçişe konu aracın maliki kim ise ödeme yükümlüsününde o kişi olduğu, finansal kiralama sözleşmesinin taraflar arasındaki ilişkide değerlendirileceğinden itiraz kabul edilmemiştir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında.

4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (on katı ibaresi 16/5/2018 Tarih ve 7144/18 maddesi ile 4 katına düşürülmüştür.) Belirlenen ceza miktarının yasayla konulmuş olması karşısında ne davacının ne de mahkemelerin,

bu miktarın hakkaniyetli olup olmadığı ve sebepsiz zenginleşmeye yol açıp açmayacağını takdir etme hakkı bulunmamaktadır. ( ...

Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarihli 2017/2049 E. 2019/489 K. Sayılı ilamı) 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin 2017/166 Esas- 2018 / 8 Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı,

kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı anlaşıldığından geçiş ücreti ve ihlalli geçiş cezasının toplamı asıl alacak olarak değerlendirilerek faiz hesaplaması yapılmasının ve 3065 Sayılı Kanunun 24/c maddesi gereği KDV hesaplaması yapılmasının hukuka uygun olduğu Mahkememizce kabul edilmiş ve bilirkişi raporunda yapılan hesaplama hükme ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmıştır.

İhlâlli olduğu iddia edilen geçişleri gerçekleştiren araç plakalarına geçiş anında tanımlı ... ve/veya ... aboneliği olup olmadığı, abonelikleri varsa geçiş anında veya geçişi takip eden gün içinde abonelik bakiyelerinin uygun olup olmadığının tespiti için PTT ye müzekkere yazılmış olup gelen yazı cevaplarında HGS hesaplarının bulunduğu,

geçiş yaptıkları tarihte hesapta yeterli bakiye bulunmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilmiş olup davalının basiretli bir tacir gibi davranarak hesabında yeterli bakiye tutması veya 15 gün içinde eksik bakiyeyi tamamlaması gerektiği, ... bankasına yazılan müzekkere cevabında, davalı tarafından verilen bir talimatın bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının ... plakalı araçlarla 20/06/2023-04/07/2023 tarihleri arasında davacının işletmeciliğinde olan köprü ve/veya otoyollardan geçiş ücreti ödemeden ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile itirazın iptali davasının açıldığı, davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı,

davacı tarafından dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak ihlali geçişlere ait geçiş görüntülerinin CD içerisinde dava dosyasına sunulduğu, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan ihlalli geçişler sebebi ile 1.902,50TL geçiş ücreti + 7.610,00TL 4 katı cezası olmak üzere toplam 9.512,50TL talepte bulunabileceği, davacının 9.512,50TL talepte bulunduğu anlaşılmıştır.

İcra dosyasına yapılan 14.03.2024 tarihinde 2.449,80TL ve 20.03.2024 tarihinde 12.547,39TL ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce değerlendirilmesi gerektiği, icra dosyasının infaz edilerek kapanmamış olduğu, asıl borç ödense bile ferileri yönünden takibin devam ettiğinden davanın konusuz kaldığına dair iddialara itibar edilmemiş ve davacı tarafça açılan davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.